TIBBIY SUGʻURTA XIZMATLARI RAQOBATBARDOSHLIGINI SHAKLLANTIRUVCHI OMILLAR VA MARKETING STRATEGIYALARINING AHAMIYATI

Tashkilot
Davlat tibbiy sugʻurtasi jamgʻarmasi
Marketing jurnali — 2026-yil sentabr, 9-son

Annotatsiya

Maqolada tibbiy sugʻurta xizmatlari raqobatbardoshligini shakllantiruvchi omillar tizimlashtirildi va ularni boshqarishda marketing strategiyalarining oʻrni asoslandi. Muallif M. Porterning besh raqobat kuchi modeli, SERVQUAL xizmat sifati konsepsiyasi, xizmatlar marketingining 7P majmuasi hamda munosabatlar marketingidagi ishonch nazariyasini yagona tahliliy doiraga birlashtirdi. Omillar ichki va tashqi, narx va narxsiz guruhlarga ajratilib, har biriga mos marketing richaglari belgilandi. Raqobatbardoshlikning integral koʻrsatkichi omillarning tortilgan meʼyorlashtirilgan baholari yigʻindisi sifatida taklif etildi. Jahon banki va Istiqbolli loyihalar milliy agentligi maʼlumotlari asosida sogʻliqni saqlash xarajatlari va sugʻurta bozori koʻrsatkichlari tahlil qilindi, tibbiy sugʻurta mukofotlarining 2025-yilda 2024yilga nisbatan 8,1 baravar oʻsgani aniqlandi. Raqobat ustunligi asosan narxsiz omillar hisobiga shakllanishi koʻrsatildi. Davlat tibbiy sugʻurtasining kafolatlangan paketi bilan uygʻunlashgan toʻldiruvchi mahsulotlar, raqamli kanallar va mijoz ishonchiga yoʻnaltirilgan strategiyalar boʻyicha takliflar ishlab chiqildi.

Kalit so'zlar

tibbiy sugʻurta, raqobatbardoshlik, marketing strategiyasi, xizmat sifati, SERVQUAL, 7P, mijoz ishonchi, raqamli kanallar


Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Ahmedov, M., Azimov, R., Mutalova, Z., Huseynov, S., Tsoyi, E., & Rechel, B. (2014). Uzbekistan: Health system review. Health Systems in Transition, 16(5), 1- 137. European Observatory on Health Systems and Policies. https://eurohealthobservatory.who.int/publications/i/uzbekistan-health-system-review-2014
  2. Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99-120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
  3. Eling, M., & Lehmann, M. (2018). The impact of digitalization on the insurance value chain and the insurability of risks. The Geneva Papers on Risk and Insurance — Issues and Practice, 43(3), 359-396. https://doi.org/10.1057/s41288-017-0073-0
  4. Enthoven, A. C. (1993). The history and principles of managed competition. Health Affairs, 12(Suppl. 1), 24-48. https://doi.org/10.1377/hlthaff.12.suppl_1.24
  5. Grönroos, C. (1984). A service quality model and its marketing implications. European Journal of Marketing, 18(4), 36-44. https://doi.org/10.1108/EUM0000000004784
  6. Morgan, R. M., & Hunt, S. D. (1994). The commitment-trust theory of relationship marketing. Journal of Marketing, 58(3), 20-38. https://doi.org/10.1177/002224299405800302
  7. Parasuraman, A., Zeithaml, V. A., & Berry, L. L. (1985). A conceptual model of service quality and its implications for future research. Journal of Marketing, 49(4), 41-50. https://doi.org/10.1177/002224298504900403
  8. Parasuraman, A., Zeithaml, V. A., & Berry, L. L. (1988). SERVQUAL: A multiple-item scale for measuring consumer perceptions of service quality. Journal of Retailing, 64(1), 12-40. https://www.academia.utp.ac.pa/sites/default/files/docente/51/paranusaram_et_al.pdf
  9. Porter, M. E. (2008). The five competitive forces that shape strategy. Harvard Business Review, 86(1), 78-93. https://hbr.org/2008/01/the-five-competitive-forces-that-shape-strategy
  10. Rafiq, M., & Ahmed, P. K. (1995). Using the 7Ps as a generic marketing mix: An exploratory survey of UK and European marketing academics. Marketing Intelligence & Planning, 13(9), 4-15. https://doi.org/10.1108/02634509510097793
  11. Rothschild, M., & Stiglitz, J. (1976). Equilibrium in competitive insurance markets: An essay on the economics of imperfect information. The Quarterly Journal of Economics, 90(4), 629-649. https://doi.org/10.2307/1885326
  12. Tsoukatos, E., & Rand, G. K. (2006). Path analysis of perceived service quality, satisfaction and loyalty in Greek insurance. Managing Service Quality, 16(5), 501-519. https://doi.org/10.1108/09604520610686746
  13. World Bank. (2025). Current health expenditure (% of GDP), Uzbekistan [SH.XPD.CHEX.GD.ZS]. World Development Indicators. https://data.worldbank.org/indicator/SH.XPD.CHEX.GD.ZS?locations=UZ
  14. World Bank. (2025). Current health expenditure per capita (current US$), Uzbekistan [SH.XPD.CHEX.PC.CD]. World Development Indicators. https://data.worldbank.org/indicator/SH.XPD.CHEX.PC.CD?locations=UZ
  15. World Bank. (2025). Out-of-pocket expenditure (% of current health expenditure), Uzbekistan [SH.XPD.OOPC.CH.ZS]. World Development Indicators. https://data.worldbank.org/indicator/SH.XPD.OOPC.CH.ZS?locations=UZ
  16. Zeithaml, V. A., Berry, L. L., & Parasuraman, A. (1996). The behavioral consequences of service quality. Journal of Marketing, 60(2), 31-46. https://doi.org/10.1177/002224299606000203
  17. Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 23-noyabrdagi OʻRQ-730-son “Sugʻurta faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni. Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. https://lex.uz/docs/-5739117
  18. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-noyabrdagi PQ-4890- son “Sogʻliqni saqlash tizimini tashkil etishning yangi modeli va davlat tibbiy sugʻurtasi mexanizmlarini Sirdaryo viloyatida joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. https://lex.uz/docs/-5100699
  19. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 1-martdagi PQ-108-son “Sugʻurta xizmatlari bozorini yanada rivojlantirishning kompleks chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. https://lex.uz/docs/-6824178
  20. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 5-sentabrdagi PQ-311-son “Davlat tibbiy sugʻurtasi mexanizmlarini joriy etishga oid chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori. Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. https://lex.uz/docs/-7098084
  21. Istiqbolli loyihalar milliy agentligi. (2026). Oʻzbekiston Respublikasi sugʻurta bozorining 2025-yil IV chorak yakunlari boʻyicha koʻrsatkichlari. https://napp.uz/storage/files/shares/opendata/2025/4Q/%D0%A1%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%85%20%D0%BE%D1%82%D1%87%D0%B5%D1%82%28IV%20%D1%87%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BA%202025%20%D0%B9%D0%B8%D0%BB%20%29%20uz%20%E2%80%94%20filtr.pdf

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.