Tel: +998901234567
Search

Son 4 (2025)
Marketing

Articles

OʻZBEKISTONDA HUDUDIY IQTISODIY RIVOJLANISH: MARKAZ VA CHEKKA HUDUDLAR OʻRTASIDAGI FARQLAR

Nashr etilgan 2025-04-30

Mualliflar
Tojiyeva Muhabbatxon Mansurjon qizi a , Hoshimov Islomxon Ilyorjon oʻgʻli b
Tashkilotlar
a Qoʻqon Universiteti oʻqituvchisi
b Qoʻqon Universiteti talabasi
PDF Google Scholar Google Scholar

Annotatsiya

Ushbu ilmiy tadqiqot Oʻzbekistonda hududiy iqtisodiy rivojlanishning 2020 – 2024 -yillardagi holatini tahlil qilish hamda markaziy va chekka hududlar oʻrtasidagi iqtisodiy tafovutlarni aniqlashga qaratilgan. Tadqiqotda yalpi hududiy mahsulot (YHM), aholi jon boshiga real umumiy daromad, bandlik va kambagʻallik darajasi kabi asosiy ijtim oiy-iqtisodiy koʻrsatkichlar asosida mintaqalar kesimidagi oʻzgarishlar baholandi. Statistik tahlil usullari, jumladan Shapiro –Wilk testi, logarifmik transformatsiya, ANOVA va K ruskal –Wallis testlari yordamida indikatorlar oʻrtasidagi tafovutlar ishonchli ravishda aniqlandi. Olingan natijalar hududiy rivojlanish boʻyicha umumiy ijobiy surʼatlar mavjudligini koʻrsatgan boʻlsa -da, ayrim hududlar oʻrtasida hali ham sezilarli iqtisod iy nomutanosibliklar mavjud. Toshkent shahri, Navoiy va Toshkent viloyatlarining yetakchi roli aniqlangan boʻlib, boshqa koʻplab viloyatlar esa rivojlanishning nisbatan past bosqichida qolmoqda. Shu bilan birga, kambagʻallik darajasining sezilarli kamayish i, daromadlar oʻsishi va bandlik sohasida tiklanish kuzatilgani iqtisodiy islohotlarning ijobiy natija berayotganidan dalolat beradi. Tadqiqot xulosalari hududiy siyosatni takomillashtirish, har bir mintaqaning oʻziga xos imkoniyatlarini inobatga olgan hol da iqtisodiy strategiyalar ishlab chiqishga amaliy asos yaratadi.

Kalit so'zlar

Hudud, rivojlanish, aholi, YHM, ishsizlik, bandlik, kambagʻallik, daromad, markaz, iqtisodiy nomutanosiblik, sanoat, strategiya, barqarorlik

