SIRKULYAR BIOIQTISODIYOT TAMOYILLARI ASOSIDA BUXORO VILOYATI QISHLOQ XOʻJALIGI CHIQINDILARINI INNOVATSION QAYTA ISHLASH: MINTAQAVIY USTUVOR YOʻNALISHLAR VA IQTISODIY-EKOLOGIK SAMARADORLIK
Аннотация
В статье были рассмотрены приоритетные направления переработки сельскохозяйственных остатков Бухарской области на основе принципов циркулярной биоэкономики. Были обобщены международная литература, местные исследования и региональные данные. Систематизированы возможности получения биогаза, компоста, биоугля и других биопродуктов из хлопковых стеблей, соломы, навоза и плодоовощных отходов. При выборе технологий было предложено учитывать сырьё, местные условия, инвестиционные потребности и ожидаемые экологические результаты. Сформирован подход к сотрудничеству фермеров, перерабатывающих предприятий и местных органов управления в рамках кластеров и кооперативов. Определены направления ресурсного аудита, пилотных проектов, научного сотрудничества и привлечения инвестиций. Количественная оценка экономической эффективности и практическая проверка предложений были обозначены как задачи дальнейших исследований в регионе.Ключевые слова
циркулярная биоэкономика, сельскохозяйственные остатки, биогаз, компостирование, биоуголь, кластерно-кооперативный подход, экономическая и экологическая эффективность, Бухарская область
Библиографические ссылки
- Bernal, M. P., Alburquerque, J. A., & Moral, R. (2009). Composting of animal manures and chemical criteria for compost maturity assessment. A review. Bioresource Technology, 100(22), 5444-5453. https://doi.org/10.1016/j.biortech.2008.11.027
- DʼAmato, D., Droste, N., Allen, B., Kettunen, M., Lähtinen, K., Korhonen, J., Leskinen, P., Matthies, B. D., & Toppinen, A. (2017). Green, circular, bio economy: A comparative analysis of sustainability avenues. Journal of Cleaner Production, 168, 716-734. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.09.053
- European Commission, DG AGRI. (2025). EU policy framework for forest bioeconomy [Conference presentation]. EU CAP Network Workshop “Circular Bioeconomy - Valorisation of Forest By-products”, Kouvola, Finland. https://eu-cap-network.ec.europa.eu/sites/default/files/2025-04/eu-cap-network-ws-forest-bioeconomy-2025-michael-losch.pdf
- Halim, R., Iyer, A., Esteves, S. M., Milliken, S., Kalai, K., Pleissner, D., Stephan, L., Chentir, I., Ahmed, O., Nasri, W., Mohamed, S., Birkeland, N.-K., Vanderschuren, H., Zainuddin, I., & Mburu, M. (2025). Is “waste” an appropriate concept in a sustainable bioeconomy? Sustainable Chemistry One World, 5, 100044. https://doi.org/10.1016/j.scowo.2025.100044
- Holm-Nielsen, J. B., Al Seadi, T., & Oleskowicz-Popiel, P. (2009). The future of anaerobic digestion and biogas utilization. Bioresource Technology, 100(22), 5478- 5484. https://doi.org/10.1016/j.biortech.2008.12.046
- Kirchherr, J., Reike, D., & Hekkert, M. (2017). Conceptualizing the circular economy: An analysis of 114 definitions. Resources, Conservation and Recycling, 127, 221-232. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.09.005
- Kurniawan, T. A., Oktriono, K., & Wibisono, Y. (2026). Unlocking circular economy pathways for agricultural waste: A strategy to close nutrient, carbon, and material loops for net zero emissions. FFTC Agricultural Policy Platform. https://ap.fftc.org.tw/node/3920
- Norwegian Institute of Bioeconomy Research. (2025). Consultation on upcoming EU Bioeconomy Strategy [Position paper]. https://nibio.no/om-nibio/horingsuttalelser/_/attachment/inline/2d47eb78-57ee-499c-a500-5d9c74087576
- Shodiev, E. B. (2024). Opisanie eksperimentalnykh issledovaniy biogazovoy ustanovki s dozoy [Description of experimental studies of a biogas plant with dosing]. Muqobil Energetika / Alternative Energy, (3), 17-34. https://aenergy.qmii.uz/index.php/ae/article/download/16/12/44
- Stegmann, P., Londo, M., & Junginger, M. (2020). The circular bioeconomy: Its elements and role in European bioeconomy clusters. Resources, Conservation & Recycling: X, 6, 100029. https://doi.org/10.1016/j.rcrx.2019.100029
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 16-fevral 2026-yil PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni https://lex.uz/ru/docs/-8050769
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktyabr PQ-4477-son “2019-2030-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/4539502
- Buxoro davlat universiteti. (2024). Sirkulyar iqtisodiyot konsepsiyasining shakllanish bosqichlari [Ilmiy maqola]. https://uniwork.buxdu.uz/resurs/12599_1_2A7FD402547F78A8A073913F67D3A1C28D91C8C1.pdf
- Dunyo Axborot Agentligi. (2026). Oʻzbekiston bioorganik texnologiyasi Misr qishloq xoʻjaligida qoʻllanilishi mumkin. https://dunyo.info/Eksport/kompaniya-iz-uzbekistana-predstavila-bioorganicheskiy-preparat-dlya
- Kun.uz. (2019). Oʻzbekistonda yangi agentlik tashkil etilishi kutilmoqda [biogaz texnologiyalari muhokamasi]. https://www.kun.uz/news/2019/02/27/ozbekistonda-yangi-agentlik-tashkil-etilishi-kutilmoqda
- Kun.uz. (2022). Oʻzbekistonda oziq-ovqat chiqindilaridan bioyonilgʻi ishlab chiqarish imkoni tahlil qilindi. https://kun.uz/uz/news/2022/09/28/ozbekistonda-oziq-ovqat-chiqindilaridan-bioyonilgi-ishlab-chiqarish-imkoni-tahlil-qilindi
- Namangan davlat universiteti ilmiy jurnali. (2025). Biogaz texnologiyalari: iqlim oʻzgarishi kontekstida imkoniyatlar va istiqbollar. Namangan davlat universiteti ilmiy xabarnomasi, (7). https://journal.namdu.uz/archive/2025-issue-7/maqola-60901-1750873843/pdf
- Oʻzbekiston Respublikasi Hukumat portali. (2026). Buxoro va Surxondaryoda chiqindi yoqish zavodlari qurilishiga tamal toshi qoʻyildi. https://gov.uz/oz/sanitation/news/view/126884
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. (2021). Buxoro viloyatining qishloq xoʻjaligi tarmogʻi boʻyicha asosiy koʻrsatkichlari. https://stat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/11511-buxoro-viloyatining-qishloq-xo-jaligi-tarmog-i-bo-yicha-asosiy-ko-rsatkichlari
Скачивания
Данные скачивания пока недоступны.