QASHQADARYO VILOYATIDA PAXTA-TOʻQIMACHILIK SANOATINING QOʻSHILGAN QIYMAT ZANJIRI: HOLAT TAHLILI VA RIVOJLANTIRISH YOʻNALISHLARI
Аннотация
Mazkur tadqiqotda Qashqadaryo viloyatida paxta-toʻqimachilik sanoatining qoʻshilgan qiymat zanjiri bosqichma-bosqich tahlil qilindi. Paxta yetishtirish, paxta tozalash, ip yigirish, mato ishlab chiqarish, boʻyash va tayyor mahsulot ishlab chiqarish bosqichlaridagi ishlab chiqarish hajmlari hamda qoʻshilgan qiymat koʻrsatkichlari baholandi. Tahlil natijasida zanjirning asosiy rivojlanish imkoniyatlari va ishlab chiqarish quvvatlaridan foydalanish darajasi aniqlandi. Hududda qoʻshilgan qiymatni oshirishga xizmat qiluvchi ustuvor yoʻnalishlar asoslab berildi. Taklif etilgan yondashuv hududiy sanoat siyosatini takomillashtirish, qayta ishlash darajasini kengaytirish va eksport salohiyatini oshirish uchun amaliy ahamiyat kasb etdi.
Ключевые слова
paxta-toʻqimachilik klasteri, qoʻshilgan qiymat zanjiri, paxta tolasi, ip kalava, toʻqimachilik sanoati, qayta ishlash, eksport, Qashqadaryo viloyati.
Библиографические ссылки
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 14-dekabr PQ-3408-son “Paxtachilik tarmogʻini boshqarish tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori https://lex.uz/docs/-3429584
- Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 31-mart 253-son “Paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishlari va klasterlari faoliyatini tashkil etish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori https://lex.uz/docs/-3607498
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 16-sentabr PQ-4453-son “Yengil sanoatni yanada rivojlantirish va tayyor mahsulotlar ishlab chiqarishni ragʻbatlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori https://lex.uz/docs/-4516526
- O Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 16-fevral 2026-yil PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida” Farmoni https://lex.uz/ru/docs/-8050769 .
- Marshall A. Principles of Economics. - London: Macmillan, 1890.
- Porter M.E. The Competitive Advantage of Nations. - New York: Free Press, 1990.
- Porter M.E. Clusters and the New Economics of Competition // Harvard Business Review. - 1998. - Vol. 76, № 6. - P. 77-90.
- Gereffi G., Humphrey J., Sturgeon T. The Governance of Global Value Chains // Review of International Political Economy. - 2005. - Vol. 12, № 1. - P. 78-104.
- Kaplinsky R., Morris M. A Handbook for Value Chain Research. - Ottawa: IDRC, 2001.
- Humphrey J., Schmitz H. How Does Insertion in Global Value Chains Affect Upgrading in Industrial Clusters? // Regional Studies. - 2002. - Vol. 36, № 9. - P. 1017-1027.
- ILO. Third-party monitoring of child labour and forced labour during the 2021 cotton harvest in Uzbekistan. - Geneva: International Labour Organization, 2022.
- Qashqadaryo viloyatida toʻqimachilik mahsulotlari ishlab chiqarish koʻrsatkichlari boʻyicha maʼlumot. - Qarshi, 2025 (idoraviy maʼlumotlar).
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligining rasmiy maʼlumotlari // https://stat.uz.