QURILISH MATERIALLARI SANOATIDA TEXNOLOGIYALAR TRANSFERINING IQTISODIY SAMARADORLIGINI OSHIRISH MEXANIZMLARI
Организация
“Sanoat Energetika Guruhi” MChJ qoʻshma korxonasi “Narxlash va shartnoma munosabatlari” boʻlimi bosh mutaxassisi
Аннотация
В статье исследованы механизмы повышения экономической эффективности трансфера технологий в промышленности строительных материалов. Проведён сравнительный анализ существующих подходов к оценке инвестиционных проектов и показано, что в них не учитываются скрытые затраты трансфера. Предложены понятие «полных затрат трансфера», охватывающих наряду с оборудованием, лицензиями и монтажом подготовку кадров, иностранный сервис, запасные части и потери от неполной загрузки мощностей, коэффициент скрытых затрат, а также трёхфакторная модель, раскладывающая эффективность трансфера на рентабельность, использование мощностей и капиталоотдачу. На примере условного цементного проекта показано, что форма трансфера с наименьшими первоначальными затратами может оказаться самой дорогой за жизненный цикл, а полный трансфер увеличивает чистый дисконтированный доход почти в 4,9 раза и экономит 48 млн долларов валютных расходов за 15 лет. Эффективность трансфера в отрасли выросла с 0,071 в 2020 г. до 0,090 в 2024 г., а к 2030 г. прогнозируется её рост до 0,124. Обосновано, что главный резерв повышения эффективности заключается в полном использовании мощностей, и предложены пять механизмов.Ключевые слова
промышленность строительных материалов, трансфер технологий, экономическая эффективность, полные затраты трансфера, скрытые затраты, затраты жизненного цикла, чистый дисконтированный доход, использование мощностей
Библиографические ссылки
- Behrens, W., & Hawranek, P. M. (1991). Manual for the preparation of industrial feasibility studies. UNIDO
- Bozeman, B. (2000). Technology transfer and public policy: A review of research and theory. Research Policy, 29(4-5), 627-655. https://doi.org/10.1016/S0048-7333(99)00093-1
- Brealey, R. A., Myers, S. C., & Allen, F. (2020). Principles of corporate finance (13th ed.). McGraw-Hill Education
- Cohen, W. M., & Levinthal, D. A. (1990). Absorptive capacity: A new perspective on learning and innovation. Administrative Science Quarterly, 35(1), 128- 152. https://doi.org/10.2307/2393553
- Fabrycky, W. J., & Blanchard, B. S. (1991). Life-cycle cost and economic analysis. Prentice Hall
- Javorcik, B. S. (2004). Does foreign direct investment increase the productivity of domestic firms? In search of spillovers through backward linkages. American Economic Review, 94(3), 605-627. https://doi.org/10.1257/0002828041464605
- Keller, W. (2004). International technology diffusion. Journal of Economic Literature, 42(3), 752-782. https://doi.org/10.1257/0022051042177685
- Lall, S. (1992). Technological capabilities and industrialization. World Development, 20(2), 165-186. https://doi.org/10.1016/0305-750X(92)90097-F
- Mansfield, E., Romeo, A., Schwartz, M., Teece, D., Wagner, S., & Brach, P. (1982). Technology transfer, productivity, and economic policy. W. W. Norton
- Teece, D. J. (1977). Technology transfer by multinational firms: The resource cost of transferring technological know-how. Economic Journal, 87(346), 242-261. https://doi.org/10.2307/2232084
- UNIDO. (2024). Industrial development report 2024: Turning challenges into sustainable solutions. UNIDO
- WIPO. (2024). Global Innovation Index 2024: Unlocking the promise of social entrepreneurship. WIPO
- Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 24-iyul OʻRQ-630-son “Innovatsion faoliyat toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/4910391
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvar PF-60-son “2022-2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/5841063
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 16-fevral 2026-yil PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida” Farmoni https://lex.uz/ru/docs/-8050769
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 20-fevral PQ-4198-son “Qurilish materiallari sanoatini tubdan takomillashtirish va kompleks rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/4207838
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 23-may PQ-4335-son “Qurilish materiallari sanoatini jadal rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/4351740
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 1-dekabr PQ-365-son “Qurilish materiallari sanoatini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/7873819
- Ibragimov, S. O. (2026). Qurilish materiallari sanoatida ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish va raqobatbardoshlikni oshirishning iqtisodiy mexanizmlari. Marketing jurnali, (7). https://doi.org/10.67668/mj/2026iss7/1818
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Milliy statistika qoʻmitasi. (2025). Sanoat, investitsiyalar va tashqi savdo boʻyicha statistik maʼlumotlar. https://stat.uz
Скачивания
Данные скачивания пока недоступны.