Tel: +998977838464

Son 9 (2026)
Marketing

Ilmiy maqolalar

KORXONA RAQOBATBARDOSHLIGINI TAʼMINLASHDA MOLIYAVIY VOSITALARNI OPTIMAL TANLASHNING USLUBIY JIHATLARI

DOI 10.67668/mj/2026iss9/2104 Betlar 697-708

Nashr qilingan 2026-09-07

Mualliflar
Abdumurotov Shohruh Shavkat oʻgʻli
Tashkilot
TOSHKENT TO'QIMACHILIK VA YENGIL SANOAT INSTITUTI image/svg+xml
Marketing jurnali — 2026-yil sentabr, 9-son
PDF Google Scholar Google Scholar

Annotatsiya

Maqolada korxona raqobatbardoshligini taʼminlashda moliyaviy vositalarni tanlashning koʻp mezonli metodologiyasi takomillashtirilgan. Tadqiqot muallifning PhD dissertatsiyasidagi nazariy yondashuvlar, “Grand Techno Master” MChJning 2018-2022-yillardagi moliyaviy koʻrsatkichlari va iyerarxiyalarni tahlil qilish natijalariga asoslanadi. Moliyaviy diagnostika, ekspert baholash, juft taqqoslash, integral ustuvorlik va natijaviy monitoringni birlashtiruvchi besh bosqichli mexanizm taklif etilgan. AHP hisob-kitoblarida K1 muqobilining 0,452 ustuvorlik bilan birinchi oʻrinni egallashi korxonada moliyaviy mustaqillikni mustahkamlash zarurati bilan izohlanadi. Metodologiyani rivojlantirish maqsadida moliyaviy risk bilan tuzatilgan ustuvorlik koeffitsiyenti va qarorni qayta kalibrlash sikli kiritilgan. Natijalar moliyaviy vositani faqat kapital qiymati boʻyicha emas, balki risk, kapital tuzilmasi, investitsion maqsad va raqobatbardoshlikka taʼsir boʻyicha kompleks tanlash lozimligini koʻrsatadi. Tadqiqot natijalaridan elektrotexnika sanoati korxonalari moliyalashtirish manbalarini tanlash, kapital tuzilmasini muvozanatlashtirish hamda moliyaviy qarorlarning ilmiy asoslanganligini oshirishda amaliy foydalanishi mumkin.

Kalit so'zlar

korxona raqobatbardoshligi, moliyaviy vosita, moliyaviy injiniring, iyerarxiyalar tahlili, AHP, moliyaviy mustaqillik, moliyaviy risk, kapital tuzilmasi

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Bag, S., Gupta, S., & Kumar, S. (2021). Industry 4.0 adoption and 10R advance manufacturing capabilities for sustainable development. International Journal of Production Economics, 231, 107844. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2020.107844
  2. Feurer, R., & Chaharbaghi, K. (1994). Defining competitiveness: A holistic approach. Management Decision, 32(2), 49-58. https://doi.org/10.1108/00251749410054819
  3. Myers, S. C., & Majluf, N. S. (1984). Corporate financing and investment decisions when firms have information that investors do not have. Journal of Financial Economics, 13(2), 187-221. https://doi.org/10.1016/0304-405X(84)90023-0
  4. Porter, M. E. (1985). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance. New York: Free Press
  5. Saaty, T. L. (2008). Decision making with the analytic hierarchy process. International Journal of Services Sciences, 1(1), 83-98. https://doi.org/10.1504/IJSSCI.2008.017590
  6. Sandu, S., & Ciocanel, B. (2014). Impact of R&D and innovation on high-tech export. Procedia Economics and Finance, 15, 80-90. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(14)00450-X
  7. Vaidya, O. S., & Kumar, S. (2006). Analytic hierarchy process: An overview of applications. European Journal of Operational Research, 169(1), 1-29. https://doi.org/10.1016/j.ejor.2004.04.028
  8. Xu, X., Lu, Y., Vogel-Heuser, B., & Wang, L. (2021). Industry 4.0 and Industry 5.0 - Inception, conception and perception. Journal of Manufacturing Systems, 61, 530- 535. https://doi.org/10.1016/j.jmsy.2021.10.006
  9. Zopounidis, C., & Doumpos, M. (2002). Multi-criteria decision aid in financial decision making: Methodologies and literature review. Journal of Multi-Criteria Decision Analysis, 11(4-5), 167-186. https://doi.org/10.1002/mcda.333
  10. Ансофф И. Стратегическое управление. - М.: Экономика, 1989. - 519 с
  11. Савицкая Г.В. Экономический анализ. 11-е изд. - М.: Новое знание, 2005
  12. Abdumurotov Sh.Sh. Korxona raqobatbardoshligini taʼminlashda moliyaviy vositalardan foydalanish samaradorligini oshirish: iqtisodiyot fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. - Toshkent, 2024
  13. Burxanov A.U. Moliyaviy xavfsizlik. - Toshkent: Iqtisodiyot, 2019. - 164 b
  14. Elmirzayev S.E. Korporativ moliyani boshqarishda soliq munosabatlarini takomillashtirish: iqtisodiyot fanlari doktori (DSc) dissertatsiyasi avtoreferati. - Toshkent, 2017
  15. Malikov T.S. Moliya: xoʻjalik yurituvchi subyektlar moliyasi. - Toshkent: Iqtisod-moliya, 2009
  16. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Rasmiy statistik maʼlumotlar. https://stat.uz 17. 18

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.