HUDUDIY IJTIMOIY TABAQALASHUVNI IKKI DARAJALI KOMPOZIT INDEKS ASOSIDA BAHOLASHGA ILMIY-USLUBIY YONDASHUVLAR
Annotatsiya
Mazkur maqolada hududiy ijtimoiy tabaqalashuvni baholash uchun ikki darajali
kompozit indeks tizimi ishlab chiqildi. Tadqiqotda xalqaro statistik metodologiyalar,
kompozit indekslar nazariyasi hamda tengsizlikni oʻlchash yondashuvlari tahlil qilindi.
HITHI hududiy holat indekslari va ITI milliy tengsizlik indeksini integratsiyalovchi
matematik model taklif etildi. Hisoblash jarayonida robust normalizatsiya, geometrik
agregatsiya va dispersion indikatorlar asosida baholash usullari qoʻllanildi.
Oʻzbekistonning 14 hududi boʻyicha 2010-2024 yillar maʼlumotlari asosida empirik
tahlil amalga oshirildi. Natijalar hududlar boʻyicha ijtimoiy rivojlanish darajasi
oshganini hamda 2018-yildan keyin hududlararo tengsizlik kamayish tendensiyasi
kuzatilganini koʻrsatdi. Tadqiqot hududiy siyosat va strategik rejalashtirish uchun
amaliy statistik instrument sifatida xizmat qilgan.
Kalit so'zlar
hududiy tabaqalashuv, kompozit indeks, ijtimoiy tengsizlik, HITHI, ITI, robust normalizatsiya, geometrik agregatsiya, hududiy rivojlanish.
Adabiyotlar ro'yxati
- 1. Stiglitz J.E., Sen A., Fitoussi J.-P. Mismeasuring Our Lives: Why GDP Doesnʼt
- Add Up. - New York: The New Press, 2010. - 178 p.
- 2. Iammarino S., Rodriguez-Pose A., Storper M. Regional Inequality in Europe:
- Evidence, Theory and Policy Implications // Journal of Economic Geography. - 2019.- Vol. 19, No. 2. - P. 273-298.
- 3. United Nations. The 2030 Agenda for Sustainable Development: Resolution
- A/RES/70/1. - New York: UN General Assembly, 2015. - 35 p.
- 4. UNDP. Human Development Report 2023/2024: Breaking the Gridlock. - New
- York: United Nations Development Programme, 2024. - 318 p.
- 5. OECD. Howʼs Life in Your Region? Measuring Regional and Local Wellbeing.
- - Paris: OECD Publishing, 2014. - 184 p.
- 6. Annoni P., Dijkstra L. The EU Regional Competitiveness Index 2022. -
- