ПОЛИТИКА ЦЕНТРАЛЬНОГО БАНКА ДЕНЕЖНОЙ ПРЕДЛОЖЕНИЯ И БАНКОВСКИХ РЕЗЕРВОВ: АНАЛИЗ В МИРЕ И УЗБЕКИСТАНЕ
Аннотация
В данной статье проведён научный анализ политики центральных банков в области денежного предложения и банковских резервов с сопоставлением международного опыта и практики Узбекистана. Исследуется взаимосвязь между денежной массой (агрегаты M1, M2, M3) и нормативами обязательных резервов, а также их влияние на экономический рост, инфляцию и финансовую стабильность. Рассмотрен опыт ведущих центральных банков мира — Федеральной резервной системы США, Европейского центрального банка и Банка Японии — и проведено сравнение с политикой Центрального банка Республики Узбекистан. Результаты показывают, что в Узбекистане постепенное снижение резервных нормативов и расширение денежной массы стимулировали экономическую активность, но одновременно усилили инфляционные риски. Автором предложены научно обоснованные рекомендации по оптимизации денежно -кредитной политики, совершенствованию механизмов управления ликвидностью и адаптации международного опыта к национальной экономике.
Ключевые слова
денежная масса, банковские резервы, Центральный банк, монетарная политика, инфляция, ликвидность, финансовая устойчивость, Узбекистан. 277
Библиографические ссылки
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti ning 2022 -yil 28-yanvar PF–60-son “2022 –2026 -yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida ”gi Farmon i https://lex.uz/uz/docs/ -5841063
- O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2024). Pul-kredit siyosati sharhi: 2024 -yil I-chorak. Toshkent: O‘R Markaziy bank matbuot xizmati. https://cbu.uz
- O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2023). Pul-kredit siyosati va majburiy zaxira me’yorlari to‘g‘risida ma’lumot. Toshkent: CBU rasmiy sayt. https://cbu.uz/uz/monetary -policy/standards -required -reserves
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti ning 2020 PQ–5887 -son “Bank -moliya tizimini isloh qilish va barqarorligini ta’minlash chora -tadbirlari to‘g‘risida ”gi Qaror i https://lex.uz
- Statistika agentligi huzuridagi Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi. (2023). O‘zbekiston iqtisodiyoti rivojlanish ko‘rsatkichlari: statistik byulleten. Toshkent: Stat.uz. https://stat.uz
- International Monetary Fund. (2024). Uzbekistan: Staff Country Report – Monetary Policy and Financial Stability Review. Washington, DC: IMF Publications. https://www.imf.org
- TheGlobalEconomy.com. (2025). Uzbekistan: Money Supply (M2) statistics. Retrieved from https://www.theglobaleconomy.com/Uzbekistan/money_supply
- CEIC Data. (2024). Uzbekistan: Money Supply (M2, billion UZS). Retrieved from https://www.ceicdata.com/en/indicator/uzbekistan/money -supply -m2
- Friedman, M. (1968). The Role of Monetary Policy. American Economic Review, 58(1), 1–17.
- Keynes, J. M. (1936). The General Theory of Employment, Interest and Money. London: Macmillan.
- Patinkin, D. (1965). Money, Interest, and Prices: An Integration of Monetary and Value Theory. New York: Harper & Row.
- Xolboyev, B., & Abdukarimov, I. (2022). Pul-kredit siyosatining iqtisodiy o‘sishga ta’siri: O‘zbekiston amaliyoti misolida. “Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar” jurnali, 4(3), 115–123.