HUDUDLARNING EKOLOGIK-IQTISODIY IXTISOSLASHUVINI SHAKLLANTIRUVCHI OMILLAR VA ULARNING MINTAQAVIY BARQAROR RIVOJLANISHGA TAʼSIRI
Annotatsiya
Ushbu maqolada hududlarning ekologik-iqtisodiy ixtisoslashuvini shakllantiruvchi omillar hamda ularning mintaqaviy iqtisodiyotning barqaror rivojlanishiga taʼsiri tadqiq etiladi. Tabiiy-resurs salohiyati, ishlab chiqarish tarkibi, ekologik yuklama, innovatsion faollik va institutsional sharoitlarning hududiy ixtisoslashuv jarayonidagi oʻrni ilmiy jihatdan asoslanadi. Ekologik va iqtisodiy omillar oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlik tizimli yondashuv asosida tahlil qilinib, ularning resurslardan foydalanish samaradorligi, iqtisodiy raqobatbardoshlik va ekologik barqarorlikka taʼsir mexanizmlari yoritiladi. Hududlarning ekologik-iqtisodiy xususiyatlarini hisobga olgan holda ixtisoslashuvni takomillashtirishning ustuvor yoʻnalishlari aniqlanadi. Tadqiqotning empirik asosini 2016-2025-yillarda Oʻzbekiston hududlari hamda Namangan viloyati shahar va tumanlari kesimidagi statistik koʻrsatkichlar tashkil etdi. Natijalarga koʻra, Namangan viloyatining respublika yalpi ichki mahsulotidagi ulushi 5,19 foizdan 4,62 foizga kamaygan, viloyat sanoat ishlab chiqarishi esa Namangan shahri va Toʻraqoʻrgʻon tumanida yuqori darajada konsentratsiyalashgani aniqlandi.Kalit so'zlar
mintaqaviy iqtisodiyot, ekologik-iqtisodiy ixtisoslashuv, barqaror rivojlanish, hududiy salohiyat, tabiiy resurslar, ekologik yuklama, iqtisodiy samaradorlik, innovatsion rivojlanish, institutsional omillar, hududiy raqobatbardoshlik
Foydalanilgan adabiyotlar
- Ayres, R. U., & Simonis, U. E. (Eds.). (1994). Industrial metabolism: Restructuring for sustainable development. United Nations University Press. https://archive.unu.edu/unupress/unupbooks/80841e/80841E00.htm
- Daly, H. E. (1996). Beyond growth: The economics of sustainable development. Beacon Press
- Hausmann, R., Hidalgo, C. A., Bustos, S., Coscia, M., Chung, S., Jimenez, J., Simoes, A., & Yıldırım, M. A. (2011). The atlas of economic complexity: Mapping paths to prosperity. Center for International Development at Harvard University. https://www.hks.harvard.edu/publications/atlas-economic-complexity-mapping-paths-prosperity
- Krugman, P. (1991). Geography and trade. The MIT Press; Leuven University Press
- Marshall, A. (1890). Principles of economics. Macmillan and Co
- OECD. (2025). Place-based policies for the future. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/place-based-policies-for-the-future_e5ff6716-en.html
- Ostrom, E. (1990). Governing the commons: The evolution of institutions for collective action. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511807763
- Pearce, D. W., Markandya, A., & Barbier, E. B. (1989). Blueprint for a green economy. Earthscan Publications
- Porter, M. E. (1990). The competitive advantage of nations. The Free Press
- Porter, M. E., & van der Linde, C. (1995). Toward a new conception of the environment-competitiveness relationship. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 97-118. https://doi.org/10.1257/jep.9.4.97
- UNEP. (2024). Global resources outlook 2024: Bend the trend. United Nations Environment Programme. https://www.unep.org/resources/Global-Resource-Outlook-2024
- United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development. United Nations. https://sdgs.un.org/2030agenda
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 30-yanvardagi PF-16-son “«Oʻzbekiston - 2030» strategiyasini «Atrof-muhitni asrash va “yashil” iqtisodiyot yili»da amalga oshirishga oid davlat dasturi toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-7369703
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktabrdagi PQ-4477-son “2019-2030-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasining «yashil» iqtisodiyotga oʻtish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/4539502
Yuklab olishlar
Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.