Adabiyotlar ro'yxati

  1. Aguenane, N. E. (2020). Regional Disparities In Human Development: The Case Of Moroccan Regions.
  2. Aholining umumiy daromadlari va minimal isteʼmol harajatlari qiymatlari (2023 -yil yanvar -dekabr).
  3. BMT Yevropa Iqtisodiy komissiyasining «Kambagʻallikni oʻlchash boʻyicha qoʻllanma»sidan, 2017 -yil Nyu -York, Jyeneva.
  4. Davlat statistika qoʻmitasi Aholi turmush darajasi va kuzatuvlari statistikasi boshqarmasi. J.Хаkimov. 2017 -yil.
  5. Gafurov, B. B. (2022). Hududlarni iqtisodiy rivojlantirishda xorijiy davlatlar tajribasidan samarali foydalanish yoʻllari. Oʻzbekiston statistika axborotnomasi, (4).
  6. Ivanova, M. B. va Glukhov, Y. A. (2022 Territorial differentiation of the socio - economic development of Republic of India. RUDN Journal of Economics, 30(1), 93 -
  7. https://doi.org/10.22363/2313 -2329 -2022 -30-1-93-109.
  8. Kuvandikov, Sh. O. (2020). The role of family entrepreneurship in the development of the regions of Uzbekistan. Экономика и предпринимательство, (124), 443 -445. https ://doi.org/10.34925/ eip.2020.124.11.080 .
  9. Lambisia, A. W. (2022). Regional economic development (pp. 101 –119). Routledge eBooks. https://doi.org/10.4324/9781003201892 -9.
  10. Livchits, V. (2023). Regional differences in the Russian Federation: An empirical analysis of the influence of territorial localization of industry sectors on the level of regional economic activity. Èkonomika i Matematičeskie Metody, 59(3), 77. https://doi.org/10.31857/s042473880026994 -2.
  11. Luo, K. (2012). Regional economic development disparity of China: An application of spatial field. Retrieved from https://en.cnki.com.cn/Article_en/CJFDTOTAL -DLKX201209005.htm .
  12. Luca, D., & Rodríguez -Pose, A. (2015). Distributive politics and regional development: Assessing the territorial distribution of Turkeyʼs public investment. Journal of Development Studies, 51(11), 1518 -1540. https://doi.org/10.1080/00220388.2015.1028536 .
  13. Mahmudov, T. D. (2023). Economic and statistical analysis of regional economic development. Экономика и предпринимательство, (159), 425 -430. https ://doi.org/10.34925/ eip.2023.159.10.085 .
  14. Musagaliev, A. J., & Abraev, T. E. (2022). General analysis of services in the economic development of regions in Uzbekistan. Asian Journal of Advances in Research, 5(1), 1244 -1249.
  15. Pawlas, I. (2021). Economic activity in peripheral regions – a case of Poland. Regional Formation and Development Studies.
  16. Qodirov, F. (2024). Hududlarni ijtimoiy -iqtisodiy rivojlantirishda har bir hududning oʻziga xos xususiyatlari. Aktuar Moliya va Buxgalteriya Hisobi Ilmiy Jurnali, 4(09), 178 -183.
  17. Rahimova, Dilfuza (2000 -2005). "Bandlik". Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi. Toshkent.
  18. Shao, J. (2023). Analysis of sustainable development of Uzbekistanʼs regional economy. https://doi.org/10.47390/sp1342v3i11y2023n09 .
  19. Shchur, A., & Timonin, S. (2021). Center -peripheral differences in life expectancy in Russia: A regional analysis. Demographic Review, 7(5), 63 -83. https://doi.org/10.17323/DEMREVIEW.V7I5.13198 .
  20. Stat.uz maʼlumotlari asosida muallif ishlanmasi.
  21. Тoshkent viloyatining ijtimoiy -iqtisodiy holati UZSTAT jurnalidan
  22. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023 -yil 11 -sentabr PQ –300-son qaroriga 2a -ILOVA.
  23. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 2022 -yil 28-yanvar PF-
  24. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024 -yil 20 -dekabr PF -223-son Farmoniga 2 -ILOVA https://lex.uz/uz/docs/ -7271094 .
  25. (1-band “b” kichik bandining oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023 -yil 12 -iyun PF -92-son Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.06.2023 -y., 06/23/92/0366 -son).
  26. Буряченко, А., Levchenko, K., Stetsenko, B., & Бірюк, С. О. (2024). Economic inequality of the regional development of poland, spain and ukraine. Fìnansovo -Kreditna Dìâlʹnìstʹ: Problemi Teorìï Ta Praktiki, 1(54), 331 –347. https://doi.org/10.55643/fcaptp.1.54.2024.4236
  27. Tojiyeva, M. (2024). KATTA MAʼLUMOTLAR TAHLILIDA EHTIMOLLAR NAZARIYASI VA MATEMATIK STATISTIKANING QO ‘LLANILISHI. University Research Base, 268 -272.09:34
  28. Tojiyeva,M.M. (2024). OʻZBEK IQTISODIYOTINI RIVOJLANTIRISHDA ATROF -MUHITNI MUHOFAZA QILISH USTUVOR MASALASI SIFATIDA. University Research Base, 439 -443.09:34

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.