BIOIQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISHDA FARMATSEVTIKA TEXNOLOGIYALARI TRANSFERI VA MAHALLIY ISHLAB CHIQARISHNING USTUVOR YOʻNALISHLARI

Организация
Институт предпринимательства и педагогики имени Денова image/svg+xml
III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi, Buxoro, 24-25-sentabr 2026

Аннотация

В статье с теоретической и практической стороны исследованы трансфер фармацевтических технологий и приоритетные направления локального производства лекарственных средств в условиях развития биоэкономики. Автор сопоставил концепции биоэкономики ОЭСР и Европейского союза, теорию абсорбционной способности и рамочный подход Всемирной организации здравоохранения к локальному производству и интерпретировал трансфер технологий как звено, превращающее биологические ресурсы в продукцию с высокой добавленной стоимостью. На основе официальных и аналитических источников оценены структура фармацевтического рынка Узбекистана, прогнозные показатели на 2022-2026 годы и сырьевая база лекарственных растений. В результате разработана концептуальная модель, объединяющая биоресурсы, трансфер технологий, абсорбционную способность и государственную политику. Обоснованы предложения по развитию производства субстанций, углублению цепочки создания стоимости фитопрепаратов и расширению подготовки фармацевтических кадров, способствующие устойчивому росту отрасли и повышению лекарственной обеспеченности населения. Результаты исследования могут быть использованы при разработке программ развития отрасли.

Ключевые слова

биоэкономика, фармацевтическая промышленность, трансфер технологий, абсорбционная способность, локальное производство, лекарственные растения, импортозамещение, Tashkent Pharma Park


Библиографические ссылки

  1. Bugge, M. M., Hansen, T., & Klitkou, A. (2016). What is the bioeconomy? A review of the literature. Sustainability, 8(7), 691. https://doi.org/10.3390/su8070691
  2. Cohen, W. M., & Levinthal, D. A. (1990). Absorptive capacity: A new perspective on learning and innovation. Administrative Science Quarterly, 35(1), 128- 152. https://doi.org/10.2307/2393553
  3. European Commission. (2018). A sustainable bioeconomy for Europe: Strengthening the connection between economy, society and the environment. Updated Bioeconomy Strategy. Publications Office of the European Union. https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/edace3e3-e189-11e8-b690-01aa75ed71a1/language-en
  4. Guennif, S., & Ramani, S. V. (2012). Explaining divergence in catching-up in pharma between India and Brazil using the NSI framework. Research Policy, 41(2), 430-441. https://doi.org/10.1016/j.respol.2011.09.005
  5. Kaplan, W., & Laing, R. (2005). Local production of pharmaceuticals: Industrial policy and access to medicines. An overview of key concepts, issues and opportunities for future research (HNP Discussion Paper). The World Bank. https://documents1.worldbank.org/curated/en/551391468330300283/pdf/320360KaplanLocalProductionFinal.pdf
  6. Kovalevich, A. (2025, November 11). Uzbekistan’s pharmaceutical market in 2025: Rapid growth, foreign investment, and localization. The Times of Central Asia. https://timesca.com/uzbekistans-pharmaceutical-market-in-2025-rapid-growth-foreign-investment-and-localization/
  7. Lall, S. (1992). Technological capabilities and industrialization. World Development, 20(2), 165-186. https://doi.org/10.1016/0305-750X(92)90097-F
  8. Mackintosh, M., Banda, G., Tibandebage, P., & Wamae, W. (Eds.). (2016). Making medicines in Africa: The political economy of industrializing for local health. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-1-137-54647-0
  9. McCormick, K., & Kautto, N. (2013). The bioeconomy in Europe: An overview. Sustainability, 5(6), 2589-2608. https://doi.org/10.3390/su5062589
  10. OECD. (2009). The bioeconomy to 2030: Designing a policy agenda. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264056886-en
  11. Proxima Research. (2025, March 26). Pharmaceutical market of Uzbekistan: Key indicators for 2024. https://proximaresearch.com/uz/en/news/pharmaceutical-market-of-uzbekistan-2024/
  12. Uzbekistan’s pharmaceutical industry sees 3.5-fold growth in drug production, exports reach 55 countries. (2026, May 3). UzDaily. https://www.uzdaily.uz/en/uzbekistans-pharmaceutical-industry-sees-35-fold-growth-in-drug-production-exports-reach-55-countries/
  13. World Health Organization. (2011). Local production for access to medical products: Developing a framework to improve public health. WHO. https://www.who.int/publications/i/item/9789241502894
  14. Zahra, S. A., & George, G. (2002). Absorptive capacity: A review, reconceptualization, and extension. Academy of Management Review, 27(2), 185-203. https://doi.org/10.5465/amr.2002.6587995
  15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 20-may PF-139-son “Dorivor oʻsimliklar xom ashyo bazasidan samarali foydalanish, qayta ishlashni qoʻllab-quvvatlash orqali qoʻshimcha qiymat zanjirini yaratish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-6027102
  16. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 21-yanvar PF-55-son “2022-2026-yillarda respublikaning farmatsevtika tarmogʻini jadal rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-5834287
  17. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 10-aprel PQ-4670-son “Yovvoyi holda oʻsuvchi dorivor oʻsimliklarni muhofaza qilish, madaniy holda yetishtirish, qayta ishlash va mavjud resurslardan oqilona foydalanish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/-4785256
  18. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 14-fevral PQ-3532-son “Farmatsevtika tarmogʻini jadal rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/acts/-3557212
  19. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-aprel 152-son “«Tashkent Pharma Park» innovatsion ilmiy-ishlab chiqarish farmatsevtika klasterining ilmiy-oʻquv qismlarini yaratish (I-bosqich) loyihasini amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/uz/docs/-5937187

Скачивания

Данные скачивания пока недоступны.