«Marketing» jurnali 15.03.2024 yildan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi tomonidan № C-5669517 reestr raqami tartibi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tkazilgan. Litsenziya raqami: № 240874. Marketing jurnali Dissertatsiyalar asosiy ilmiy natijalarini chop etish tavsiya etilgan ilmiy nashrlar ro‘yxatiga OAK tartib-qoida komissiyasi qarori (03.10.2024 y. №10/2); OAK Rayosati qarori (04.10.2024 y. №362/5) bilan tavsiya etilgan. Jurnalning har bir soni internet-saytga o‘qishga qulay tarzda joylashtiriladi va uni ochib o’qigan muxlislarda jurnalning qog’ozdagi shaklini o’qigandek taassurot uyg’otadi.
TIBBIYOT MASSASALARINI KLASTERLASH USULLARI BILAN HUDUDDA TIBBIYOT TURIZMINI RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI.
Mazkur maqolada mintaqaviy iqtisodiyot doirasida klasterli yondashuv asosida tibbiy turizmni rivojlantirishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilindi. Tadqiqot davomida hududlarning raqobatbardoshligini oshirish, investitsiyalarni jalb etish hamda bar qaror ijtimoiy -iqtisodiy rivojlanishni ta’minlashda tibbiy klasterlarni shakllantirishning maqsadga muvofiqligi asoslab berildi. O‘zbekiston Respublikasida klasterlash jarayonining hozirgi holati baholanib, tibbiyot va farmatsevtika klasterlarini rivojlant irishning asosiy yo‘nalishlari hamda o‘ziga xos jihatlari aniqlashtirildi. Shuningdek, ularning iqtisodiyotning turdosh tarmoqlariga ko‘rsatgan multiplikativ ta’siri yoritildi. Tadqiqot natijalari tibbiy turizmni rivojlantirishda davlat tomonidan qo‘llab -quvvatlash va institutsional mexanizmlarning muhim rolini tasdiqladi.
KORXONA TIJORAT FAOLIYATI STRATEGIYASINI SHAKLLANISHGA TA'SIR ETUVCHI OMILLAR.
Ushbu maqolada chakana savdo korxonasining tijorat strategiyasini ishlab chiqishga ta’sir qiluvchi omillar va korxona faoliyat yuritadigan muhitni tahlil qilish usullari keltirilgan . SWOT tahlili o‘tkazilib , ma’lum bir chakana savdo korxonasining raqobatbardoshligi baholangan .
YASIL IQTISODIYOTDA INVESTITSIYA JARAYONLARINI BOSHQARISH MEXANIZMLARINI TAKMON ETISHINING IQTISODIY JONLARI.
Maqolada “yashil ” iqtisodiyot doirasida investitsiya jarayonlarini boshqarish mexanizmlarini takomillashtirishning iqtisodiy jihatlari tahlil qilingan . Barqaror moliyalashtirish vositalari – yashil obligatsiyalar, ESG investitsiyalari va iqlim fondlari – ilmiy asosda oʻrganilgan. Institutsional mexanizmlar va moliyaviy ragʻbatlantirish choralari asosida konseptual model ishlab chiqilgan. Rivojlanayotgan mamlakatlar uchun “yashil” kapitalga kirishdagi toʻsiqlar aniqlangan. Empirik maʼlumotlar asosida ESG sam aradorligi bilan moliyaviy natijalar oʻrtasidagi ijobiy bogʻliqlik isbotlangan. Davlat byudjetlari cheklangan sharoitda “yashil” moliyalashtirish hajmini kengaytirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari milliy darajadagi ba rqaror investitsiya siyosatlarini shakllantirishda qoʻllanilishi mumkin.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA MEHNAT BOZORIDAGI IQTISODIYOTI O‘ARO ALOQALARNI GRAVIT MODELI ASOSIDA BOSHQARISH.
