«Marketing» jurnali 15.03.2024 yildan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi tomonidan № C-5669517 reestr raqami tartibi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tkazilgan. Litsenziya raqami: № 240874. Marketing jurnali Dissertatsiyalar asosiy ilmiy natijalarini chop etish tavsiya etilgan ilmiy nashrlar ro‘yxatiga OAK tartib-qoida komissiyasi qarori (03.10.2024 y. №10/2); OAK Rayosati qarori (04.10.2024 y. №362/5) bilan tavsiya etilgan. Jurnalning har bir soni internet-saytga o‘qishga qulay tarzda joylashtiriladi va uni ochib o’qigan muxlislarda jurnalning qog’ozdagi shaklini o’qigandek taassurot uyg’otadi.
BARQAROR TURIZM HUDUDLARI UCHUN KOʻP DARAJALI ESG KOʻRSATKICHLARI TIZIMI
Mazkur tadqiqotda barqaror turizm hududlari uchun ekologik, ijtimoiy va boshqaruv mezonlarini oʻzaro bogʻlovchi koʻp darajali ESG koʻrsatkichlari tizimi ishlab chiqildi. Tadqiqot davomida xalqaro standartlar, ilmiy manbalar hamda turizmni barqaror rivojlantirish boʻyicha metodik yondashuvlar tahlil qilindi. Korxona, hudud va milliy darajalardagi koʻrsatkichlar yagona metodologik matritsaga birlashtirildi hamda ularning oʻzaro bogʻliqligi asoslandi. Taklif etilgan tizim turizm hududlarida ekologik barqarorlik, ijtimoiy samaradorlik va boshqaruv sifatini kompleks baholash imkonini yaratdi. Olingan natijalar hududiy monitoringni takomillashtirish, boshqaruv qarorlarini ilmiy asoslash hamda barqaror turizmni rivojlantirish mexanizmlarini takomillashtirish uchun amaliy ahamiyat kasb etdi.
barqaror turizm, ESG, ekologik koʻrsatkichlar, ijtimoiy koʻrsatkichlar, boshqaruv, hududiy rivojlanish, integral baholash, indikatorlar tizimi.
Copyright (c) 2026 Maxmudova Nodira Uktamovna (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
AGROTADBIRKORLIK SAMARADORLIGINI BAHOLASH USULLARI ASOSIDA TAHLIL
Mazkur tadqiqotda agrotadbirkorlik subyektlari faoliyati samaradorligini baholashning zamonaviy usullari tahlil qilindi hamda Data Envelopment Analysis (DEA) usulining CCR va BCC modellari amaliy jihatdan qo‘llanildi. Tadqiqot davomida O‘zbekiston va janubiy iqtisodiy hududlarda qishloq xo‘jaligiga yo‘naltirilgan investitsiyalar, mehnat resurslari hamda agrotadbirkorlik subyektlarining rivojlanish dinamikasi o‘rganildi. Fermer xo‘jaliklari misolida texnik va masshtab samaradorligi baholandi, samaradorlikka ta’sir etuvchi omillar aniqlandi. Olingan natijalar resurslardan oqilona foydalanish, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish va boshqaruv qarorlarini ilmiy asoslash imkoniyatini kengaytirdi. Taklif etilgan yondashuv agrotadbirkorlik subyektlari faoliyatini kompleks baholash uchun amaliy ahamiyat kasb etdi.
agrotadbirkorlik, DEA, CCR modeli, BCC modeli, texnik samaradorlik, masshtab samaradorligi, fermer xo‘jaligi, resurslardan foydalanish.
Copyright (c) 2026 Qurbonov Аlisher Boboqulovich (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
ADAPTING GLOBAL ESG PRINCIPLES TO REGIONAL TOURISM GOVERNANCE IN UZBEKISTAN
This article examined the methodological foundations for developing integral indicators to assess socio-economic balance. International approaches to composite index construction, indicator selection, normalization, and aggregation were comparatively analyzed. The advantages of the Mazziotta-Pareto Index for evaluating balanced regional development were substantiated using established scientific sources. The findings demonstrated that the non-compensatory approach reflected regional socio-economic disparities more accurately and strengthened evidence-based decision-making in regional governance. The proposed methodology provided a comprehensive framework for assessing balanced territorial development and improving regional monitoring practices. The study concluded that the developed integral index could support more objective evaluation of regional performance and contribute to the improvement of socio-economic planning.
integral index, socio-economic balance, composite indicator, Mazziotta-Pareto Index, AMPI, normalization, aggregation, regional monitoring.
Copyright (c) 2026 Makhmudova Nodira Uktamovna (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
QASHQADARYO VILOYATIDA PAXTA-TOʻQIMACHILIK SANOATINING QOʻSHILGAN QIYMAT ZANJIRI: HOLAT TAHLILI VA RIVOJLANTIRISH YOʻNALISHLARI
Mazkur tadqiqotda Qashqadaryo viloyatida paxta-toʻqimachilik sanoatining qoʻshilgan qiymat zanjiri bosqichma-bosqich tahlil qilindi. Paxta yetishtirish, paxta tozalash, ip yigirish, mato ishlab chiqarish, boʻyash va tayyor mahsulot ishlab chiqarish bosqichlaridagi ishlab chiqarish hajmlari hamda qoʻshilgan qiymat koʻrsatkichlari baholandi. Tahlil natijasida zanjirning asosiy rivojlanish imkoniyatlari va ishlab chiqarish quvvatlaridan foydalanish darajasi aniqlandi. Hududda qoʻshilgan qiymatni oshirishga xizmat qiluvchi ustuvor yoʻnalishlar asoslab berildi. Taklif etilgan yondashuv hududiy sanoat siyosatini takomillashtirish, qayta ishlash darajasini kengaytirish va eksport salohiyatini oshirish uchun amaliy ahamiyat kasb etdi.
paxta-toʻqimachilik klasteri, qoʻshilgan qiymat zanjiri, paxta tolasi, ip kalava, toʻqimachilik sanoati, qayta ishlash, eksport, Qashqadaryo viloyati.
