SANOAT KORXONALARIDA ADAPTIV BOSHQARUV TIZIMLARINI SHAKLLANTIRISH VA ULARNING SAMARADORLIGINI BAHOLASH
Annotatsiya
Sanoat korxonalarida adaptiv boshqaruv tizimlarini shakllantirishning nazariy-metodologik asoslari va samaradorlikni baholash mexanizmlari tizimli ravishda o‘rganildi. Kibernetik yondashuv, dinamik qobiliyatlar konsepsiyasi va strategik menejment paradigmalari asosida adaptiv tizimning strukturaviy elementlari aniqlandi. Muhit monitoringi, qaror qabul qilish, ijro etish va qayta aloqa mexanizmlari o‘rtasidagi funksional bog‘liqlik nazariy tarzda asoslandi. Samaradorlik indikatorlari moslashuv tezligi, resurs elastikligi va innovatsion aktivlik o‘lchovlari bo‘yicha matritsa shaklida tizimlashtirildi. Xalqaro akademik va uslubiy manbalarga tayangan holda integral baholash modeli shakllantirildi. Olingan natijalar adaptiv boshqaruv tizimining korxona raqobatbardoshligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishini tasdiqladi. Ishlab chiqilgan tavsiyalar milliy sanoat korxonalarining boshqaruv modelini takomillashtirish uchun amaliy asos sifatida xizmat qildi.
Kalit so'zlar
adaptiv boshqaruv, sanoat korxonasi, dinamik qobiliyatlar, samaradorlikni baholash, raqamli transformatsiya, indikatorlar matritsasi, kibernetik yondashuv.
Adabiyotlar ro'yxati
- UNIDO (2024). Industrial Development Report 2024: Turning Challenges into Sustainable Solutions - The New Era of Industrial Policy. Vienna: United Nations Industrial Development Organization, 202 p. URL: https://www.unido.org/sites/default/files/unido-publications/2024-06/Industrial%20Development%20Report%202024.pdf
- Teece, D.J., Pisano, G., Shuen, A. (1997). Dynamic capabilities and strategic management. Strategic Management Journal, 18(7), 509-533. URL: https://sms.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/(SICI)1097-0266(199708)18:7%3C509::AID-SMJ882%3E3.0.CO;2-Z
- World Economic Forum (2023). The Future of Jobs Report 2023. Geneva: WEF, 296 p.
- URL: https://www3.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_2023.pdf
- Ashby, W.R. (1956). An Introduction to Cybernetics. London: Chapman & Hall, 295 p. URL: https://ashby.info/Ashby-Introduction-to-Cybernetics.pdf
- Simon, H.A. (1996). The Sciences of the Artificial (3rd ed.). Cambridge: MIT Press, 231 p. URL: https://mitpress.mit.edu/9780262691918/the-sciences-of-the-artificial/
- Nelson, R.R., Winter, S.G. (1982). An Evolutionary Theory of Economic Change. Cambridge: Harvard University Press, 437 p. URL: https://www.hup.harvard.edu/books/9780674272286
- Eisenhardt, K.M., Martin, J.A. (2000). Dynamic capabilities: What are they? Strategic Management Journal, 21(10-11), 1105-1121. URL: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/1097-0266(200010/11)21:10/11%3C1105::AID-SMJ133%3E3.0.CO;2-E
- Teece, D.J. (2007). Explicating dynamic capabilities: The nature and microfoundations of (sustainable) enterprise performance. Strategic Management Journal, 28(13), 1319-1350. URL: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/smj.640
- Senge, P.M. (2006). The Fifth Discipline: The Art and Practice of the Learning Organization (Revised ed.). New York: Currency Doubleday, 445 p. URL: https://www.penguinrandomhouse.com/books/163984/the-fifth-discipline-by-peter-m-senge/
- Porter, M.E. (1985). Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance. New York: The Free Press, 557 p. URL: https://www.hbs.edu/faculty/Pages/item.aspx?num=193
- Schwab, K. (2016). The Fourth Industrial Revolution. Geneva: World Economic Forum. URL: https://www.weforum.org/about/the-fourth-industrial-revolution-by-klaus-schwab/
- OECD (2021). The Digital Transformation of SMEs. OECD Studies on SMEs and Entrepreneurship. Paris: OECD Publishing. URL: https://www.oecd.org/en/publications/the-digital-transformation-of-smes_bdb9256a-en.html
- World Bank (2020). World Development Report 2020: Trading for Development in the Age of Global Value Chains. Washington, DC: World Bank. URL: https://www.worldbank.org/en/publication/wdr2020
- UNCTAD (2023). Digital Economy Report 2023: Shaping an Environmentally Sustainable and Inclusive Digital Future. Geneva: United Nations. URL: https://unctad.org/publication/digital-economy-report-2023
- European Commission (2021). 2030 Digital Compass: the European Way for the Digital Decade. Brussels: COM(2021) 118 final. URL: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52021DC0118