Mazkur maqola O‘zbekiston Respublikasi mehnat bozori doirasida hududlararo o‘zaro ta’sirlarni miqdoriy baholashga bag‘ishlangan bo‘lib, unda asosiy komponentlar tahlili (PCA ) va DEMATEL algoritmining soddalashtirilgan variantini integratsiyalashga asoslangan modifikatsiyalangan gravitatsion model qo‘llaniladi . Tadqiqotda hududiy mehnat bozorining holati va tuzilmasini tavsiflovchi beshta asosiy indikator asosida mintaqaning «mehnat massasi »ni shakllantirish yondashuvi taklif etilgan . Hududlar o‘rtasidagi potensial mehnat oqimlari intensivligini fazoviy omilni hisobga olgan holda aks ettiruvchi gravitatsion o‘zaro ta’sirlar matritsasi tuzilgan . Iqtisodiy tortishish markazlari va periferik hududlar aniqlangan . Tadqiqot natijalari № 1 -SON YANVA R, 202 6-YIL 365 O‘zbekiston mehnat bozorida yaqqol fazoviy notekislik mavjudligini ko‘rsatib , barqaror mehnat markazlari (Toshkent shahri , Toshkent viloyati , Farg‘ona vodiysi ) hamda bog‘liqligi cheklangan hududlar mavjudligini tasdiqlaydi . Taklif etilgan yondashuv hududiy bandlik dasturlarini ishlab chiqishda nomutanosibliklarni monitoring qilish va fazoviy omillarning mehnat bozori dinamikasiga ta’sirini baholashda qo‘llanishi mumkin .
IJTIMOIY-IQTISODIY TENGSIZLIK: SABABLARI VA YUTISH CHORALARI.
Maqolada ijtimoiy -iqtisodiy tengsizlik mavzusining dolzarbligi va uning koʻplab sohalarga taʼsiri koʻrib chiqildi . Ijtimoiy -iqtisodiy tengsizlik ta’rifi keltirilmoqda . Milliy statistika qoʻmitasi tomonidan Jahon banki bilan birgalikda aholi daromadlari darajasi , kambag ʻallik darajasi boʻyicha oʻtkazilgan tahlillar statistik darajada keltirildi . Tengsizlikni kamaytirish maqsadida soliq , ijtimoiy , byudjet va investitsiya siyosatini samarali qoʻllashni oʻz ichiga olgan chora -tadbirlarni kompleks amalga oshirishga asoslangan davlat tadbirlari tizimi koʻrib chiqildi .
KICHIK BIZNESGA RABOBOT MUHIT VA INSTITUTSIONAL OMILLARNING TA'SIRI.
Kichik biznes O‘zbekiston iqtisodiyotida muhim o‘rin egallab , mamlakat yalpi ichki mahsulotining yarmidan ortig ‘ini ta’minlaydi hamda bandlikni kengaytirishda salmoqli rol o‘ynaydi . Mazkur maqolada Oʻzbekistonning oʻtish davri iqtisodiyoti sharoitida raqobat muhiti va institutsional omillarning kichik tadbirkorlik rivojiga taʼsiri tadqiq etiladi . Tadqiqotda statistik maʼlumotlarni tahlil qilish , normativ -huquqiy bazani oʻrganish hamda mavzu boʻyicha zamonaviy ilmiy adabiyotlar sharhi metodlaridan foydalanilgan . Tadqiqot natijalari sogʻlom raqobat muhiti kichik biznes subyektlarida innovatsiyalar va oʻsishni ragʻbatlantirishini , institutsional toʻsiqlar (murakkab tartib -taomillar , byurokratik jarayonlar ) esa ularning rivojlanishini sezilarli darajada cheklashini koʻrsatadi . Xulosa sifatida , izchil iqtisodiy islohotlar va institutsional qoʻllab-quvvatlashni mustahkamlash kichik biznesning raqobatbardoshligini oshirishi hamda uning iqtisodiy barqaror oʻsishga qoʻshayotgan hissasini kuchaytirishi mumkinligi asoslab beriladi .
NEFT VA GAZ KORXONALARI IQTISODIYOT SAMARALILIGINI OSHIRISHDA XALQARO TAJRIBASI.
Maqolada Norvegiya, AQSh, Saudiya Arabistoni va Rossiya Federatsiyasi misolida neft -gaz kompaniyalarining iqtisodiy samaradorligini oshirish bo‘yicha xalqaro tajriba o‘rganiladi. Tahlil 1990 –2024 yillar oralig‘ida sohaning tarixiy rivojlanish bosqichlari, normativ -institutsional tartibga solish xususiyatlari, texnologik yondashuvlar hamda resurs rentasini boshqarish usullarini solishtirishga asoslanadi. Tadqiqot natijasida samarado rlikning asosiy determinantlari aniqlanadi: ishlab chiqarish va boshqaruv jar ayonlarining raqamlashtirilishi, burg‘ulash operatsiyalarining standartlashtirilishi, populyatsiya gazidan oqilona foydalanish, qazib olish jarayonining neft -kimyo sanoati bilan integratsiyasi, moslashuvchan fiskal vositalarning qo‘llanilishi hamda servis -ingeniring ekotizimlarining rivojlanishi. Uzoq muddatli samaradorlik texnologik modernizatsiya, barqaror tartibga solish muhiti va strategik tarzda tashkil etilgan resurs boshqaruvi uyg‘unligi natijasida shakllanishi ko‘rsatiladi. Taqqosloviy tahlil neft -gaz sektorini isloh qilayotgan davlatlar, jumladan O‘zbekiston uchun xorijiy modellarning qaysi elementlari amaliy ahamiyatga ega ekanligini aniqlash imkonini beradi. Ilg‘or amaliyotlarning joriy etilishi xarajatlarni kamaytirish, qayta ishlash chuqurligini oshirish hamda tarmoqning investitsion jozibadorligini kuchaytirishga xizmat qilishi mumkin.