Copyright (c) 2026 Qurbonov Alisher Boboqulovich (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
QAYTA TIKLANUVCHI ENERGIYA DAVLAT-XUSUSIY SHERIKLIK LOYIHALARINI KO'P TOMONLAMA KAFOLATLAR ORQALI RISKLARDAN HIMOYALASH
Mazkur maqolada qayta tiklanuvchi energetika sohasidagi davlat-xususiy sheriklik loyihalarini ko‘p tomonlama kafolatlar orqali risklardan himoyalash masalalari ilmiy jihatdan tahlil qilindi. Tadqiqotda O‘zbekistonda amalga oshirilgan yirik energetika loyihalari misolida xalqaro moliya institutlari va kafolat mexanizmlarining investitsiya xavfini kamaytirishdagi o‘rni baholandi. Empirik natijalar xalqaro kafolatlar loyiha moliyalashtirilishini tezlashtirgani, investorlar ishonchini oshirgani hamda elektr energiyasi ishlab chiqarish xarajatlarini pasaytirishga xizmat qilganini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalari qayta tiklanuvchi energetikani moliyalashtirish samaradorligini oshirish, investitsion jozibadorlikni kuchaytirish va davlat-xususiy sheriklik mexanizmlarini takomillashtirish uchun ilmiy-amaliy asos yaratgani bilan ahamiyat kasb etdi.
davlat-xususiy sheriklik, qayta tiklanuvchi energetika, ko‘p tomonlama kafolatlar, siyosiy risk, loyiha moliyalashtirish, investitsiya xavfi, MIGA, xalqaro moliya institutlari.
Copyright (c) 2026 Sabirov Xasan Nusratovich (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
MECHANISMS FOR INCREASING THE EFFICIENCY OF HUMAN CAPITAL IN THE LABOUR MARKET THROUGH THE USE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE
This study examined the mechanisms through which artificial intelligence enhanced the efficiency of human capital in the labour market. Drawing on international reports, empirical research findings, and labour market statistics from Uzbekistan, the study evaluated the contribution of artificial intelligence to labour productivity, workforce reskilling, skills development, job matching, and labour market forecasting. The findings demonstrated that the effective application of artificial intelligence supported higher human capital efficiency, strengthened labour market competencies, and improved employment quality. The analysis also highlighted the importance of integrating AI-based approaches into workforce development and labour market institutions. The study provided practical implications for improving human capital policies and promoting sustainable labour market development.
human capital, artificial intelligence, labour market, labour productivity, reskilling, digital skills, employment, workforce competencies.
Copyright (c) 2026 Dilmonov Qudrat Baxtiyorovich (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
YENGIL SANOAT KORXONALARIDA RAQAMLI TAʼMINOT ZANJIRI BOSHQARUVINING IQTISODIY SAMARADORLIGINI BAHOLASH METODOLOGIYASI
Mazkur tezisda yengil sanoat korxonalarida raqamli ta’minot zanjiri boshqaruvining iqtisodiy samaradorligini baholash metodologiyasi nazariy jihatdan asoslandi. Tadqiqotda SCOR raqamli standarti, ma'lumotlarni qamrab olish tahlili va ekonometrik yondashuvlarning o'zaro uyg'unligi tahlil qilindi. Raqamli boshqaruv yechimlarining operatsion samaradorlik, resurslardan foydalanish va iqtisodiy natijalarga ta’siri ilmiy manbalar asosida umumlashtirildi. Amaliy qo'llash bo‘yicha metodik tavsiyalar ishlab chiqildi.
Copyright (c) 2025 Quldasheva Nargiza Komoliddin qizi (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
SANOAT KLASTERLARIDA INNOVATSION EKOTIZIMNI SHAKLLANTIRISH OMILLARI
Ushbu tezisda sanoat klasterlari doirasida innovatsion ekotizimni shakllantirishga taʼsir koʻrsatuvchi omillar nazariy-amaliy jihatdan koʻrib chiqilgan. Klaster va innovatsion ekotizim tushunchalari oʻrtasidagi konseptual bogʻliqlikni aniqlab, institutsional bilimga oid tarmoq va infratuzilmaviy omillarni tizimlashtirdi. Tadqiqotda ekotizim ishtirokchilari - korxonalar, universitetlar va davlat institutlari oʻrtasidagi hamkorlik mexanizmlari asoslab berildi. Ochiq innovatsiya amaliyoti klaster ichida bilim almashinuvini kuchaytirishini koʻrsatilgan.
Copyright (c) 2025 Mamadaliyev Anazxon Ziyodillayevich (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
KICHIK BIZNES SUBYEKTLARI FAOLIYATINI SOLIQ TIZIMI ORQALI RAGʻBATLANTIRISH
Mazkur tezisda kichik biznes subyektlarini soliq tizimi orqali ragʻbatlantirishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilindi. Soliq islohotlari hamda soliq maʼmuriyatchiligini soddalashtirish choralari baholandi. Rasmiy statistik maʼlumotlar asosida ragʻbatlantirish mexanizmlarining tadbirkorlik faolligi, bandlik va iqtisodiy barqarorlikka ijobiy taʼsiri asoslandi. Tadqiqot yakunida kichik biznesni qoʻllabquvvatlash samaradorligini oshirishga qaratilgan amaliy takliflar ishlab chiqildi.
Copyright (c) 2025 Ergasheva Nigora Abdigapparovna (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
ИСКУССТВЕННЫЙ ИНТЕЛЛЕКТ В ПРОИЗВОДСТВЕ: КЛЮЧЕВЫЕ НАПРАВЛЕНИЯ ПРИМЕНЕНИЯ И ПЕРСПЕКТИВЫ ДЛЯ ПРОМЫШЛЕННОСТИ УЗБЕКИСТАНА
Исследование рассмотрело основные направления применения искусственного интеллекта в производстве и оценило перспективы их внедрения в промышленности Узбекистана. В работе были проанализированы предиктивное обслуживание оборудования, контроль качества на основе компьютерного зрения, интеллектуальное производственное планирование, управление цепями поставок и использование цифровых двойников. Исследование показало, что внедрение технологий искусственного интеллекта способствовало повышению производительности, снижению эксплуатационных затрат, уменьшению количества простоев оборудования и улучшению качества продукции. Одновременно были оценены факторы, связанные с цифровой инфраструктурой, качеством данных и подготовкой квалифицированных специалистов. Полученные результаты подтвердили научную и практическую значимость последовательного внедрения искусственного интеллекта в промышленное развитие Республики Узбекистан.
Copyright (c) 2025 Рихсибоев Нозимбек Абдурасул угли (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
ИССЛЕДОВАНИЕ ПОВЕДЕНЧЕСКИХ ХАРАКТЕРИСТИК КЛИЕНТОВ И ВЫЯВЛЕНИЕ СТРАТЕГИЧЕСКИХ ВОЗМОЖНОСТЕЙ ДЛЯ УВЕЛИЧЕНИЯ ОБЪЁМА ВКЛАДОВ КОММЕРЧЕСКИХ БАНКОВ
В исследовании проанализированы возможности увеличения объёма депозитов коммерческих банков на основе поведенческих характеристик клиентов. На основе современных научных источников оценено влияние мотивов сбережений, доверия, финансовой грамотности, использования цифровых банковских сервисов и демографических факторов на решения вкладчиков. С использованием подходов поведенческой экономики систематизированы практические принципы сегментации клиентов и формирования целевых депозитных продуктов. По результатам исследования разработаны научно-практические рекомендации по совершенствованию депозитной политики коммерческих банков, повышению качества цифровых услуг, развитию финансовой грамотности населения и обеспечению устойчивого роста депозитной базы банков.
Copyright (c) 2025 Рахимов Шохрух Фуркатович (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
HUDUDLARDA KICHIK SANOAT ZONALARINI SAMARALI SHAKLLANTIRISHNING TASHKILIY- IQTISODIY MEXANIZMLARI
Mazkur tezisda hududlarda kichik sanoat zonalarini samarali shakllantirishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlari ilmiy jihatdan yoritildi. Hududiy ixtisoslashuv, ishlab chiqarish infratuzilmasi, investitsiyalarni jalb etish va sanoat kooperatsiyasining ahamiyati tahlil qilindi. Natijalar kichik sanoat zonalari sanoat ishlab chiqarishini kengaytirish, yangi ish oʻrinlari yaratish va hududiy iqtisodiy rivojlanishni qoʻllabquvvatlashga xizmat qilganini koʻrsatdi. Taklif etilgan yondashuv hududiy sanoat siyosatining samaradorligini oshirish uchun ilmiy-amaliy asos yaratdi.
Copyright (c) 2025 Jalolova Sarvinoz Ulugʻbek qizi (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
MINTAQADA BARQAROR RIVOJLANISHNI TAʼMINLASHDA RESURS SALOHIYATIDAN FOYDALANISHNING EKONOMETRIK TAHLILI
Maqolada mintaqaning barqaror rivojlanishini taʼminlashda resurs salohiyatidan foydalanish darajasining taʼsiri ekonometrik model yordamida tahlil qilingan. Eng kichik kvadratlar usuli (OLS), tavsifiy statistika, korrelyatsion-regression tahlil va multikollinearlik testlari (VIF) qoʻllanilgan. Mintaqaviy resurs salohiyatidan samarali foydalanish boʻyicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
resurs salohiyati, mintaqaviy iqtisodiyot, barqaror rivojlanish, integral indeks, eng kichik kvadratlar usuli.
