TOʻQIMACHILIK SANOATIDA QAYTA TIKLANUVCHI ENERGIYA MANBALARINI JORIY ETISHGA YOʻNALTIRILGAN INVESTITSION LOYIHALAR SAMARADORLIGINI BAHOLASH

Организация
Alfraganus University image/svg+xml
III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi, Buxoro, 24-25-sentabr 2026

Аннотация

В статье исследованы теоретические и методические основы оценки эффективности инвестиционных проектов, направленных на внедрение возобновляемых источников энергии в текстильной промышленности. Автор обобщил теорию дисконтированных денежных потоков, концепции стоимости капитала и скорректированной на риск ставки дисконтирования и обосновал энергетический профиль прядения, ткачества и красильно-отделочного производства как критерий выбора типа проекта. Для крышной солнечной фотоэлектрической станции предприятия рассчитаны чистая приведенная стоимость, индекс доходности, дисконтированный срок окупаемости и тариф безубыточности по четырем ставкам и двум тарифным сценариям. Установлено, что при стандартном тарифе внутренняя норма доходности проекта составляет 18,2 процента, а тариф безубыточности при росте ставки с 7,5 до 18 процентов повышается с 579 до 1 091 сума. Разработана концептуальная модель оценки, объединяющая финансовые, технические и экологические критерии, и сформулированы предложения. Результаты служат методической основой для приоритизации проектов возобновляемой энергетики в инвестиционных программах предприятий отрасли.

Ключевые слова

текстильная промышленность, возобновляемая энергетика, инвестиционный проект, чистая приведенная стоимость, скорректированная на риск ставка дисконтирования, тариф безубыточности, солнечная фотоэлектрическая станция, многокритериальная оценка


Библиографические ссылки

  1. Branker, K., Pathak, M. J. M., & Pearce, J. M. (2011). A review of solar photovoltaic levelized cost of electricity. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 15(9), 4470-4482. https://doi.org/10.1016/j.rser.2011.07.104
  2. Central Bank of the Republic of Uzbekistan. (2026). Official exchange rates of foreign currencies against the soum (30 September 2026). https://cbu.uz/en/arkhiv-kursov-valyut/
  3. Farjana, S. H., Huda, N., Mahmud, M. A. P., & Saidur, R. (2018). Solar process heat in industrial systems - A global review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 82(3), 2270-2286. https://doi.org/10.1016/j.rser.2017.08.065
  4. Government Portal of the Republic of Uzbekistan. (2025, December 24). Results of 2025 in the textile industry and priority tasks for the future are reviewed. https://gov.uz/en/news/view/113651
  5. Graham, J. R., & Harvey, C. R. (2001). The theory and practice of corporate finance: Evidence from the field. Journal of Financial Economics, 60(2-3), 187-243. https://doi.org/10.1016/S0304-405X(01)00044-7
  6. Hasanbeigi, A., & Price, L. (2012). A review of energy use and energy efficiency technologies for the textile industry. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 16(6), 3648-3665. https://doi.org/10.1016/j.rser.2012.03.029
  7. IRENA. (2025). Renewable Power Generation Costs in 2024. Abu Dhabi: International Renewable Energy Agency. https://www.irena.org/-/media/Files/IRENA/Agency/Publication/2025/Jul/IRENA_TEC_RPGC_in_2024_Summary_2025.pdf
  8. IRENA. (2026). Renewable Power Generation Costs in 2025. Annex I: Cost Metric Methodology. Abu Dhabi: International Renewable Energy Agency. https://www.irena.org/-/media/Files/IRENA/Agency/Publication/2026/Jul/IRENA_TEC_RPGC_in_2025_Annex_2026.pdf
  9. Kun.uz. (2026, September 16). Central Bank of Uzbekistan keeps rate at 14%. https://kun.uz/en/news/2026/09/16/central-bank-of-uzbekistan-keeps-rate-at-14
  10. Muneer, T., Asif, M., Cizmecioglu, Z., & Ozturk, H. K. (2008). Prospects for solar water heating within Turkish textile industry. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 12(3), 807-823. https://doi.org/10.1016/j.rser.2006.10.024
  11. Ondraczek, J., Komendantova, N., & Patt, A. (2015). WACC the dog: The effect of financing costs on the levelized cost of solar PV power. Renewable Energy, 75, 888-898. https://doi.org/10.1016/j.renene.2014.10.053
  12. Ozturk, H. K. (2005). Energy usage and cost in textile industry: A case study for Turkey. Energy, 30(13), 2424-2446. https://doi.org/10.1016/j.energy.2004.11.014
  13. Short, W., Packey, D. J., & Holt, T. (1995). A Manual for the Economic Evaluation of Energy Efficiency and Renewable Energy Technologies (NREL/TP- 462-5173). Golden, CO: National Renewable Energy Laboratory. https://www.nrel.gov/docs/legosti/old/5173.pdf
  14. Spot.uz. (2026, September 27). Uzbekistan to cut daytime electricity tariffs for businesses but raise night-time rates. https://www.spot.uz/en/2026/09/27/energy-tariff-shift
  15. Steffen, B. (2020). Estimating the cost of capital for renewable energy projects. Energy Economics, 88, 104783. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2020.104783
  16. Wang, J.-J., Jing, Y.-Y., Zhang, C.-F., & Zhao, J.-H. (2009). Review on multi- criteria decision analysis aid in sustainable energy decision-making. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 13(9), 2263-2278. https://doi.org/10.1016/j.rser.2009.06.021
  17. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 16-fevral 2026-yil PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni https://lex.uz/ru/docs/-8050769
  18. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 1-may PF-71-son “Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoatini rivojlantirishni yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-6908347
  19. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 16-fevral PQ-57-son “2023-yilda qayta tiklanuvchi energiya manbalarini va energiya tejovchi texnologiyalarni joriy etishni jadallashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/uz/docs/-6385716

Скачивания

Данные скачивания пока недоступны.