armoqning normativ -institutsional boshqaruvi
integratsiyalashgan texnologik yechimlar
resurs rentasidan olinadigan daromadlarni boshqarish mexanizmlari
XALQARO MARKETING TADQIQOTLARIDA ISTE’LILAR HAQIDAGI MA’LUMOTLARNI TO‘PLASH AXLOQIY STANDARTLARI
Maqola raqamli transformatsiya sharoitida xalqaro marketing tadqiqotlarida isteʼmolchi maʼlumotlarini yigʻish va qayta ishlash boʻyicha etik standartlarni tahlil qilishga bagʻishlangan. Tadqiqot nazariy -tahliliy xususiyatga ega boʻlib, xalqaro professional standartlar (ICC/ESOMAR, GDPR, ISO 20252) va Oʻzbekiston Respublikasining shaxsiy maʼlumotlar sohasidagi qonunchiligi qiyosiy tahlil qilinadi. Ish doirasida qiyosiy va GAP -tahlil, shuningdek, etik talablarning amaliy tatbiq etilishiga taʼsir qiluvchi omil larni aniqlash uchun riskga yoʻnaltirilgan va kontekstual yondashuvlar qoʻllanilgan. Aniqlangan meʼyoriy tafovutlar va etik xatarlar tizimli xususiyatga ega ekanligi hamda raqamlashtirish va transchegaraviy jarayonlar taʼsirida kuchayib borishi koʻrsatib b erilgan. Marketing tadqiqotlari etikasini boshqarishda integratsiyalashgan va mahalliy sharoitlarga moslashtirilgan yondashuv zarurligi asoslab berilgan.
KICHIK BIZNES SUBYEKTLARI DA BOZOR AXBOROTLARIDAN FOYDALANISH VA AVTOMATIK TAHLIL QILISH TIZIMLARINI JORIY ETISH
Ushbu maqolada kichik va oʻrta biznes subyektlari (KO‘B) tomonidan bozor axborotlaridan samarali foydalanish maqsadida mashinali oʻrganish (Machine Learning) texnologiyalariga asoslangan real vaqtli tahlil tizimlarini joriy etish imkoniyatlarini oʻrganilga n. Tadqiqot metodologiyasi sifatida tizimli adabiyotlar tahlili, qiyosiy algoritm baholash va Oʻzbekiston KOʻBlaridagi joriy holat tahlili qoʻllanilgan. Natijalar ML texnologiyalari KOʻBlarning raqobatbardoshligini oshirish, maʼlumotlarga asoslangan qaror qabul qilish jarayonlarini optimallashtirish va operatsion xarajatlarni kamaytirish imkonini beradi. Oʻzbekistonda KOʻBlar uchun real vaqtli bozor tahlil i tizimlarini joriy etishning amaliy mexanizmlari taklif etilgan.
TOʻQIMACHILIK SANOATIDA ISHLAB CHIQARISH XARAJATLARINI OPTIMALLASHTIRISH ORQALI RAQOBATBARDOSHLIKNI OSHIRISH
Mazkur maqolada toʻqimachilik sanoatida ishlab chiqarish xarajatlarini optimallashtirish orqali raqobatbardoshlikni oshirish omillari ilmiy jihatdan tahlil qilindi. Tadqiqot jarayonida ishlab chiqarish tannarxining asosiy tarkibiy qismlari, jumladan xom as hyo, energiya, mehnat va texnologik xarajatlarning iqtisodiy samaradorlikka taʼsiri oʻrganildi. Qiyosiy tahlil asosida Oʻzbekiston toʻqimachilik sanoatining xalqaro raqobatchilar bilan solishtirilgan ustun va cheklovchi jihatlari aniqlab berildi. Yalangʻoc h ishlab chiqarish, Industry 4.0 texnologiyalari hamda barqaror ishlab chiqarish tamoyillarining xarajatlarni kamaytirish va resurslardan samarali foydalanishdagi roli asoslab berildi. Tadqiqot natijalari ishlab chiqarish xarajatlarini ilmiy asosda boshqar ish toʻqimachilik korxonalarining raqobatbardoshligini mustahkamlash va uzoq muddatli barqaror rivojlanishini taʼminlashda muhim ahamiyatga ega ekanini koʻrsatdi.