Copyright (c) 2026 Sattarov A. (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
XIZMAT KOʻRSATUVCHI KORXONALAR MARKETING STRATEGIYASI VA UNI BOZORGA YOʻNALTIRISH ASOSLARI
Mazkur maqolada xizmat koʻrsatuvchi korxonalar marketing strategiyasining nazariy asoslari hamda uni bozorga yoʻnaltirish masalalari tahlil qilingan. Tadqiqotning maqsadi “strategiya” va “bozorga yoʻnaltirilganlik” tushunchalarining mohiyatini ochib berish va xizmat koʻrsatuvchi korxonalar uchun bozorga yoʻnaltirilgan marketing strategiyasi asoslarini ishlab chiqishdan iborat. Qiyosiy tahlil, tasniflash va kontent-tahlil usullari qoʻllanildi. “Strategiya” tushunchasiga berilgan taʼriflar umumlashtirilib, muallif talqini asoslandi; strategiyaning asosiy xususiyatlari tizimlashtirildi. G.Mintzbergning besh “P” yondashuvi va strategik marketingning bosqichlari koʻrib chiqildi. Bozorga yoʻnaltirilganlik konsepsiyasining shakllanishi) hamda asosiy yondashuvlari - qaror qabul qilish, bozor razvedkasi va xulq-atvor-madaniyat - qiyoslandi. Empirik tadqiqotlar umumlashtirilib, MKTOR va MARKOR shkalalari baholandi. Natijalar xizmat koʻrsatuvchi korxonalar marketing strategiyasini takomillashtirishda amaliy ahamiyatga ega.
: marketing strategiyasi, strategiya, strategik marketing, bozorga yoʻnaltirilganlik, MKTOR, MARKOR, raqobatbardoshlik, xizmat koʻrsatuvchi korxonalar.
Copyright (c) 2026 Raxmatova Sitora Shuxratjon qizi (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
SANOAT KLASTERLARIDA INNOVATSION FAOLIYATNI BOSHQARISHNING ZAMONAVIY MEXANIZMLARI
Maqolada sanoat klasterlarida innovatsion faoliyatni boshqarishning zamonaviy mexanizmlari tizimli ravishda tahlil qilindi. Tadqiqotda 2020-2025-yillarda chop etilgan xalqaro ilmiy manbalar qiyosiy yondashuv asosida oʻrganildi hamda institutsional-siyosiy, tarmoq-kommunikatsion, raqamli-platforma, inson-tashkiliy va ekotizim mexanizmlaridan iborat konseptual tasnif ishlab chiqildi. Natijalar innovatsion samaradorlik alohida vositalarga emas, balki boshqaruv qatlamlarining oʻzaro muvofiqlashgan holda ishlashiga bogʻliq ekanligini koʻrsatdi. Klaster siyosatining ayrim cheklovlari ilmiy jihatdan baholandi va ularni mahalliy sharoitlarga moslashtirish zarurligi asoslandi. Tadqiqot sanoat klasterlarida innovatsion rivojlanishni kuchaytirish hamda barqaror iqtisodiy oʻsishni taʼminlash uchun nazariy asos yaratdi.
sanoat klasterlari, innovatsion faoliyat, klaster siyosati, bilim diffuziyasi, raqamli transformatsiya, innovatsion ekotizim, barqaror rivojlanish, boshqaruv mexanizmlari.
Copyright (c) 2026 Mamadaliyev Anazxon Ziyodillayevich (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
QURILISH MATERIALLARI SANOATIDA ISHLAB CHIQARISHNI MODERNIZATSIYA QILISH VA RAQOBATBARDOSHLIKNI OSHIRISHNING IQTISODIY MEXANIZMLARI
Tadqiqot O‘zbekiston qurilish materiallari sanoatida ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish va raqobatbardoshlikni oshirishning iqtisodiy mexanizmlarini kompleks yondashuv asosida baholadi. Tadqiqotda moliyaviy, tashkiliy-boshqaruv, innovatsion, bozor va raqamli mexanizmlarning o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilindi hamda SWOT-tahlil, ekspert baholash va iqtisodiy-matematik modellashtirish usullaridan foydalanildi. Natijalar integratsiyalashgan iqtisodiy mexanizmlar tizimi investitsiya faolligini oshirish, ishlab chiqarish samaradorligini yaxshilash, raqamlashtirish darajasini kengaytirish va eksport salohiyatini kuchaytirishga xizmat qilganini ko‘rsatdi. Shuningdek, tarmoqni bosqichma-bosqich raqamlashtirish va klasterlashuvni rivojlantirish bo‘yicha amaliy yondashuvlar ishlab chiqildi hamda 2030-yilgacha raqobatbardoshlik ko‘rsatkichlarining prognoz natijalari asoslandi.
qurilish materiallari sanoati, modernizatsiya, raqobatbardoshlik, iqtisodiy mexanizmlar, klaster, raqamlashtirish, innovatsion rivojlanish, ishlab chiqarish samaradorligi.
