HUDUDIY TENGSIZLIKNI BAHOLASHDA KOMPOZIT INDEKSLARDAN FOYDALANISH METODOLOGIYASI
Annotatsiya
Tezisda hududiy tengsizlikni baholashda kompozit indekslardan foydalanish metodologiyasi tizimli ravishda tahlil qilindi. Tadqiqotda iqtisodiy, ijtimoiy va institutsional farqlarni aks ettiruvchi indeks tuzilmasi shakllantirish bosqichlari - indikatorlarni tanlash, normallashtirish, vaznlash va agregatlash jarayonlari oʻrganildi. OECD/JRC yondashuvi hamda HDI, IHDI, EU RCI 2.0 va OECD Regional Well-being tizimlari qiyosiy baholandi. Natijalar indeks barqarorligini taʼminlashda sezgirlik va noaniqlik tahlilining muhimligini koʻrsatdi. Xalqaro tajriba asosida Oʻzbekiston hududlarini reyting baholash tizimini takomillashtirish yoʻnalishlari aniqlandi.
Kalit so'zlar
kompozit indeks, hududiy tengsizlik, normallashtirish, agregatlash, sezgirlik tahlili, IHDI, RCI
Foydalanilgan adabiyotlar
- Lessmann C. Spatial Inequality and Development - Is There an Inverted-U Relationship? // SSRN Working Paper Series. - 2011. URL: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1950115
- OECD, JRC. Handbook on Constructing Composite Indicators: Methodology and User Guide. - Paris: OECD Publishing, 2008. - 158 p. URL: https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2008/08/handbook-on-constructing-composite-indicators-methodology-and-user-guide_g1gh9301/9789264043466-en.pdf
- Saisana M., Saltelli A., Tarantola S. Uncertainty and Sensitivity Analysis Techniques as Tools for the Quality Assessment of Composite Indicators // Journal of the Royal Statistical Society: Series A. - 2005. - Vol. 168, No. 2. - pp. 307-323. URL: https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC31318
- UNDP. Human Development Report 2023-24: Breaking the Gridlock: Reimagining Cooperation in a Polarized World. - New York: UNDP, 2024. URL: https://hdr.undp.org/content/human-development-report-2023-24
- UNDP. Technical Notes: Calculating the Human Development Indices. - New York: UNDP, 2024. URL: https://hdr.undp.org/sites/default/files/2023-24_HDR/hdr2023-24_technical_notes.pdf
- Papadimitriou E., Cabeza Martinez B., Kovacic M., De Dominicis L., Dijkstra L. EU Regional Competitiveness Index 2.0 - 2022 edition. Working Papers. - Luxembourg: European Commission, 2023. URL: https://ec.europa.eu/regional_policy/sources/work/rci_2022/eu-rci2_0-2022_en.pdf
- OECD. Regional Well-being: A Userʼs Guide. - Paris: OECD, 2025. URL: https://www.oecdregionalwellbeing.org/
- OECD. OECD Regional Outlook 2023: The Longstanding Geography of Inequalities. - Paris: OECD Publishing, 2023. URL: https://www.oecd.org/en/publications/2023/10/oecd-regional-outlook-2023_3a6174ba.html
- Becker W., Paruolo P., Saisana M., Saltelli A. Weights and Importance in Composite Indicators: Mind the Gap // Handbook of Uncertainty Quantification / Eds. Ghanem R., Higdon D., Owhadi H. - Cham: Springer, 2017. URL: https://link.springer.com/rwe/10.1007/978-3-319-12385-1_40
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 1-may PQ-4702-sonli “Hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishni reyting baholash tizimini joriy etish toʻgʻrisida”gi Qarori https://lex.uz/docs/-4803531