Tel: +998977838464

№ 9 (2026)
Marketing

Научные статьи

OʻZBEKISTONDA TOʻQIMACHILIK MAHSULOTLARI EKSPORTINI OSHIRISHDA XALQARO STANDARTLASHTIRISHNING AHAMIYATI

DOI 10.67668/mj/2026iss9/1990 Страницы 410-424

Опубликован 2026-09-07

Авторы
Suleymanova Shoira Alavxanovna
Организация
Международный Университет Нордик image/svg+xml
Marketing jurnali — 2026-yil sentabr, 9-son
PDF (узбекский) Google Scholar Google Scholar

Аннотация

В статье было рассмотрено значение международной стандартизации для экспорта текстильной продукции Узбекистана с учётом его объёма и структуры. Данные за 2023-2025 годы и первое полугодие 2026 года были изучены методами структурного и сравнительного анализа. Соотношение долей готовой продукции и пряжи рассматривалось как косвенный признак адаптации к стандартам. Было установлено увеличение доли готовой продукции в период сокращения общего экспорта. Были рассмотрены сертификация, лабораторные испытания и гармонизация требований как условия доступа к рынкам. Рассчитаны необходимые темпы роста для достижения экспортных целей. Было отмечено ограничение в выделении самостоятельного влияния стандартизации. Предложения охватили поддержку расходов на сертификацию, развитие прослеживаемости продукции и уточнение статистических показателей для расширения экспорта готовых изделий.

Ключевые слова

международная стандартизация, экспорт текстиля, сертификация, структура экспорта, готовая продукция, пряжа, гармонизация стандартов, прослеживаемость продукции