MAMLAKATIMIZ IQTISODIYOTIDA YALPI ICHKI MAHSULOTNING MAKROIQTISODIY BARQARORLIKNI TAʼMINLASHDAGI ROLI VA AHAMIYATI
Mazkur maqolada Yalpi ichki mahsulot (YaIM) ning makroiqtisodiy barqarorlikni taʼminlashdagi oʻrni va ahamiyati tahlil etilgan. Tadqiqotda YaIM iqtisodiy oʻsishning asosiy koʻrsatkichi sifatida mamlakat iqtisodiy salohiyatini baholashdagi roli, uning tarkibiy tuzilmasi hamda dinamik oʻzgarishlari oʻ rganilgan. Shuningdek, YaIM oʻsish surʼatlari va makroiqtisodiy muvozanat oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlik, inflyatsiya, bandlik, investitsiya va tashqi savdo balansining YaIMga taʼsiri iqtisodiy tahlil asosida yoritilgan. Maqolada Oʻzbekiston Respublikasinin g soʻnggi yillardagi YaIM oʻsish tendensiyalari amaliy maʼlumotlar asosida tahlil qilinib, iqtisodiyotning barqaror rivojlanishiga taʼsir etuvchi omillar aniqlangan. Tadqiqot natijalari asosida YaIMni oshirish orqali makroiqtisodiy barqarorlikni mustahkaml ashning ustuvor yoʻnalishlari, jumladan, innovatsion iqtisodiyot, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish hamda raqamli texnologiyalarni joriy etish zarurligi asoslab berilgan.
ISTEʼMOLCHILARNING BRENDGA SODIQLIGI VA UNING KORXONA DAROMADIGA TAʼSIRI NI BAHOLASH
Ushbu maqolada isteʼmolchilarning brendga sodiqligi va uning korxona daromadiga iqtisodiy taʼsiri tahlil qilingan. Brend sodiqligining shakllanish jarayoni hamda unga taʼsir etuvchi asosiy omillar yoritib berilgan. Tadqiqot jarayonida sodiq mijozlarning qayta xarid qilishga moyilligi orqali daromad barqarorligi taʼminlanishi koʻrsatib berilgan. Marketing strategiyalari ning brendga sodiqlikni oshirishdagi ahamiyati ochib berilgan. Mavjud mijozlarni saqlab qolish yangi mijozlarni jalb qilishga nisbatan samara liroq ekanligi asoslangan. Korxonalar faoliyatini takomillashtirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
FRANCHAYZING SUBYEKTLARI O‘RTASIDAGI KOOPERATSIYANI BAHOLASHNING KO‘P MEZONLI METODIKASINI ISHLAB CHIQISH VA SAMARADORLIKNI ANIQLASH
Mazkur maqolada franchayzing subyektlari o‘rtasidagi kooperatsiya darajasini baholashga qaratilgan ko‘p mezonli metodika ishlab chiqilgan. Franchayzer va franchayzi o‘rtasidagi strategik hamkorlik faqat huquqiy va moliyaviy mexanizmlar bilan cheklanmasligi , balki xizmat sifati, innovatsiyalarni qabul qilish darajasi va brend standartlariga rioya qilish kabi noan’anaviy ko‘rsatkichlar orqali ham baholanishi zarurligi ilmiy asoslab berilgan. Tadqiqotda KPI indikatorlari aniqlanib, Delphi ekspert baholash meto di orqali ularning amaliy qiymati tasdiqlangan, AHP metodi yordamida esa ko‘rsatkichlarning vazn koeffitsientlari hisoblab chiqilgan. Yakuniy bosqichda Kooperatsiya Kuch Indeksi (KKI) ishlab chiqilib, 10 ta franchayzing tarmog‘i misolida amaliy sinovdan o‘ tkazilgan. Natijalar franchayzing tarmoqlarida kooperatsiya darajasi sezilarli farqlanishini, brend standartlariga rioya qilish eng muhim ta’sir omili ekanini va KPI indikatorlari o‘rtasida o‘zaro sinergiya mavjudligini ko‘rsatdi. Taklif etilgan metodika f ranchayzing tizimini strategik boshqarishda, franchayzer -franchayzi aloqalarini mustahkamlashda hamda davlat siyosati darajasida franchayzingni qo‘llab - quvvatlash dasturlarini shakllantirishda amaliy ahamiyatga ega.
