IQLIMGA MOSLASHUV VA EKOLOGIK MUVOZANATNI SAQLASHDA INNOVATSION YECHIMLAR: OʻZBEKISTONNING “YASHIL” ENERGETIK TRANSFORMATSIYASI MISOLIDA TAHLIL

Организации
a Бухарский государственный университет image/svg+xml
b Бухарский государственный университет image/svg+xml
III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi, Buxoro, 24-25-sentabr 2026

Аннотация

В статье проведён научный анализ инновационных технологических и институциональных решений, обеспечивающих экологическую устойчивость в условиях глобального изменения климата. Актуальность исследования определяется высокой чувствительностью Центральноазиатского региона, в частности Узбекистана, к изменчивости климата. Цель исследования - оценить процессы «зелёной» трансформации энергетического сектора на основе количественных показателей и определить их вклад в сокращение углеродного следа. В исследовании использованы статистико-сравнительный анализ, трендовый анализ и сценарное моделирование. Результаты показывают, что к 2030 году планируется довести мощность возобновляемых источников энергии до 27 ГВт и увеличить их долю в производстве электроэнергии до 40%, что создаёт потенциал ежегодной экономии 15 млрд кубометров природного газа и сокращения выбросов вредных газов в атмосферу на 21 млн тонн. Результаты исследования имеют практическое значение для разработчиков энергетической политики, научно-исследовательских учреждений и международных инвесторов.

Ключевые слова

адаптация к изменению климата, экологический баланс, возобновляемая энергия, зелёная экономика, углеродная нейтральность, устойчивое развитие, энергетическая безопасность


Библиографические ссылки

  1. Bazilian, M., Rogner, H., Howells, M., Hermann, S., Arent, D., Gielen, D., Steduto, P., Mueller, A., Komor, P., Tol, R. S. J., & Yumkella, K. K. (2011). Considering the energy, water and food nexus: Towards an integrated modelling approach. Energy Policy, 39(12), 7896-7906. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2011.09.039
  2. Denholm, P., & Hand, M. (2011). Grid flexibility and storage required to achieve very high penetration of variable renewable electricity. Energy Policy, 39(3), 1817-1830. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2011.01.019
  3. IEA. (2025). World Energy Outlook 2025. International Energy Agency
  4. IPCC. (2023). Climate Change 2023: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. IPCC. https://doi.org/10.59327/IPCC/AR6-9789291691647
  5. IRENA. (2025). Renewable Energy Statistics 2025. International Renewable Energy Agency
  6. Jalilov, S. M., Keskinen, M., Varis, O., Amer, S., & Ward, F. A. (2016). Managing the water-energy-food nexus: Gains and losses from new water development in Amu Darya River Basin. Journal of Hydrology, 539, 648-661. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2016.05.071
  7. United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development (General Assembly Resolution 70/1). United Nations
  8. World Bank. (2021). Central Asia Climate Risk Country Profile: Uzbekistan. World Bank Group
  9. Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida”gi Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Senati, 2024-yil 19-yanvar)
  10. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevral PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-8050769?otherlang=1
  11. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktyabr PQ-4477-son “2019-2030-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/4539502
  12. Bahodirov D. va boshq. Energiya saqlash tizimlari: texnologik tendensiyalar va Oʻzbekiston uchun istiqbollar // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar jurnali. 2025. №3
  13. Bekishev A.Ye., Saodullayev A.S. Dunyo mintaqalari va Oʻzbekiston Respublikasining 2030-yilgacha qayta tiklanuvchi energiya manbalariga boʻlgan yoʻl xaritasi // Jizzax politexnika instituti xabarnomasi. 2025. №1. B. 117-124
  14. Energetika samaradorligi va investitsiyalar: Oʻzbekiston energetika tizimini modernizatsiya qilish masalalari // Toshkent davlat texnika universiteti energetika jurnali. 2024. №2
  15. Oʻzbekiston qayta tiklanuvchi energiya manbalari quvvatini 27 gigavattga oshirmoqchi // Kun.uz, 2024-yil 16-noyabr
  16. Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligi. Rasmiy statistik hisobotlar. minenergy.uz, 2026
  17. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Ochiq maʼlumotlar portali. data.egov.uz, 2026
  18. Oʻzbekiston “yashil” energetika salohiyati boʻyicha tahliliy sharh // Euronews, 2025
  19. Oʻzbekistonda 9 ta QES va bitta ShES “yashil” energiya ishlab chiqarmoqda // Kun.uz, 2024-yil 10-dekabr
  20. Oʻzgidromet. Oʻzbekiston boʻyicha ob-havo prognozi va iqlim monitoringi hisoboti. Toshkent: Oʻzgidromet, 2025

Скачивания

Данные скачивания пока недоступны.