TIJORAT BANKLARIDA MOLIYAVIY RISKLARNI BOSHQARISHNING AKTUAR MEXANIZMI
Abstract
Mazkur maqolada bank faoliyatida kredit, likvidlik, foiz, valyuta va operatsion risklarni baholashda aktuar moliya usullaridan foydalanish imkoniyatlari tahlil qilingan. Xalqaro amaliyotda qoʻllanilayotgan Basel III va IFRS 9 talablari asosida defolt ehtimoli, defolt yuz bergandagi yoʻqotish hamda defolt paytidagi ekspozitsiya koʻrsatkichlaridan foydalanishning ahamiyati asoslangan. SHuningdek, moliyaviy risklarni kompleks baholashga qaratilgan integral aktuar mexanizm taklif qilinib, uni Oʻzbekiston tijorat banklari amaliyotiga joriy etish boʻyicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Taklif etilgan yondashuv banklar moliyaviy barqarorligini taʼminlash, kapital yetarliligini mustahkamlash va risk-menejment samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.
Keywords
Array
References
- 1. Hull J.C. Risk Management and Financial Institutions. - Hoboken: Wiley, 2023. - 832 p.
- 2. McNeil A.J., Frey R., Embrechts P. Quantitative Risk Management: Concepts, Techniques and Tools. - Princeton: Princeton University Press, 2022. - 430 p.
- 3. IFRS 9 Financial Instruments. - London: IFRS Foundation, 2024. https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ifrs-9-financial-instruments/
- 4. Basel Committee on Banking Supervision. Basel III: Finalising post-crisis reforms. - Basel: Bank for International Settlements, 2023. https://www.bis.org/bcbs/basel3
- 5. Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission (COSO). Enterprise Risk Management: Integrating with Strategy and Performance. - New York: AICPA, 2017. https://www.coso.org/erm-integrating-with-strategy-and-performance
- 6. International Actuarial Association. Risk Book. - Ottawa: IAA, 2023. https://actuaries.org/resources-post/risk-book/
- 7. Hubbard D.W. The Failure of Risk Management: Why Itʼs Broken and How to Fix It. - Hoboken: Wiley, 2020. — 534 p.
- 8. Artificial Intelligence, Machine Learning and Big Data in Finance: Opportunities, Challenges and Implications for Policy Makers. - Paris: OECD Publishing, 2021. - 72 p. DOI: 10.1787/98e761e7-en.; Doerr S., Gambacorta L., Serena Garralda J.M. Big Data and Machine Learning in Central Banking. - Basel: Bank for International Settlements, 2021. https://www.bis.org/publ/work930.pdf
- 9. Тошпулатов Д.А. Банк рискларини риск аппетити ва риск профили орқали баҳолаш ҳамда бошқариш// Ж. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. - Т.: № 4, 2021. - Б. 18-30.
- https://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/3_Toshpulatov.pdf
- 10. Mamadiyarov Z., Norov A., Haydarov Oʻ. Bank ishi va moliya asoslari (Darslik). — T.: Innovatsion rivojlanish, 2021. - 240 b.
- 11. Global Financial Stability Report: The Last Mile: Financial Vulnerabilities and Risks. - Washington, D.C.: International Monetary Fund, April 2024. https://www.imf.org/-/media/files/publications/gfsr/2024/april/english/text.pdf
- 12. Lam J. Enterprise Risk Management: From Incentives to Controls. - Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, 2024. - 720 p.; Resti A., Sironi A. Risk Management and Shareholdersʼ Value in Banking: From Risk Measurement Models to Capital Allocation Policies. - Chichester: John Wiley & Sons, 2023. - 584 p.; Ong M.K. Internal Credit Risk Models: Capital Allocation and Performance Measurement. - London: Risk Books, 2022. - 496 p.