KIMYO SANOATI KORXONALARI FAOLIYATIDA IQTISODIY SALOHIYAT TUSHUNCHASINING AHAMIYATI
Mazkur maqolada kimyo sanoati korxonalari faoliyatida iqtisodiy salohiyat tushunchasining nazariy mazmuni va amaliy ahamiyati kompleks ilmiy tahlil qilingan. Maqola doirasida iqtisodiy salohiyat sanoat korxonalarining resurslar bilan taʼminlanganligi, ishl ab chiqarish quvvatlari, moliyaviy barqarorligi, innovatsion imkoniyatlari va bozor sharoitiga moslashuvchanligini ifodalovchi muhim iqtisodiy kategoriya sifatida asoslab berilgan. S huningdek, iqtisodiy salohiyatning kimyo sanoati korxonalari raqobatbardos hligi, investitsion jozibadorligi va barqaror rivojlanishini taʼminlashdagi roli ochib berilgan. Maqolada iqtisodiy salohiyatdan samarali foydalanish korxonalar faoliyati natijadorligini oshirishning strategik omili ekanligi ilmiy jihatdan asoslanadi.
QURILISH MATERIALLARI ISHLAB CHIQARUVCHI KORXONALARNING MARKETING FAOLIYATINI BOSHQARISHDA MARKETING KOMMUNIKATSIYALARI
Ushbu maqolada qurilish materiallari ishlab chiqaruvchi korxonalarda marketing kommunikatsiyalarining samarali boshqarilishi oʻrganilgan. Tadqiqot doirasida integratsiyalashgan marketing kommunikatsiyalari (IMC) konsepsiyasi tahlil qilinib, B2B sektorida k ommunikatsiya vositalarining optimal tanlanishi va ularning sinergik taʼsiri oʻrganilib chiqilgan. Metodologik jihatdan kontent -tahlil, qiyosiy tahlil va statistik maʼlumotlarni interpretatsiya qilish usullaridan foydalanilgan. Qurilish sanoati kontekstida marketing kommunikatsiyalarini optimallashtirish boʻyicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
integratsiyalashgan marketing kommunikatsiyalari (IMC)
TUROPERATORLIK FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISHNING ASOSIY XUSUSIYATLARI VA ZAMONAVIY ILMIY YONDASHUVLARI
Maqolada turoperatorlik faoliyatining nazariy va amaliy xususiyatlari, zamonaviy tasniflash yondashuvlari hamda tashkiliy -iqtisodiy ahamiyati chuqur ilmiy tahlil qilingan. Turoperatorlarning ommaviy va ixtisoslashgan turlari, ularning bozor segmentlari, tu rpaket shakllantirish jarayoni, integratsiya darajasi, xizmat sifati va narx siyosati boʻyicha tasniflari yoritilgan. Shuningdek, initsiativ va reseptiv turoperatorlarning xalqaro turizm tizimidagi oʻzaro hamkorlik mexanizmlari, turoperator va turagent oʻr tasidagi farqli jihatlar keng qamrovli tarzda solishtirilgan. Tadqiqotda, shuningdek, informatsion turistik safarlar, marketing strategiyalari, raqamli transformatsiya, barqaror rivojlanish va innovatsion texnologiyalar turoperatorlik faoliyatining zamonav iy yoʻnalishlari sifatida baholangan.
MARKETING TAMOYILLARI ASOSIDA MIJOZ VA BANK MUNOSABATLARINI TARTIBGA SOLISH MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada bank sektorida mijozlar bilan munosabatlarni marketing tamoyillari asosida tartibga solish mexanizmlarini takomillashtirish orqali mijozlar sodiqligini oshirish yoʻllari oʻrganilgan. Tadqiqotda munosabatlar marketingi nazariyasi, ishonch -sadoqat modeli va mijozlarni boshqarish tizimlarining (CRM) integratsiyalashgan yondashuvi qoʻllanilgan. Raqamli transformatsiya va shaxsiylashtirilgan xizmatlar mijozlarni saqlab qolish darajasini oshirish imkonini bergan.
