Tel: +998977838464

Son 8 (2026)
Marketing

Ilmiy maqolalar

SANOAT KORXONALARIDA INNOVATSION BOSHQARUV STRATEGIYALARINI JORIY ETISH ORQALI ISHLAB CHIQARISH SAMARADORLIGINI OSHIRISH MEXANIZMLARI

DOI 10.67668/mj/2026iss8/2152 Betlar 571-581

Nashr qilingan 2026-08-30

Mualliflar
Maxmudov Baxriddinxon Joʻrayevich
Tashkilot
Namangan davlat texnika universiteti image/svg+xml
PDF Google Scholar Google Scholar

Annotatsiya

Maqolada sanoat korxonalarida innovatsion boshqaruv strategiyalarini joriy etish va ishlab chiqarish samaradorligini oshirish oʻrtasidagi bogʻliqlikning nazariy va amaliy asoslari oʻrganildi. Muallif J. Shumpeter, J. Tidd va J. Bessant, M. Porter, H. Chesbro hamda D. Tis yondashuvlarini umumlashtirib, hujumkor, himoyaviy, taqlidiy, ochiq va dinamik qobiliyatlarga tayangan strategiyalar tipologiyasini samaradorlik dastaklari bilan bogʻladi. Innovatsion mahsulot oʻsishining sanoat mahsuloti oʻsishidagi hissasini baholovchi koeffitsiyent taklif etildi. Rasmiy statistika asosida 2019-2025-yillarda sanoat mahsuloti hajmi 1 101,1 trln soʻmga yetgani, innovatsion mahsulot hajmi 2,4 barobar oshgani, bitta innovatsiyaga toʻgʻri keladigan mahsulot ikki barobar koʻpaygani aniqlandi. Innovatsion hissa koeffitsiyenti 2021-2024-yillarda 8,5 foizni tashkil etdi. Global innovatsiya indeksida mamlakat pozitsiyasi 83-oʻrindan 79-oʻringa koʻtarilgani qayd etildi. Strategiya tanlashdan samaradorlik natijasigacha boʻlgan zinapoyasimon mexanizm ishlab chiqildi va uni korxonalarda joriy etish boʻyicha takliflar asoslandi.

Kalit so'zlar

innovatsion boshqaruv, innovatsion strategiya, sanoat korxonasi, ishlab chiqarish samaradorligi, mehnat unumdorligi, ochiq innovatsiya, dinamik qobiliyatlar, Global innovatsiya indeksi

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Chesbrough, H. W. (2003). Open innovation: The new imperative for creating and profiting from technology. Boston: Harvard Business School Press. https://books.google.com/books/about/Open_Innovation.html?id=4hTRWStFhVgC
  2. Cohen, W. M., & Levinthal, D. A. (1990). Absorptive capacity: A new perspective on learning and innovation. Administrative Science Quarterly, 35(1), 128- 152. https://doi.org/10.2307/2393553
  3. Crépon, B., Duguet, E., & Mairesse, J. (1998). Research, innovation and productivity: An econometric analysis at the firm level. Economics of Innovation and New Technology, 7(2), 115-158. https://doi.org/10.1080/10438599800000031
  4. Freeman, C., & Soete, L. (1997). The economics of industrial innovation (3rd ed.). London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203064474
  5. Griffith, R., Huergo, E., Mairesse, J., & Peters, B. (2006). Innovation and productivity across four European countries. Oxford Review of Economic Policy, 22(4), 483-498. https://doi.org/10.1093/oxrep/grj028
  6. Laursen, K., & Salter, A. (2006). Open for innovation: The role of openness in explaining innovation performance among U.K. manufacturing firms. Strategic Management Journal, 27(2), 131-150. https://doi.org/10.1002/smj.507
  7. Mohnen, P., & Hall, B. H. (2013). Innovation and productivity: An update. Eurasian Business Review, 3(1), 47-65. https://doi.org/10.14208/BF03353817
  8. National Statistics Committee of the Republic of Uzbekistan. (2025, July 29). Science and innovation in Uzbekistan, 2024 [Press release]. https://stat.uz/img/press-relizlar/press-reliz-innovatsiya-eng-25_07_2025_p64657.pdf
  9. OECD, & Eurostat. (2018). Oslo manual 2018: Guidelines for collecting, reporting and using data on innovation (4th ed.). Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264304604-en
  10. Porter, M. E. (2008). The five competitive forces that shape strategy. Harvard Business Review, 86(1), 78-93. https://hbr.org/2008/01/the-five-competitive-forces-that-shape-strategy
  11. Schumpeter, J. A. (2021). The theory of economic development (Routledge Classics ed., with an introduction by R. Swedberg). London: Routledge. https://www.routledge.com/The-Theory-of-Economic-Development/Schumpeter/p/book/9780367705268
  12. Teece, D. J. (2007). Explicating dynamic capabilities: The nature and microfoundations of (sustainable) enterprise performance. Strategic Management Journal, 28(13), 1319-1350. https://doi.org/10.1002/smj.640
  13. Tidd, J., & Bessant, J. R. (2020). Managing innovation: Integrating technological, market and organizational change (7th ed.). Hoboken: John Wiley & Sons. https://www.wiley-vch.de/en/areas-interest/finance-economics-law/managing-innovation-978-1-119-71330-2
  14. WIPO. (2025). Global Innovation Index 2025: Uzbekistan economy profile. Geneva: World Intellectual Property Organization. https://www.wipo.int/edocs/gii-ranking/2025/uz.pdf
  15. Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 24-iyuldagi OʻRQ-630-son “Innovatsion faoliyat toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/-4910391
  16. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 21-sentabrdagi PF-5544- son “2019-2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini innovatsion rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-3913188
  17. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Iqtisodiy faoliyat turlari boʻyicha sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi (yillik), 1.02.01.0020, 2010-2024- yillar. https://api.siat.stat.uz/media/uploads/sdmx/sdmx_data_604.pdf
  18. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Iqtisodiy faoliyat turlari boʻyicha sanoat mahsulotlari ishlab chiqarishning fizik hajm indeksi (yillik), 1.02.01.0022, 2010-2024-yillar. https://api.siat.stat.uz/media/uploads/sdmx/sdmx_data_571.pdf
  19. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Korxona va tashkilotlarning innovatsion hajmi, 2.04.12.0006. https://api.siat.stat.uz/media/uploads/sdmx/sdmx_data_824.pdf
  20. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Joriy qilingan innovatsiyalar soni, 2.04.12.0010, 2008-2024-yillar. https://api.siat.stat.uz/media/uploads/sdmx/sdmx_data_3184.pdf
  21. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. (2026, 21-yanvar). Oʻzbekiston Respublikasida sanoat ishlab chiqarishi (2025-yil yanvar-dekabr): press- reliz. https://stat.uz/img/news/press-reliz-sanoat-21_01_2025-j_-lotin_p43175.pdf

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.