SANOAT KORXONALARIDA QUYOSH ENERGETIKASI LOYIHALARINING INVESTITSION SAMARADORLIGINI BAHOLASH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH
Аннотация
В статье исследованы вопросы совершенствования методики оценки инвестиционной эффективности проектов солнечной энергетики на промышленных предприятиях. Автор обобщил концепции чистой приведенной стоимости, внутренней нормы доходности, дисконтированного срока окупаемости, приведенной стоимости электроэнергии и теории реальных опционов, объединив деградацию панелей, индексацию тарифа, скорректированную на риск ставку дисконтирования и меры государственного стимулирования в единую расчетную систему. Для условной крышной станции мощностью 1 МВт выполнен модельный расчет на основе официального тарифа, валютного курса Узбекистана и международных показателей затрат. Установлено, что по усовершенствованной методике чистая приведенная стоимость составила 5 828 млн сумов, внутренняя норма доходности 22,6 процента, дисконтированный срок окупаемости 8,3 года. Даже в сценарии без индексации тарифа внутренняя норма доходности сохранилась на уровне 17,0 процента. Безубыточный тариф на уровне 680 сумов за кВт·ч показал запас устойчивости проекта. На основе анализа чувствительности по тарифу и капитальным затратам, а также вертикальной модели принятия решений разработаны практические предложения.Ключевые слова
солнечная энергетика, промышленное предприятие, инвестиционная эффективность, чистая приведенная стоимость, приведенная стоимость электроэнергии, реальные опционы, анализ чувствительности, тариф на электроэнергию
Библиографические ссылки
- Branker, K., Pathak, M. J. M., & Pearce, J. M. (2011). A review of solar photovoltaic levelized cost of electricity. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 15(9), 4470-4482. https://doi.org/10.1016/j.rser.2011.07.104
- Central Bank of the Republic of Uzbekistan. (2025). Monetary policy guidelines for 2026-2028. Tashkent. https://cbu.uz/upload/iblock/68c/mz65rdz0nfo8kh6mw3cozgg0cj6zej11/Monetary-Policy-Guidelines-for-2026_2028_EN.pdf
- Central Bank of the Republic of Uzbekistan. (2026). Official exchange rates of foreign currencies against the soum (30 September 2026). https://cbu.uz/en/arkhiv-kursov-valyut/
- Dixit, A. K., & Pindyck, R. S. (1994). Investment under uncertainty. Princeton University Press. https://doi.org/10.1515/9781400830176
- Graham, J. R., & Harvey, C. R. (2001). The theory and practice of corporate finance: Evidence from the field. Journal of Financial Economics, 60(2-3), 187-243. https://doi.org/10.1016/S0304-405X(01)00044-7
- IEA. (2022). Solar energy policy in Uzbekistan: A roadmap. International Energy Agency. https://www.iea.org/reports/solar-energy-policy-in-uzbekistan-a-roadmap/context-of-renewable-energy-in-uzbekistan
- Interfax. (2026, May 15). Uzbekistan to raise electricity, gas tariffs for businesses and households from June. https://interfax.com/newsroom/top-stories/117593/
- IRENA. (2025). Renewable power generation costs in 2024. International Renewable Energy Agency. https://www.irena.org/-/media/Files/IRENA/Agency/Publication/2025/Jul/IRENA_TEC_RPGC_in_2024_Summary_2025.pdf
- IRENA. (2026). Renewable power generation costs in 2025. Annex I: Cost metric methodology. International Renewable Energy Agency. https://www.irena.org/-/media/Files/IRENA/Agency/Publication/2026/Jul/IRENA_TEC_RPGC_in_2025_Annex_2026.pdf
- Jordan, D. C., & Kurtz, S. R. (2013). Photovoltaic degradation rates -an analytical review. Progress in Photovoltaics: Research and Applications, 21(1), 12-29. https://doi.org/10.1002/pip.2171
- Kun.uz. (2026, September 16). Central Bank of Uzbekistan keeps rate at 14%. https://kun.uz/en/news/2026/09/16/central-bank-of-uzbekistan-keeps-rate-at-14
- Lang, T., Ammann, D., & Girod, B. (2016). Profitability in absence of subsidies: A techno-economic analysis of rooftop photovoltaic self-consumption in residential and commercial buildings. Renewable Energy, 87, 77-87. https://doi.org/10.1016/j.renene.2015.09.059
- Luthander, R., Widén, J., Nilsson, D., & Palm, J. (2015). Photovoltaic self- consumption in buildings: A review. Applied Energy, 142, 80-94. https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2014.12.028
- Martínez-Ceseña, E. A., Mutale, J., & Rivas-Dávalos, F. (2013). Real options theory applied to electricity generation projects: A review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 19, 573-581. https://doi.org/10.1016/j.rser.2012.11.059
- Ministry of Energy of the Republic of Uzbekistan, & Ministry of Investments and Foreign Trade. (2020). Uzbekistan solar round 2: 2 x ~200 MWac. Project teaser. https://minenergy.uz/uploads/ed9ed75d-5374-5117-94c0-e219e7faff02_media_46.pdf
- Myers, S. C. (1977). Determinants of corporate borrowing. Journal of Financial Economics, 5(2), 147-175. https://doi.org/10.1016/0304-405X(77)90015-0
- Ondraczek, J., Komendantova, N., & Patt, A. (2015). WACC the dog: The effect of financing costs on the levelized cost of solar PV power. Renewable Energy, 75, 888-898. https://doi.org/10.1016/j.renene.2014.10.053
- Short, W., Packey, D. J., & Holt, T. (1995). A manual for the economic evaluation of energy efficiency and renewable energy technologies (NREL/TP-462- 5173). National Renewable Energy Laboratory. https://www.nrel.gov/docs/legosti/old/5173.pdf
- Spot.uz. (2026, September 27). Uzbekistan to cut daytime electricity tariffs for businesses but raise night-time rates. https://www.spot.uz/en/2026/09/27/energy-tariff-shift
- Steffen, B. (2020). Estimating the cost of capital for renewable energy projects. Energy Economics, 88, 104783. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2020.104783
- Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 21-maydagi OʻRQ-539-son “Qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/-4346831
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 16-fevraldagi PQ-57-son “2023-yilda qayta tiklanuvchi energiya manbalarini va energiya tejovchi texnologiyalarni joriy etishni jadallashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/uz/docs/-6385716
Скачивания
Данные скачивания пока недоступны.