TOʻQIMACHILIK KORXONALARIDA ISHLAB CHIQARISHNI BOSHQARISH JARAYONIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNI QOʻLLASH
Tadqiqotda toʻqimachilik korxonalarida ishlab chiqarishni boshqarish jarayoniga raqamli texnologiyalarni integratsiya qilishning nazariy asoslari tizimli ravishda oʻrganildi . Sanoat 4.0 paradigmasi doirasida IoT, ERP, sunʼiy intellekt va raqamli egizak (Digital Twin ) texnologiyalarining ishlab chiqarish samaradorligini oshirishdagi funksional roli tahlil etildi . Jahon boʻyicha nashr etilgan ilmiy adabiyotlar va analitik hisobotlarning tizimli sharhi asosida raqamli transformatsiyaning toʻqimachilik ishlab chiqarishiga taʼsir mexanizmlari aniqlandi . Raqamli texnologiyalarning sifat nazorati, resurslarni optimallashtirish va yetkazib berish zanjirini boshqarishdagi samaradorligi empirik dalillar orqali asoslandi. Joriy etish jarayonidagi asosiy toʻsiqlar - moliyaviy cheklovlar, kadrlar tanqisligi va texnologik infratuzilma yetishmasligi - identifikatsiya qilindi. Tadqiqot natijalari toʻqimachilik korxonalarida raqamli texnologiyalarni bosqichma -bosqich joriy etish strategiyasini ishlab chiqish uchun nazariy asos yaratdi.
IQLIM OʻZGARISHI SHAROITIDA EKOLOGIK XAVFSIZLIK BILAN BOGʻLIQ XAVF -XATARLARNI BARTARAF ETISH YOʻLLARI
Maqolada jahon miqyosida sodir boʻlayotgan global iqlim oʻzgarishlari va uning ekologik xavfsizlik bilan bogʻliq xavf -xatarlarni bartaraf etish kabi dolzarb vazifalarga qaratilgan. Shu bois, iqlim oʻzgarishlari bilan bogʻliq ekologik xavfsizlik bilan bogʻl iq xavf-xatarlarni boshqarish va uni bartaraf etish kabi choralarni koʻrish maqsadga muvofiq. Tadqiqotlar natijasida ekologik xavf -xatarlarni bartaraf etish borasida ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
KORXONALARNING YASHIL MARKETING STRATEGIYASINI ISHLAB CHIQISH GA NAZARIY VA KONSEPTUAL YONDASHUVLARI
Ushbu maqolada korxonalarning yashil marketing strategiyasini ishlab chiqishning nazariy asoslari va konseptual yondashuvlari tadqiq etilgan. Tadqiqot stakeholder nazariyasi, uch asosiy natija (Triple Bottom Line) konsepsiyasi va barqaror rivojlanish maqsa dlari (SDGs) doirasida yashil marketingning zamonaviy interpretatsiyalarini tahlil qiladi. Maqolada yashil marketing aralashmasi (4P) elementlari – yashil mahsulot, yashil narx, yashil taqsimot va yashil ragʻbatlantirish konsepsiyalari sistemali ravishda k oʻrib chiqilgan. Tadqiqot natijasida korxonalar uchun yashil marketing strategiyasini joriy etishning bosqichma -bosqich metodologiyasi ishlab chiqilgan.
KLASTER YONDASHUVI ASOSIDA TOʻQIMACHILIK SANOATIDA INVESTITSION LOYIHALARNI BOSHQARISH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqola toʻqimachilik sanoatida investitsion loyihalarni boshqarish metodologiyasini takomillashtirish kontekstida klaster yondashuvining nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda Oʻzbekiston toʻqimachilik klasterlari misolida investitsi on loyihalar samaradorligini oshirish mexanizmlari oʻrganilgan. Maqolada jahon amaliyotidagi klaster rivojlanishi tajribalari qiyosiy tahlil qilinib, milliy sanoat uchun tavsiyalar ishlab chiqildi.