Copyright (c) 2026 Ibragimov Salohiddin Ochilovich (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
XIZMAT KOʻRSATUVCHI KORXONALAR MARKETING STRATEGIYASINING NAZARIY ASOSLARI: MODDIY VA NOMODDIY XIZMATLARNING QIYOSIY TAHLILI
Mazkur maqolada xizmat koʻrsatuvchi korxonalar marketing strategiyasining nazariy asoslari hamda xizmatlar bozorining tovarlar bozoridan farqlanuvchi oʻziga xos xususiyatlari tahlil qilindi. Tadqiqotning asosiy maqsadi moddiy va nomoddiy xizmatlar oʻrtasidagi sifat farqlarini izchil mezonlar asosida asoslash va shu asosda xizmat marketingi yondashuvini takomillashtirishdan iborat. Tadqiqotda qiyosiy tahlil, tasniflash, tizimli yondashuv va kontent-tahlil usullaridan foydalanildi. Xizmatning iqtisodiy mohiyatiga oid mavjud taʼriflar umumlashtirilib, xizmatning mehnat mahsuli sifatidagi talqini asoslandi. Moddiy va nomoddiy xizmatlar beshta mezon - xizmatning oʻziga xosligi, baholash, xizmat koʻrsatuvchi xodimlar, ishlab chiqaruvchi-isteʼmolchi munosabati va texnologiya boʻyicha qiyoslandi. Xizmatning asosiy va toʻliq shakllari, xizmatlarning moslik darajasi hamda xizmat koʻrsatish faoliyatining funksiyalari aniqlandi. Raqamlashtirish va sunʼiy intellektning biznes modellariga taʼsiri tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari xizmat koʻrsatuvchi korxonalar uchun differensiatsiyalashgan marketing dasturlarini ishlab chiqishda amaliy ahamiyatga ega.
xizmatlar bozori, xizmat marketingi, moddiy va nomoddiy xizmatlar, xizmat differensiatsiyasi, raqamlashtirish, isteʼmolchi ehtiyoji.
ASOSIY KAPITALGA INVESTITSIYALARNI JALB QILISH SAMARADORLIGIGA TAʼSIR ETUVCHI OMILLARNI IQTISODIY-STATISTIK BAHOLASH
Tadqiqot asosiy kapitalga investitsiyalarni jalb qilish samaradorligiga taʼsir etuvchi omillarni iqtisodiy-statistik yondashuv asosida tizimli baholadi. Unda investitsiya samaradorligini belgilovchi makroiqtisodiy, moliyaviy, institutsional, infratuzilmaviy hamda texnologik omillar nazariy va empirik manbalar asosida umumlashtirildi. Korrelyatsion-regression, panel maʼlumotlar hamda statistik tahlil usullarining qoʻllanilishi omillarning investitsiya natijalariga taʼsirini izohlash imkonini berdi. Olingan natijalar investitsiya samaradorligini oshirishda institutsional muhit, moliyaviy resurslardan foydalanish sifati, innovatsion yangilanish va statistik monitoringning muhim ahamiyat kasb etganini tasdiqladi. Tadqiqot investitsiya siyosatini ilmiy asosda takomillashtirishga xizmat qiluvchi amaliy tavsiyalarni shakllantirdi.
asosiy kapital, investitsiya samaradorligi, iqtisodiy-statistik baholash, korrelyatsion-regression tahlil, panel maʼlumotlar, institutsional omillar, investitsiya siyosati.
Copyright (c) 2026 Sultanova Aziza Baxtiyor qizi (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
HUDUDLARDA SANOAT MAHSULOTLARI ISHLAB CHIQARISH TENDENSIYALARINI IQTISODIY-STATISTIK TAHLILI
Ushbu maqolada mamlakat hududlarida sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish dinamikasi, tarkibiy tuzilishi va rivojlanish tendensiyalari iqtisodiy-statistik metodlar yordamida kompleks tahlil qilingan. Tadqiqot davomida hududlararo sanoat potensialining notekis taqsimlanishi, diversifikatsiya darajasi va ishlab chiqarish samaradorligi tendensiyalari matematik formulalardan xoli ravishda, faqatgina statistik kо‘rsatkichlar va jadvallar majmui orqali о‘rganilgan. Hududlarning sanoat sohasidagi о‘zaro bogʻliqligi va klasterlashish xususiyatlarini aniqlash maqsadida variatsiya, tarkibiy siljishlar, korrelyatsiya va determinatsiya tahlillari qо‘llanilgan. Maqolada sanoat ishlab chiqarishining hududiy konsentratsiyalashuvi darajasi baholanib, mavjud disproporsiyalarni kamaytirish va hududlarning sanoat salohiyatini muvozanatli rivojlantirish bо‘yicha ilmiy-asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Hududiy sanoat, iqtisodiy-statistik tahlil, tendensiya, diversifikatsiya, tarkibiy siljishlar, konsentratsiya darajasi, disproporsiya, determinatsiya, klasterlash, jadval tahlili.
Copyright (c) 2026 Allaniyazova Aysara Muratovna (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
SАNОАT KОRXОNАLАRIDА INTEGRАTSIYАLАSHGАN ESG VА KОRPОRАTIV IJTIMОIY MАSʼULIYАT HISОBОTINI TАKОMILLАSHTIRISH METОDОLОGIYАSI
Tadqiqot sanoat korxonalarida ESG tamoyillari va korporativ ijtimoiy masʼuliyat koʻrsatkichlarini integratsiyalashgan hisobot tizimiga kiritish metodologiyasini takomillashtirdi. Tadqiqot davomida xalqaro integratsiyalashgan hisobot tamoyillari, IFRS S1 va IFRS S2 standartlari hamda milliy buxgalteriya hisobi amaliyoti qiyosiy tahlil qilindi. Muallif tomonidan korporativ ijtimoiy masʼuliyat, nomoliyaviy hisobot va buxgalterning professional fikriga oid metodologik yondashuvlar ishlab chiqildi. ESG koʻrsatkichlarini milliy schyotlar rejasiga integratsiyalash mexanizmi hamda integratsiyalashgan hisobotni tayyorlash reglamenti taklif etildi. Amaliy sinov natijalari taklif etilgan metodologiya korxonalarda axborot shaffofligini oshirish, resurslardan samarali foydalanish va iqtisodiy natijalarni yaxshilashga xizmat qilganini tasdiqladi.
integratsiyalashgan hisobot, ESG, korporativ ijtimoiy masʼuliyat, nomoliyaviy hisobot, buxgalteriya hisobi, IFRS S1, IFRS S2, sanoat korxonalari.
