MINTAQAVIY AGLOMERATSIYALARDA BIOIQTISODIY RESURSLARDAN SAMARALI FOYDALANISHNING TASHKILIY-IQTISODIY MEXANIZMLARI

Организация
University of Business and Science image/svg+xml , Urgench State University image/svg+xml
III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi, Buxoro, 24-25-sentabr 2026

Аннотация

В статье с теоретической и практической стороны исследованы организационно-экономические механизмы эффективного использования биоэкономических ресурсов в региональных агломерациях. Автор обобщил концепции микрооснований агломерационной экономики, промышленного симбиоза и биоэкономики и интерпретировал агломерацию как благоприятное пространство для сбора и переработки сельскохозяйственных остатков, органических бытовых отходов и других биологических ресурсов. На основе официальных источников оценены размещение населения, объём бытовых отходов, сельскохозяйственное производство и региональные параметры станций по получению энергии из отходов. Рассчитаны коэффициент использования ресурсов и показатель энергетического выхода, установлено, что строящиеся в крупных агломерациях объекты способны существенно повысить уровень переработки. В результате разработана модель механизма, объединяющая биологический кластер, муниципально-частное партнёрство, экономические стимулы и территориальное планирование, а также обоснованы практические предложения на примере Хорезмской области. Предложенный подход служит устойчивому и сбалансированному развитию регионов. Результаты исследования могут быть использованы местными хокимиятами и инвесторами при планировании проектов по переработке биоресурсов.

Ключевые слова

агломерация, биоэкономика, биоресурсы, промышленный симбиоз, биологический кластер, муниципально-частное партнёрство, бытовые отходы, Хорезмская область


Библиографические ссылки

  1. Bugge, M. M., Hansen, T., & Klitkou, A. (2016). What is the bioeconomy? A review of the literature. Sustainability, 8(7), 691. https://doi.org/10.3390/su8070691
  2. Chertow, M. R. (2000). Industrial symbiosis: Literature and taxonomy. Annual Review of Energy and the Environment, 25, 313-337. https://doi.org/10.1146/annurev.energy.25.1.313
  3. DʼAmato, D., Droste, N., Allen, B., Kettunen, M., Lähtinen, K., Korhonen, J., Leskinen, P., Matthies, B. D., & Toppinen, A. (2017). Green, circular, bio economy: A comparative analysis of sustainability avenues. Journal of Cleaner Production, 168, 716-734. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.09.053
  4. Duranton, G., & Puga, D. (2004). Micro-foundations of urban agglomeration economies. In J. V. Henderson & J.-F. Thisse (Eds.), Handbook of Regional and Urban Economics (Vol. 4, pp. 2063-2117). Elsevier. https://doi.org/10.1016/S1574-0080(04)80005-1
  5. Ehrenfeld, J., & Gertler, N. (1997). Industrial ecology in practice: The evolution of interdependence at Kalundborg. Journal of Industrial Ecology, 1(1), 67- 79. https://doi.org/10.1162/jiec.1997.1.1.67
  6. Hodge, G. A., & Greve, C. (2007). Public-private partnerships: An international performance review. Public Administration Review, 67(3), 545-558. https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2007.00736.x
  7. McCormick, K., & Kautto, N. (2013). The bioeconomy in Europe: An overview. Sustainability, 5(6), 2589-2608. https://doi.org/10.3390/su5062589
  8. OECD. (2009). The bioeconomy to 2030: Designing a policy agenda. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264056886-en
  9. Porter, M. E. (2000). Location, competition, and economic development: Local clusters in a global economy. Economic Development Quarterly, 14(1), 15-34. https://doi.org/10.1177/089124240001400105
  10. Uzbekistan to generate electricity from household waste. (2025, March 26). The Times of Central Asia. https://timesca.com/uzbekistan-to-generate-electricity-from-household-waste/
  11. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 10-may OʻRQ-537-son “Davlat- xususiy sheriklik toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/4329270
  12. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 16-fevral 2026-yil PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida” Farmoni https://lex.uz/ru/docs/-8050769
  13. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 10-yanvar PF-5623-son “Urbanizatsiya jarayonlarini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/4154818
  14. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 8-iyul PQ-245-son “Hududlarning iqtisodiy salohiyatini roʻyobga chiqarish va boʻsh yer uchastkalaridan samarali foydalanish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/7004480
  15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-dekabr PQ-436-son “2030-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasining yashil iqtisodiyotga oʻtishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/6303230
  16. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 17-aprel PQ-4291-son “2019-2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/4291729
  17. Oʻzbekiston aholisi soni 37,5 milliondan oshdi. (2025, 25-yanvar). Kun.uz. https://kun.uz/news/2025/01/25/ozbekiston-aholisi-soni-375-milliondan-oshdi
  18. Oʻzbekiston yalpi ichki mahsuloti 2025-yilda 7,7 foizga oʻsib, 147 mlrd dollardan oshdi. (2026, 23-yanvar). Gazeta.uz. https://www.gazeta.uz/oz/2026/01/23/yim-2025/
  19. Oʻzbekistonda chiqindilarni qayta ishlash hududlar boʻyicha ixtisoslashtiriladi. (2025, 15-avgust). Gazeta.uz. https://www.gazeta.uz/oz/2025/08/15/waste/
  20. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining qariyb 88 foizi dehqon xoʻjaliklari hissasiga toʻgʻri kelgan. (2023, 3-may). Xorazm viloyati statistika boshqarmasi. https://xorazmstat.uz/uz/matbuot-markazi/boshqarma-yangiliklar/10421-qishloq-xo-jaligi-mahsulotlarining-qariyb-88-foizi-dehqon-xo-jaliklari-hissasiga-to-g-ri-kelgan
  21. Xorazm viloyatining doimiy aholisi soni. (2025, 21-yanvar). Xorazm viloyati statistika boshqarmasi. https://www.xorazmstat.uz/uz/matbuot-markazi/boshqarma-yangiliklar/17358-xorazm-viloyatining-doimiy-aholisi-soni

Скачивания

Данные скачивания пока недоступны.