QURILISH KORXONALARINING TASHKILIY TUZILMA LARINING OMILLAR TAʼSIR IDA SHAKILLANISHI
Boshqaruv tashkiliy tuzilmalarining shakli va tarkibiy tuzilishi koʻplab tashkiliy iqtisodiy omillar taʼsirida shakllanadi. Qurilish tashkilotlarining tuzilmalariga faoliyat ixtisoslashuvi, tashkilotning kattaligi, bir tashkilotga toʻgʻri keladigan xodimla r soni kabi omillar muhim ahamiyatga ega. Samarqand viloyatidagi qurilish tashkilotlarining xususiyatlarini tadqiq qilish ushbu sohadagi eng maqbul tashkiliy tuzilmalar turini tavsiya qilishga imkon beradi. Mazkur maqolada muallif tomonidan viloyatning qurilish tashkilotini tasniflash boʻyicha ilmiy natijalar joy olgan.
FERMER XOʻJALIKLAR I FAOLIYATINI OPTIMALLASHTIRISH ASOSIDA IQTISODIY RIVOJLANISHINI TA’MINLASH
Ushbu ishda fermer xoʻjaliklarining iqtisodiy rivojlanishini optimallashtirishga oid nazariy va amaliy yondashuvlar yoritilgan. Optimal resurs taqsimoti, xarajatlarni kamaytirish, hosildorlikni oshirish va daromadni maksimallashtirishga qaratilgan zamonavi y iqtisodiy tahlil usullari koʻrib chiqiladi. Shuningdek, iqtisodiy modellar asosida fermer xoʻjaliklarining barqaror rivojlanishi, investitsiya samaradorligi va raqobatbardoshligini oshirish boʻyicha takliflar berilgan.
QURILISHDA LOYIHA BOSHQARUVI STRATEGIYASINING ILMIY - USLUBIY MUAMMOLARI
Qurilish tashkilotlarida loyiha boshqaruvi konsepsiyasining qoʻllanishi ularning boshqaruv tizimlarida funksional va strategik masalalarni qayta koʻrib chiqishga sabab boʻlmoqda. Bunda strategik maqsadlarning aniqligi va asoslanganligi boshqaruv samaradorl igining asosiy manbasi boʻlib xizmat qiladi. Mazkur maqolada loyiha boshqaruvida qurilish muddatining ahamiyati va strategiyani tanlashdagi oʻrni tahlil qilingan va muallifning uslubiy yondashuvi koʻrsatilgan.
QURILISH SANOATIDA INNOVATSION FAOLIYATNI STRATEGIK BOSHQARISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada qurilish sanoatida innovatsion faoliyatni strategik boshqarish mexanizmlarini takomillashtirish masalalari tadqiq etilgan. Tadqiqot doirasida qurilish korxonalarining innovatsion rivojlanishini taʼminlashda strategik rejalashtirish, raqamli transformatsiya, investitsion yondashuvlar hamda zamonaviy boshqaruv usullarining roli asoslangan. Shuningdek, innovatsion jarayonlarni samarali boshqarish orqali qurilish tarmogʻining raqobatbardoshligini oshirish, ishlab chiqarish samaradorligini kuchayt irish va barqaror rivojlanish omillarini shakllantirish imkoniyatlari tahlil qilingan.
XIZMAT KO‘RSATISH KORXONALARIDA SIRKULYAR IQTISOD TAMOYILLARIDAN FOYDALANISHNING XORIJIY DAVLATLARNING ILG’OR TAJRIBALARI
Ushbu maqola xizmat koʻrsatish korxonalarida, ayniqsa HoReCa (mehmonxona, restoran, kafe) va mehmonxona -turizm sektorlarida sirkulyar iqtisodiyotning qoʻllanilishi va uning iqtisodiy -ekologik samaradorligini xorijiy davlatlarning ilgʻor tajribalari asosida tahlil qiladi. Tadqiqotda Finlandiya, AQSH, Braziliya, Maldiv orollari va boshqa mamlakatlardagi korxonalarning amaliy yondashuvlari, jumladan, chiqindilarni kamaytirish, energiya va suv resurslaridan samarali foydalanish, qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanish, hamkorlik va monitoring tizimlari oʻrganilgan. Sirkulyar iqtisodiyot tamoyillarini joriy etgan korxonalar chiqindilarni 30–40%, energiya va suv sarfini 20–25% qisqartirishga erishgan. Тadqiqot shuni koʻrsatadiki, sirkulyar iqtisodiyot nafaqat atrof -muhitni himoya qilish, balki korxonalarning raqobatbardoshligini oshirish va xarajatlarni qisqartirishda muhim rol oʻynaydi. Xorijiy tajribalar sirkulyar iqtisodiyotning xizmat koʻrsatish sohasida qoʻllanilishi iqtisodiy samaradorlikni oshirish, resurslarni tejash va ekologik taʼsirni kamaytirish imkoniyatlarini yaratishini tasdiqlaydi. Ushbu yondashuvlar Oʻzbekiston xizmat koʻrsatish korxonalari uchun amaliy ahamiyatga ega boʻlib, ularni joriy etish orqali barqaror rivojlanish va resurs samaradorligini oshirish mumkin.