Copyright (c) 2026 Аbduvаliyev Zаfаr Mаhmudоvich (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
BARQAROR ISTEʼMOL UCHUN SUNʼIY INTELLEKT ASOSIDAGI SHAXSIYLASHTIRISH: MILLIY IQTISODIYOTDA RAQAMLI MARKETING STRATEGIYALARI
Tadqiqot sunʼiy intellekt asosidagi shaxsiylashtirishning barqaror isteʼmolni rivojlantirish va raqamli marketing strategiyalari samaradorligiga taʼsirini empirik jihatdan baholadi. Tadqiqotda kesim maʼlumotlari, regressiya tahlili hamda strukturaviy tenglamalar modeli (SEM) qoʻllanilib, isteʼmolchi qoniqishi, tashkilotiy adolat, menejerlik samaradorligi, manfaatdor tomonlar muvofiqligi va raqamli tayyorgarlik oʻrtasidagi bogʻliqlik tahlil qilindi. Natijalar algoritmik tarafkashlikni kamaytirish qarorlar sifatini va shaxsiylashtirilgan marketing yechimlarini qabul qilish darajasini oshirganini tasdiqladi. Sunʼiy intellekt asosidagi shaxsiylashtirish barqaror isteʼmolni ragʻbatlantirish, marketing samaradorligini kuchaytirish hamda maʼlumotlarga asoslangan boshqaruv qarorlarini takomillashtirishga xizmat qilgani asoslandi.
sunʼiy intellekt, shaxsiylashtirish, barqaror isteʼmol, raqamli marketing, regressiya tahlili, strukturaviy tenglamalar modeli, isteʼmolchi qoniqishi.
Copyright (c) 2026 Kadirova Zulxumar Namazovna (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
OZIQ-OVQAT SANOATI KORXONALARIDA ISHLAB CHIQARISH QUVVATINI BAHOLASH USULLARI
Mazkur maqolada oziq-ovqat sanoati korxonalarida ishlab chiqarish quvvatini baholashning nazariy va amaliy jihatlari tadqiq etilgan. Tadqiqot jarayonida ishlab chiqarish quvvati tushunchasining iqtisodiy mazmuni yoritilib, uni baholashning asosiy usullari tahlil qilingan. Quvvatdan foydalanish koeffitsiyenti, ish vaqti fondi, ishlab chiqarish hajmi dinamikasi hamda quvvat rezervlarini aniqlash usullarining mazmuni va ahamiyati ochib berilgan. Xorijiy va mahalliy olimlarning mazkur mavzuga oid ilmiy qarashlari oʻrganilib, ularning afzallik va kamchiliklari tanqidiy tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari asosida oziq-ovqat sanoati korxonalarida ishlab chiqarish quvvatini baholashning kompleks mexanizmini qoʻllash, raqamli texnologiyalar va avtomatlashtirilgan monitoring tizimlarini joriy etish, ishlab chiqarish jarayonlarini modernizatsiya qilish hamda quvvatdan foydalanish samaradorligini oshirish boʻyicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqildi.
oziq-ovqat sanoati, ishlab chiqarish quvvati, quvvatdan foydalanish koeffitsiyenti, ishlab chiqarish samaradorligi, quvvat rezervi, sanoat korxonalari, resurslardan foydalanish, mehnat unumdorligi, ishlab chiqarishni boshqarish, oziq-ovqat xavfsizligi, iqtisodiy samaradorlik.
Copyright (c) 2026 Gulmatov Sunnatillo Nurillayevich (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
MARKETING STRATEGIYASINING KORXONA RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDAGI AHAMIYATI
Tadqiqot marketing strategiyasining korxona raqobatbardoshligini oshirishdagi ahamiyatini nazariy va amaliy jihatdan baholadi. Ishda marketing strategiyasi, strategik oynalar konsepsiyasi hamda raqobat strategiyasining tarkibiy qismlari ilmiy manbalar asosida tizimlashtirildi. SWOT-tahlil, portfel tahlili, korrelyatsion tahlil va ssenariyli rejalashtirish usullari yordamida marketing strategiyasining korxona faoliyatiga taʼsiri baholandi. Natijalar strategik oynalarni oʻz vaqtida aniqlash, bozor omillarini muntazam tahlil qilish va marketing strategiyasini korxonaning umumiy rivojlanish strategiyasi bilan uygʻunlashtirish raqobatbardoshlikni oshirishga xizmat qilganini koʻrsatdi. Tadqiqot marketing qarorlarini qabul qilishni takomillashtirish hamda korxonalarning uzoq muddatli bozor ustunligini mustahkamlash boʻyicha amaliy tavsiyalarni shakllantirdi.
marketing strategiyasi, raqobatbardoshlik, strategik oynalar, SWOT-tahlil, raqobat strategiyasi, korxona, bozor muhiti.
