BOJXONA XIZMATLARI SAMARADORLIGINI BAHOLASH VA MARKETING STRATEGIYASINI SHAKLLANTIRISH
Аннотация
Maqolada bojxona xizmatlari samaradorligini baholashning nazariy asoslari umumlashtirildi va marketing strategiyasini shakllantirish mexanizmi asoslandi. Xizmat sifati modellari, bozorga yoʻnaltirilganlik konsepsiyasi hamda davlat xizmatlari mantigʻiga oid ilmiy qarashlar qiyosiy tarzda oʻrganildi. Oʻzbekiston bojxona tizimining xalqaro baholash tizimlaridagi oʻrni Jahon banki, Birlashgan Millatlar Tashkiloti va Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti maʼlumotlari asosida tavsiflandi. Samaradorlikni baholashning institutsional, jarayon va natija bloklaridan iborat uch bosqichli tuzilmasi taklif etildi hamda ushbu tuzilma marketing strategiyasining maqsadli koʻrsatkichlari bilan bogʻlandi. Raqamli platformalar, xavflarni boshqarish tizimi va mijozga yoʻnaltirilgan xizmat modeli oʻrtasidagi oʻzaro aloqadorlik ochib berildi. Olingan natijalar bojxona organlarining xizmat siyosatini takomillashtirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar bilan yakunlandi.
Ключевые слова
bojxona xizmatlari, xizmat sifati, samaradorlikni baholash, marketing strategiyasi, bozorga yoʻnaltirilganlik, savdoni soddalashtirish, raqamli platforma, xavflarni boshqarish, mijozga yoʻnaltirilganlik, tashqi iqtisodiy faoliyat.
Библиографические ссылки
- Vargo S.L., Lusch R.F. Evolving to a New Dominant Logic for Marketing // Journal of Marketing. – 2004. – Vol. 68, No. 1. – P. 1–17. https://doi.org/10.1509/jmkg.68.1.1.24036
- Osborne S.P., Radnor Z., Nasi G. A New Theory for Public Service Management? Toward a (Public) Service-Dominant Approach // American Review of Public Administration. – 2013. – Vol. 43, No. 2. – P. 135–158. https://doi.org/10.1177/0275074012466935
- Grönroos C. A Service Quality Model and its Marketing Implications // European Journal of Marketing. – 1984. – Vol. 18, No. 4. – P. 36–44. https://doi.org/10.1108/EUM0000000004784
- Kohli A.K., Jaworski B.J. Market Orientation: The Construct, Research Propositions, and Managerial Implications // Journal of Marketing. – 1990. – Vol. 54, No. 2. – P. 1–18. https://doi.org/10.1177/002224299005400201
- Narver J.C., Slater S.F. The Effect of a Market Orientation on Business Profitability // Journal of Marketing. – 1990. – Vol. 54, No. 4. – P. 20–35. https://doi.org/10.1177/002224299005400403
- Parasuraman A., Zeithaml V.A., Berry L.L. A Conceptual Model of Service Quality and Its Implications for Future Research // Journal of Marketing. – 1985. – Vol. 49, No. 4. – P. 41–50. https://doi.org/10.1177/002224298504900403
- Cronin J.J., Taylor S.A. Measuring Service Quality: A Reexamination and Extension // Journal of Marketing. – 1992. – Vol. 56, No. 3. – P. 55–68. https://doi.org/10.1177/002224299205600304
- Oliver R.L. A Cognitive Model of the Antecedents and Consequences of Satisfaction Decisions // Journal of Marketing Research. – 1980. – Vol. 17, No. 4. – P. 460–469. https://doi.org/10.1177/002224378001700405
- Zeithaml V.A., Berry L.L., Parasuraman A. The Behavioral Consequences of Service Quality // Journal of Marketing. – 1996. – Vol. 60, No. 2. – P. 31–46. https://doi.org/10.1177/002224299606000203
- Osborne S.P., Radnor Z., Kinder T., Vidal I. The SERVICE Framework: A Public-Service-Dominant Approach to Sustainable Public Services // British Journal of Management. – 2015. – Vol. 26, No. 3. – P. 424–438. https://doi.org/10.1111/1467-8551.12094
- World Customs Organization. International Convention on the Simplification and Harmonization of Customs Procedures (Revised Kyoto Convention). – Brussels: WCO. https://www.wcoomd.org/en/topics/facilitation/instrument-and-tools/conventions/pf_revised_kyoto_conv.aspx
- World Customs Organization. SAFE Framework of Standards to Secure and Facilitate Global Trade. – Brussels: WCO, 2021. https://www.wcoomd.org/en/topics/facilitation/instrument-and-tools/frameworks-of-standards/safe_package.aspx
- World Trade Organization. Trade Facilitation Agreement. – Geneva: WTO, 2017. https://www.wto.org/english/tratop_e/tradfa_e/tradfa_e.htm
- OECD. Trade Facilitation Indicators: Monitoring Policies up to 2025. – Paris: OECD Publishing, 2025. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/03/oecd-trade-facilitation-indicators_0a21eb4a/fd6f27dc-en.pdf
- UNECE. UN Global Survey Report on Digital and Sustainable Trade Facilitation 2023. – Geneva: UNECE, 2023. https://unece.org/sites/default/files/2023-10/02Oct_PM_UN-Global-Survey-Report.pdf
- World Bank. Connecting to Compete 2023: Trade Logistics in an Uncertain Global Economy. – Washington, D.C.: World Bank, 2023. https://lpi.worldbank.org/sites/default/files/2023-04/LPI_2023_report_with_layout.
- Uzbekistan ranks 88th in the Logistics Performance Index // UzDaily. https://www.uzdaily.uz/en/uzbekistan-ranks-88th-in-the-logistics-performance-index/
- Duval Y., Prince N., Utoktham C. Advancing Digital Transformation: Global Insights into the Digitalization of Trade Procedures // UNCTAD Transport and Trade Facilitation Newsletter. – 2023. – No. 100. https://unctad.org/news/advancing-digital-transformation-global-insights-digitalization-trade-procedures
- OECD. Uzbekistan // Enhancing the Competitiveness of the Trans-Caspian Transport Corridor in Central Asia. – Paris: OECD Publishing, 2024. https://www.oecd.org/en/publications/enhancing-the-competitiveness-of-the-trans-caspian-transport-corridor-in-central-asia_f261e7fa-en/full-report/uzbekistan_ba1d11
- 89.html
- UNECE. Uzbekistan launches National Trade Facilitation Roadmap 2025–2030 to boost regional trade leadership. – Geneva: UNECE, 2025. https://unece.org/speca/news/uzbekistan-launches-national-trade-facilitation-roadmap
- -2025-2030-boost-regional-trade
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 27-apreldagi PF-122-son «Bojxona maʼmuriyatchiligini yanada takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida»gi Farmoni https://lex.uz/ru/docs/-5998615
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 25-martdagi PQ-122-son «Davlat bojxona xizmati organlarining faoliyatini tashkil etish va bojxona maʼmuriyatchiligini yanada takomillashtirishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi Qarori https://lex.uz/docs/-7452043
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 25-martdagi PF-57-son «Davlat bojxona xizmati organlarining faoliyati samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida»gi Farmoni https://www.lex.uz/docs/-7451997