Tel: +998977838464


Maxsus son

Научные статьи

YASHIL IQTISODIYOT SHAROITIDA SANOAT KLASTERLARINING BARQAROR INNOVATSION RIVOJLANISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH

DOI 10.67668/mj/2025issspecial/2109

Опубликован 2026-10-03

Авторы
Sobirov Azizbek Avazbekovich
pdf (узбекский) Google Scholar Google Scholar

Аннотация

Tezisda yashil iqtisodiyot sharoitida sanoat klasterlarining barqaror innovatsion rivojlanish mexanizmlarini takomillashtirish masalalari oʻrganildi. Klaster nazariyasi, Porter gipotezasi, ekologik innovatsiyalar, sanoat simbiozi va aylanma iqtisodiyotga oid ilmiy yondashuvlar umumlashtirildi. 2024-yilgi sanoat va toʻqimachilik koʻrsatkichlari hamda 2025-yilning birinchi yarmidagi qayta tiklanuvchi energetika natijalari 2030-yilgacha belgilangan “yashil” maqsadlar bilan qiyoslandi. Qayta tiklanuvchi manbalarning elektr energiyasi ishlab chiqarishdagi ulushi boʻyicha maqsadning 67,7 foizi bajarilgani, maqsadga erishish uchun bu ulush yiliga oʻrtacha 8,1 foiz oshishi kifoyaligi aniqlandi. Energiya va resurs samaradorligi, sanoat simbiozi, yashil moliyalashtirish va innovatsion hamkorlik mexanizmlarini raqamli monitoring tizimi asosida birlashtirgan model hamda uning samaradorlik koʻrsatkichlari taklif etildi. Taklif etilgan model va koʻrsatkichlar tizimi sanoat klasterlarining yashil rivojlanish darajasini har yili baholab borish uchun asos boʻlib xizmat qiladi. Natijalar klasterlar faoliyatini rejalashtirish va yashil investitsiya loyihalarini tanlashda qoʻllanishi mumkin.

Ключевые слова

yashil iqtisodiyot, sanoat klasteri, ekologik innovatsiya, sanoat simbiozi, aylanma iqtisodiyot, qayta tiklanuvchi energiya, yashil moliyalashtirish.

Библиографические ссылки

  1. Asheim, B. T., & Isaksen, A. (2002). Regional innovation systems: The integration of local “sticky” and global “ubiquitous” knowledge. Journal of Technology Transfer, 27(1), 77-86. https://doi.org/10.1023/A:1013100704794
  2. Chertow, M. R. (2000). Industrial symbiosis: Literature and taxonomy. Annual Review of Energy and the Environment, 25, 313-337. https://doi.org/10.1146/annurev.energy.25.1.313
  3. Geissdoerfer, M., Savaget, P., Bocken, N. M. P., & Hultink, E. J. (2017). The Circular Economy - A new sustainability paradigm? Journal of Cleaner Production, 143, 757-768. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.12.048
  4. Ghisetti, C., & Rennings, K. (2014). Environmental innovations and profitability: How does it pay to be green? An empirical analysis on the German innovation survey. Journal of Cleaner Production, 75, 106-117. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2014.03.097
  5. Horbach, J. (2008). Determinants of environmental innovation - New evidence from German panel data sources. Research Policy, 37(1), 163-173. https://doi.org/10.1016/j.respol.2007.08.006
  6. OECD. (2011). Towards Green Growth. Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264111318-en
  7. Porter, M. E. (1998). Clusters and the new economics of competition. Harvard Business Review, 76(6), 77-90. https://hbr.org/1998/11/clusters-and-the-new-economics-of-competition
  8. Porter, M. E., & van der Linde, C. (1995). Toward a new conception of the environment-competitiveness relationship. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 97-118. https://doi.org/10.1257/jep.9.4.97
  9. UNEP. (2011). Towards a Green Economy: Pathways to Sustainable Development and Poverty Eradication. Nairobi: United Nations Environment Programme. https://www.unep.org/resources/report/towards-green-economy-pathways-sustainable-development-and-poverty-eradication-10
  10. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktyabr PQ-4477-son “2019-2030-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasining «yashil» iqtisodiyotga oʻtish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/-4539502
  11. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-dekabr PQ-436-son “2030-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasining «yashil» iqtisodiyotga oʻtishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/-6303230
  12. 2024-yilda Oʻzbekistonning tashqi savdo aylanmasi $66 mlrdga yetdi // Spot.uz. 21.01.2025. https://www.spot.uz/oz/2025/01/21/foreign-trade/
  13. Olti oyda Oʻzbekistonda ishlab chiqarilgan yashil energiya miqdori 5 mlrd kVt/soatga yetdi // Spot.uz. 07.07.2025. https://www.spot.uz/oz/2025/07/07/green-energy
  14. Oʻzbekiston YIMi 2024-yilda 1,45 kvadrillion soʻmga yetdi. U nimalardan iborat? // Gazeta.uz. 07.02.2025. https://www.gazeta.uz/oz/2025/02/07/gdp-uzbekistan/

Скачивания

Данные скачивания пока недоступны.