Copyright (c) 2026 Axmedov Ikrom Akramovich (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
NAMANGAN VILOYATIDA SANOATNI HUDUDIY TASHKIL ETISHNING MINTAQAVIY IQTISODIY DETERMINANTLARI VA RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI
Mazkur tadqiqotda Namangan viloyatida sanoatni hududiy tashkil etishning mintaqaviy iqtisodiy determinantlari hamda ularning sanoat rivojlanishiga taʼsiri ekonometrik yondashuv asosida tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida tuman va shaharlar kesimida sanoat korxonalarining hududiy taqsimlanishiga investitsiya hajmi, mehnat resurslari salohiyati, transport-logistika va muhandislik-kommunikatsiya infratuzilmasi, urbanizatsiya darajasi, bozor sigʻimi hamda iqtisodiy faollik kabi omillarning taʼsiri koʻp omilli regressiya modeli orqali baholangan. Tahlil natijalari investitsion faollik, iqtisodiy faol aholi ulushi va infratuzilmaviy taʼminlanganlik sanoatning hududiy rivojlanishi va korxonalarning joylashuviga statistik jihatdan ijobiy hamda sezilarli taʼsir koʻrsatishini aniqladi. Hududlar oʻrtasidagi sanoat rivojlanishidagi tafovutlar iqtisodiy resurslar va infratuzilma bilan taʼminlanganlik darajasidagi farqlar bilan izohlanishi asoslandi. Tadqiqot yakunida sanoatni hududiy tashkil etish samaradorligini oshirish, hududlararo nomutanosibliklarni kamaytirish va mintaqalarning sanoat salohiyatidan samarali foydalanishga qaratilgan ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Namangan viloyati, sanoatni hududiy tashkil etish, mintaqaviy iqtisodiyot, iqtisodiy determinantlar, ekonometrik tahlil, koʻp omilli regressiya modeli, hududiy differensiallashuv, investitsiya, transport-logistika infratuzilmasi, mehnat resurslari, sanoat salohiyati, hududiy rivojlanish.
Copyright (c) 2026 Nuritdinov Botir Kodirxanovich (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
XORAZM VILOYATINING INVESTITSIYA SALOHIYATI VA ASOSIY KAPITALGA INVESTITSIYALAR DINAMIKASI TAHLILI
Tadqiqot Xorazm viloyatining investitsiya salohiyati va asosiy kapitalga investitsiyalar dinamikasini rasmiy statistik maʼlumotlar asosida kompleks tahlil qildi. Unda investitsiya oqimlarining hajmi, moliyalashtirish manbalari, xorijiy investitsiyalar ulushi hamda hududning iqtisodiy imkoniyatlarini belgilovchi omillar baholandi. Tahlil natijalari investitsiya faolligi izchil oshganini, markazlashmagan moliyalashtirish manbalari va xorijiy sarmoyalar ulushi kengayganini hamda investitsiya salohiyati mustahkamlanganini tasdiqladi. Qayta ishlash sanoati, logistika, turizm infratuzilmasi va mahalliy tadbirkorlikni rivojlantirish orqali investitsiya oqimlarini yanada kengaytirishga xizmat qiluvchi amaliy takliflar ishlab chiqildi. Olingan natijalar hududiy investitsiya siyosatini ilmiy asosda takomillashtirish imkoniyatlarini yoritdi.
investitsiya salohiyati, asosiy kapital, investitsiyalar dinamikasi, xorijiy investitsiyalar, Xorazm viloyati, hududiy rivojlanish, investitsiya faolligi.
SANOAT KLASTERLARIDA INNOVATSION TARMOQLAR SAMARADORLIGINI BAHOLASHNING KOʻP MEZONLI USULLARI
Ushbu maqolada sanoat klasterlarida innovatsion tarmoqlar samaradorligini baholashning koʻp mezonli usullari ilmiy jihatdan tahlil qilindi. Tadqiqotda klaster innovatsiyasini tavsiflovchi tarmoqlar va hamkorlik, bilim dinamikasi, innovatsion salohiyat hamda biznes natijadorligi asosiy baholash yoʻnalishlari sifatida qabul qilindi. Baholash jarayonida iyerarxiyalar tahlili, entropiya usuli, TOPSIS va DEA yondashuvlarini birlashtiruvchi metodologik yechim asoslandi. Olingan natijalar integrallashgan baholash tizimi klasterlar oʻrtasidagi innovatsion samaradorlikni ishonchli taqqoslash, ustuvor rivojlanish yoʻnalishlarini aniqlash hamda boshqaruv qarorlarini ilmiy asoslash imkonini berganini koʻrsatdi. Taklif etilgan yondashuv sanoat klasterlarining raqobatbardoshligi va innovatsion rivojlanishini baholashda amaliy ahamiyat kasb etdi.
sanoat klasteri, innovatsion tarmoq, koʻp mezonli baholash, TOPSIS, DEA, entropiya usuli, AHP, innovatsion samaradorlik.
