IQLIMGA MOSLASHUV VA EKOLOGIK MUVOZANATNI SAQLASHDA INNOVATSION YECHIMLAR: OʻZBEKISTONNING “YASHIL” ENERGETIK TRANSFORMATSIYASI MISOLIDA TAHLIL
Аннотация
В статье проведён научный анализ инновационных технологических и институциональных решений, обеспечивающих экологическую устойчивость в условиях глобального изменения климата. Актуальность исследования определяется высокой чувствительностью Центральноазиатского региона, в частности Узбекистана, к изменчивости климата. Цель исследования - оценить процессы «зелёной» трансформации энергетического сектора на основе количественных показателей и определить их вклад в сокращение углеродного следа. В исследовании использованы статистико-сравнительный анализ, трендовый анализ и сценарное моделирование. Результаты показывают, что к 2030 году планируется довести мощность возобновляемых источников энергии до 27 ГВт и увеличить их долю в производстве электроэнергии до 40%, что создаёт потенциал ежегодной экономии 15 млрд кубометров природного газа и сокращения выбросов вредных газов в атмосферу на 21 млн тонн. Результаты исследования имеют практическое значение для разработчиков энергетической политики, научно-исследовательских учреждений и международных инвесторов.Ключевые слова
адаптация к изменению климата, экологический баланс, возобновляемая энергия, зелёная экономика, углеродная нейтральность, устойчивое развитие, энергетическая безопасность
Библиографические ссылки
- Bazilian, M., Rogner, H., Howells, M., Hermann, S., Arent, D., Gielen, D., Steduto, P., Mueller, A., Komor, P., Tol, R. S. J., & Yumkella, K. K. (2011). Considering the energy, water and food nexus: Towards an integrated modelling approach. Energy Policy, 39(12), 7896-7906. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2011.09.039
- Denholm, P., & Hand, M. (2011). Grid flexibility and storage required to achieve very high penetration of variable renewable electricity. Energy Policy, 39(3), 1817-1830. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2011.01.019
- IEA. (2025). World Energy Outlook 2025. International Energy Agency
- IPCC. (2023). Climate Change 2023: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. IPCC. https://doi.org/10.59327/IPCC/AR6-9789291691647
- IRENA. (2025). Renewable Energy Statistics 2025. International Renewable Energy Agency
- Jalilov, S. M., Keskinen, M., Varis, O., Amer, S., & Ward, F. A. (2016). Managing the water-energy-food nexus: Gains and losses from new water development in Amu Darya River Basin. Journal of Hydrology, 539, 648-661. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2016.05.071
- United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development (General Assembly Resolution 70/1). United Nations
- World Bank. (2021). Central Asia Climate Risk Country Profile: Uzbekistan. World Bank Group
- Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida”gi Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Senati, 2024-yil 19-yanvar)
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevral PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-8050769?otherlang=1
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktyabr PQ-4477-son “2019-2030-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/4539502
- Bahodirov D. va boshq. Energiya saqlash tizimlari: texnologik tendensiyalar va Oʻzbekiston uchun istiqbollar // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar jurnali. 2025. №3
- Bekishev A.Ye., Saodullayev A.S. Dunyo mintaqalari va Oʻzbekiston Respublikasining 2030-yilgacha qayta tiklanuvchi energiya manbalariga boʻlgan yoʻl xaritasi // Jizzax politexnika instituti xabarnomasi. 2025. №1. B. 117-124
- Energetika samaradorligi va investitsiyalar: Oʻzbekiston energetika tizimini modernizatsiya qilish masalalari // Toshkent davlat texnika universiteti energetika jurnali. 2024. №2
- Oʻzbekiston qayta tiklanuvchi energiya manbalari quvvatini 27 gigavattga oshirmoqchi // Kun.uz, 2024-yil 16-noyabr
- Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligi. Rasmiy statistik hisobotlar. minenergy.uz, 2026
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Ochiq maʼlumotlar portali. data.egov.uz, 2026
- Oʻzbekiston “yashil” energetika salohiyati boʻyicha tahliliy sharh // Euronews, 2025
- Oʻzbekistonda 9 ta QES va bitta ShES “yashil” energiya ishlab chiqarmoqda // Kun.uz, 2024-yil 10-dekabr
- Oʻzgidromet. Oʻzbekiston boʻyicha ob-havo prognozi va iqlim monitoringi hisoboti. Toshkent: Oʻzgidromet, 2025
Скачивания
Данные скачивания пока недоступны.