Библиографические ссылки

  1. 2025-yilda Oʻzbekiston tashqi savdosi qanday oʻzgardi? [Elektron resurs] // Gazeta.uz. - 2026. - 29 yanvar. - URL: https://www.gazeta.uz/oz/2026/01/29/trade-2025/
  2. [2026 yil yanvar-iyun oylarida toʻqimachilik mahsulotlari ishlab chiqarish va eksporti toʻgʻrisidagi xabar] [Elektron resurs] // Anhor.uz. - 2026. - 14 avgust. - URL: https://anhor.uz/uzl/yangiliklar/uzbekistan-toqimachilik-eksporti-24-foizga
  3. A textile giant in the making? A look at the Textile and Apparel Sector in Uzbekistan [Elektron resurs]. - Bonn; Eschborn: Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH, 2024. - URL: https://www.giz.de/de/downloads/giz2024-en-a-textile-giant-in-the-making.pdf
  4. Agreement on Technical Barriers to Trade [Elektron resurs]. - Geneva: World Trade Organization, 1994. - Art. 2.4. - URL: https://www.wto.org/english/docs_e/legal_e/17-tbt_e.htm
  5. Better Cotton in Uzbekistan [Elektron resurs] // Better Cotton. - URL: https://bettercotton.org/where-is-better-cotton-grown/better-cotton-in-uzbekistan/
  6. Cotton Campaign Ends its Call for a Global Boycott of Cotton from Uzbekistan [Elektron resurs] // Cotton Campaign. - 2022. - 10 March. - URL: https://www.cottoncampaign.org/news/cotton-campaign-ends-its-call-for-a-global-boycott-of-cotton-from-uzbekistan
  7. Czubala W., Shepherd B., Wilson J.S. Help or Hindrance? The Impact of Harmonised Standards on African Exports // Journal of African Economies. - 2009. - Vol. 18, No. 5. - P. 711-744. - DOI: 10.1093/jae/ejp003
  8. Gʻafforov S.A. Hududlarda eksportni rivojlantirish hamda mahalliy tadbirkorlik subyektlarini jahon standartlariga moslashtirish // Journal of Universal Science Research. - 2024. - Vol. 2, No. 5. - B. 779-784. - DOI: 10.5281/zenodo.11377204
  9. ILO welcomes lifting of Cotton Campaign boycott of Uzbekistan [Elektron resurs]. - Geneva: International Labour Organization. - URL: https://www.ilo.org/resource/news/ilo-welcomes-lifting-cotton-campaign-boycott-uzbekistan
  10. In 2024, textile production in Uzbekistan increased, but exports decreased by 6.7% [Elektron resurs] // Light Central Asia. - URL: https://textileexpo.uz/en/news/in-2024-textile-production-in-uzbekistan-increased-but-exports-decreased-by-67
  11. Maxkamov N.T. Sifat menejmenti usullari asosida korxonalarning ijtimoiy- iqtisodiy samaradorligini oshirish: iqtisodiyot fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati: 08.00.13. - Buxoro, 2024. - URL: https://www.interaktiv.oak.uz/avtoreferat/3aO14574fO1.file
  12. Milliy standartlarning xalqaro standartlar bilan uygʻunlashish darajasi 28,6 foizdan 30 foizga yetkaziladi [Elektron resurs] // UzA. - 2024. - 21 oktyabr. - URL: https://uza.uz/oz/posts/milliy-standartlarning-xalqaro-standartlar-bilan-uygunlashish-darajasi-286-foizdan-30-foizga-yetkaziladi_647901
  13. Oʻzbekiston oziq-ovqat va elektr eksportini oshirdi, toʻqimachilik va avtomobil yetkazib berish kamaydi [Elektron resurs] // Spot.uz. - 2025. - 27 dekabr. - URL: https://www.spot.uz/oz/2025/12/27/foreign-trade
  14. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 21-yanvardagi PF-53-son “Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj korxonalarida chuqur qayta ishlash va yuqori qoʻshilgan qiymatli tayyor mahsulotlar ishlab chiqarishni hamda ularning eksportini ragʻbatlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni [Elektron resurs] // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. - URL: https://lex.uz/docs/-5833998
  15. Oʻzbekiston Respublikasi tashqi savdo aylanmasi: press-reliz [Elektron resurs] / Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. - Toshkent, 2026. - 30 mart. - URL: https://stat.uz/img/news/press-reliz-uzb_p25554.pdf
  16. Oʻzbekiston Respublikasining 2009-yil 23-apreldagi “Texnik jihatdan tartibga solish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-213-son Qonuni [Elektron resurs] // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. - URL: https://lex.uz/ru/docs/1474640
  17. Oʻzbekiston Respublikasining “Standartlashtirish toʻgʻrisida”gi Qonuni (6- modda) [Elektron resurs] // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. - URL: https://lex.uz/mact/-99872
  18. Oʻzbekistonda xalqaro standartlarni joriy etgan korxonalar soni 5 mingtaga yetkaziladi [Elektron resurs] // UzReport.news. - 2024. - 31 mart. - URL: https://uzreport.news/economy/ozbekistonda-xalqaro-standartlarni-joriy-etgan-korxonalar-soni-5-mingtaga-yetkaziladi
  19. Oʻzbekistonning yarimyillik tashqi savdosi: energoresurslar, toʻqimachilik va mevalar [Elektron resurs] // Gazeta.uz. - 2025. - 23 iyul. - URL: https://www.gazeta.uz/oz/2025/07/23/trade/
  20. Participating factories in Uzbekistan [Elektron resurs] // Better Work. - URL: https://www.betterwork.org/uzbekistan/participating-factories-and-manufacturers-in-uzbekistan/
  21. Standartlar qanday qabul qilinadi [Elektron resurs] // Norma.uz. - 2019. - URL: https://www.norma.uz/oz/qonunchilikda_yangi/standartlar_qanday_qabul_qilinadi
  22. Swann G.M.P. International Standards and Trade: A Review of the Empirical Literature. - Paris: OECD Publishing, 2010. - (OECD Trade Policy Papers; No. 97). - DOI: 10.1787/5kmdbg9xktwg-en
  23. Swann P., Temple P., Shurmer M. Standards and Trade Performance: The UK Experience // The Economic Journal. - 1996. - Vol. 106, No. 438. - P. 1297-1313
  24. Terlaak A., King A.A. The effect of certification with the ISO 9000 Quality Management Standard: A signaling approach // Journal of Economic Behavior & Organization. - 2006. - Vol. 60, No. 4. - P. 579-602
  25. The OEKO-TEX® ORGANIC COTTON standard: the guarantee for European markets [Elektron resurs] // Uztextileprom. - URL: https://uzts.uz/en/the-oeko-tex-organic-cotton-standard-the-quarantee-for-european-markets/
  26. Understanding textile certifications: OEKO-TEX, GOTS, recycled [Elektron resurs] // Tissus-Print. - 2025. - URL: https://www.tissus-print.com/en/blog/sustainability-care/complete-guide-to-understanding-textile-certifications-oeko-tex-gots-grs
  27. Uzbekistan [Elektron resurs] // Cotton Campaign. - URL: https://www.cottoncampaign.org/uzbekistan
  28. Uzbekistan exported textile products to 55 countries around the world [Elektron resurs] / Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. - URL: https://stat.uz/en/press-center/news-of-committee/55663-o-zbekiston-55-ta-davlatga-to-qimachilik-mahsulotlarini-eksport-qilgan-4
  29. Uzbekistan Textile & Apparel Exports Slip 3.8% In 2023 [Elektron resurs] // Textile Insights. - 2024. - 29 January. - URL: https://textileinsights.in/uzbekistan-textile-apparel-exports-slip-3-8-in-2023/
  30. Uzbekistan. Modernizing Uzbekistan National Innovation System (MUNIS) Project: Project Appraisal Document [Elektron resurs]. - Washington, D.C.: World Bank, 2020. - URL: https://documents1.worldbank.org/curated/en/137221604196058229/pdf/Uzbekistan-Modernizing-Uzbekistan-National-Innovation-System-MUNIS-Project.pdf
  31. Uzbekistan: Cotton Campaign ends call for global boycott of Uzbek cotton [Elektron resurs] // Business and Human Rights Resource Centre. - URL: https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/uzbekistan-cotton-campaign-ends-call-for-global-boycott-of-uzbek-cotton/
  32. Uzbekistanʼs textile products exports rise to $2.9 billion: Statistics Agency [Elektron resurs] // Fashionating World. - 2025. - 5 March. - URL: https://www.fashionatingworld.com/new1-2/uzbekistan-s-textile-products-exports-rise-to-2-9-billion-statistics-agency
  33. Uzbekistanʼs textile sector: A Giant in the making [Elektron resurs] // UzDaily. - 2025. - 1 February. - URL: https://www.uzdaily.uz/en/uzbekistans-textile-sector-a-giant-in-the-making/
  34. Узбекистан на пути в ВТО: новые законы и глубокие реформы [Электронный ресурс] // Yangi Oʻzbekiston. - 2026. - URL: https://yuz.uz/ru/news/uzbekistan-na-puti-v-vto-nove-zakon-i-glubokie-reform

Скачивания

Данные скачивания пока недоступны.