HUDUDIY RIVOJLANISH SHAROITIDA SANOAT KORXONALARINI OPTIMAL JOYLASHTIRISHNING MINTAQAVIY MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Mazkur maqolada hududiy rivojlanish sharoitida sanoat korxonalarini joylashtirish samaradorligini oshirishning mintaqaviy mexanizmlari va ularning iqtisodiy rivojlanishdagi ahamiyati tizimli yondashuv asosida tadqiq etilgan. Sanoat korxonalarining hududiy joylashuvi mintaqaviy iqtisodiyotni barqaror rivojlantirishning muhim omili sifatida baholanib, ishlab chiqarish resurslaridan samarali foydalanish, transport-logistika va muhandislik infratuzilmasini rivojlantirish, hududlararo iqtisodiy aloqalarni mustahkamlash hamda sanoat kooperatsiyasini kengaytirish orqali iqtisodiy oʻsishga taʼsiri tahlil qilingan. Tadqiqotda sanoat korxonalarini joylashtirish samaradorligini belgilovchi tabiiy-resurs salohiyati, mehnat bozori imkoniyatlari, infratuzilmaviy taʼminlanganlik, investitsion muhit va innovatsion klasterlar faoliyati kabi omillarning mintaqalar raqobatbardoshligini oshirishdagi oʻrni asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari asosida sanoatni hududiy tashkil etish tizimini takomillashtirish va mintaqalarning sanoat salohiyatidan yanada samarali foydalanishga qaratilgan ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
mintaqaviy iqtisodiyot, sanoat korxonalari, hududiy joylashtirish, joylashtirish samaradorligi, mintaqaviy mexanizmlar, hududiy rivojlanish, sanoat infratuzilmasi, investitsion muhit, innovatsion klasterlar, mintaqaviy raqobatbardoshlik.
SANOAT KORXONALARIDA ISHLAB CHIQARISH JARAYONLARINI SUNʼIY INTELLEKT ORQALI OPTIMALLASHTIRISH
Ushbu maqolada sanoat korxonalarida ishlab chiqarish jarayonlarini sunʼiy intellekt texnologiyalari asosida optimallashtirishning ilmiy va amaliy jihatlari tahlil qilindi. Tadqiqotda mashinali oʻrganish, mustahkamlovchi oʻrganish va raqamli egizak texnologiyalarining ishlab chiqarishni rejalashtirish, jarayon parametrlarini boshqarish, energiya samaradorligini oshirish hamda taʼminot zanjirini takomillashtirishdagi imkoniyatlari baholandi. Xalqaro tajribalar qiyosiy tahlil qilinib, yetakchi sanoat korxonalarining amaliy natijalari umumlashtirildi. Tadqiqot yakunida sunʼiy intellekt asosidagi optimallashtirish tizimlarini bosqichma-bosqich joriy etish, maʼlumotlar infratuzilmasini rivojlantirish va raqamli egizak texnologiyalaridan samarali foydalanish boʻyicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqildi.
sunʼiy intellekt, ishlab chiqarishni optimallashtirish, mashinali oʻrganish, mustahkamlovchi oʻrganish, raqamli egizak, energiya samaradorligi, Sanoat 4.0, aqlli ishlab chiqarish.
Copyright (c) 2026 Rixsiboyev Nozimbek Abdurasul oʻgʻli (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
POSSIBILITIES OF USING ARTIFICIAL INTELLIGENCE TECHNOLOGIES IN THE GREEN TRANSFORMATION OF THE REGIONAL ECONOMY
This article examined the opportunities for applying artificial intelligence technologies to the green transformation of the regional economy. The study evaluated the role of artificial intelligence in promoting the green economy, digital transformation, renewable energy, smart energy systems, efficient resource use, and environmental monitoring. A comparative analysis of international experience and the strategic development documents of Uzbekistan was conducted to identify priority areas for regional implementation. Based on the research findings, scientifically grounded recommendations were developed for integrating artificial intelligence into regional green economy strategies. The results demonstrated that the proposed approach contributed to improving resource efficiency, strengthening environmental sustainability, supporting renewable energy development, and enhancing the competitiveness of the regional economy.
artificial intelligence, green economy, regional economy, digital transformation, renewable energy, smart grids, resource efficiency, environmental sustainability.
Copyright (c) 2026 Saidqulova Firuza Farmonovna (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
TADBIRKORLIK SUBYEKTLARIDA RAQOBAT STRATEGIYALARINI SHAKLLANTIRISHNING ZAMONAVIY KONSEPSIYALARI
Mazkur maqolada tadbirkorlik subyektlarida raqobat strategiyalarini shakllantirishning zamonaviy konsepsiyalari ilmiy jihatdan tahlil qilindi. Tadqiqotda Porterning umumiy strategiyalari, resurslarga asoslangan yondashuv, dinamik qobiliyatlar, raqamli transformatsiya va “moviy okean” konsepsiyasining nazariy asoslari umumlashtirildi. Rasmiy statistik maʼlumotlar hamda zamonaviy ilmiy manbalar asosida tadbirkorlik subyektlari uchun raqobat strategiyasini shakllantirishning bosqichli modeli ishlab chiqildi. Natijalar korxonalarning ichki resurslaridan samarali foydalanish, innovatsion salohiyatni rivojlantirish, raqamli texnologiyalarni integratsiyalash va bozor sharoitlariga moslashuvchanlikni kuchaytirish barqaror raqobat ustunligini taʼminlaganini koʻrsatdi. Tadqiqot yakunida amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi.
raqobat strategiyasi, tadbirkorlik subyektlari, raqobat ustunligi, resurslarga asoslangan yondashuv, dinamik qobiliyatlar, raqamli transformatsiya, moviy okean strategiyasi, strategik boshqaruv.
Copyright (c) 2026 Abduvoxidov Behzod (##default.groups.name.author##) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0