O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA MEHNAT BOZORIDAGI IQTISODIYOTI O‘ARO ALOQALARNI GRAVIT MODELI ASOSIDA BOSHQARISH. (Marketing Jurnali, 2026)
Mazkur maqola O‘zbekiston Respublikasi mehnat bozori doirasida hududlararo o‘zaro ta’sirlarni miqdoriy baholashga bag‘ishlangan bo‘lib, unda asosiy komponentlar tahlili (PCA ) va DEMATEL algoritmining soddalashtirilgan variantini integratsiyalashga asoslangan modifikatsiyalangan gravitatsion model qo‘llaniladi . Tadqiqotda hududiy mehnat bozorining holati va tuzilmasini tavsiflovchi beshta asosiy indikator asosida mintaqaning «mehnat massasi »ni shakllantirish yondashuvi taklif etilgan . Hududlar o‘rtasidagi potensial mehnat oqimlari intensivligini fazoviy omilni hisobga olgan holda aks ettiruvchi gravitatsion o‘zaro ta’sirlar matritsasi tuzilgan . Iqtisodiy tortishish markazlari va periferik hududlar aniqlangan . Tadqiqot natijalari № 1 -SON YANVA R, 202 6-YIL 365 O‘zbekiston mehnat bozorida yaqqol fazoviy notekislik mavjudligini ko‘rsatib , barqaror mehnat markazlari (Toshkent shahri , Toshkent viloyati , Farg‘ona vodiysi ) hamda bog‘liqligi cheklangan hududlar mavjudligini tasdiqlaydi . Taklif etilgan yondashuv hududiy bandlik dasturlarini ishlab chiqishda nomutanosibliklarni monitoring qilish va fazoviy omillarning mehnat bozori dinamikasiga ta’sirini baholashda qo‘llanishi mumkin .
Keywords: mehnat bozori; hududlararo iqtisodiy o‘zaro ta’sirlar; gravitatsion model; hududning mehnat salohiyati; asosiy komponentlar tahlili (PCA ); fazoviy differensiatsiya; mehnat mobilligi