TOʻQIMACHILIK MAXSULOTLARI SAVDO SIDA ZAMONAVIY MARKETING KONSEPSIYA LARIDAN FOYDALANISH
Bu maqolada toʻqimachilik sanoatining savdo sohasida marketing konsepsiyasidan foydalanishni takomillashtirish tajribasi oʻrganilgan. Bozor segmentatsiyasi toʻqimachilik sanoati mahsuloti isteʼmolchilari va sotuvchilarini bozorda oʻz talablari hamda reaksi yasi bilan ajralib turadigan tomonlari boʻyicha segmentlarga taqsimlash jarayonidir. Shuningdek, Oʻzbekiston da toʻqimachilik sanoatining savdo sohasida marketing konsepsiyasi masalasini oʻzining ilmiy ishlarining bir qismi sifatida oʻrganib, baʼzi olimlar marketing konsepsiyasini rivojlantirish hamda ushbu jarayondagi qiyinchiliklarni tadqiq qilish jarayonida ushbu masalaga qisman toʻxtalib oʻtganlar.
RAQAMLI MARKETINGNING YOSHLAR SEGMENTIDA RIVOJLANISHI
Mazkur maqolada raqamli marketingning zamonaviy jamiyatda, ayniqsa yoshlar hayotidagi oʻrni hamda uning iqtisodiy va ijtimoiy jarayonlarga taʼsiri yoritilgan. Internet va raqamli texnologiyalarning keng tarqalishi raqamli savodxonlik darajasining oshishiga olib kelib, yoshlarning innovatsion fikrlashini rivojlantirmoqda. Shu bilan birga, maqolada raqamli marketing kampaniyalarining muvaffaqiyatli misollari keltirilib, Oʻzbekistonda ushbu yoʻnalishdagi mavjud imkoniyatlar va dolzarb muammolar tahlil qilingan . Kelajakdagi istiqbollar va tavsiyalar orqali mazkur sohaning yoshlar uchun qanday yangi imkoniyatlar yaratishi koʻrsatib oʻtilgan.
ERKIN IQTISODIY ZONALARNING LOGISTIKA XIZMATLARINI RIVOJLANTIRISHDA MARKETING STRATEGIYALARIDAN FOYDALANISH YOʻLLARI
Mazkur ilmiy maqolada erkin iqtisodiy zonalarning logistika xizmatlarini rivojlantirishda marketing strategiyalaridan foydalanishning nazariy va amaliy jihatlari, jumladan, tadqiqot jarayonida erkin iqtisodiy zonalarda logistika xizmatlari samaradorligiga ta’sir etuvchi asosiy omillar, jumladan, moddiy, axborot va moliyaviy oqimlarning o‘zaro muvofiqlashtirilgan boshqaruvi masalalari yoritilgan. Bundan tashqari, erkin iqtisodiy zonalarda logistika xizmatlarini rivojlantirishda qo‘llaniladigan hududiy market ing strategiyasi, xizmatlarni differensiallash strategiyasi, raqamli marketing strategiyasi va ko -marketing strategiyalari mazmuni va ulardan foydalanish yo‘llari yoritilgan.
xizmatlarni differensiallash strategiyasi
IJTIMOIY -IQTISODIY OʻZGARISHLAR SHAROITIDA CHAKANA SAVDO XIZMATLARINI RIVOJLANTIRISHNING XUSUSIYATLARI
Maqolada ijtimoiy -iqtisodiy oʻzgarishlar sharoitida savdo xizmatlarini rivojlantirish tizimini baholashning nazariy va uslubiy jihatlarini shakllantirish hamda rivojlantirishning umumiy masalalari koʻrib chiqilgan. Tadqiqot jarayonida savdo xizmatlarini rivojlantirish tizimini baholashning asosiy elementlari umumlashtirilgan va uning funksiyalari tizimlashtirilgan, rivojlanish omillari oʻrganilgan. Shuningdek, savdo xizmatlarini rivojlantirish tizimini baholashning roli tahli l qilinib, savdo va milliy iqtis odiyotni barqaror rivojlantirish platformasini shakllantirishda savdo xizmatlarini rivojlantirishga eʼtibor qaratilgan.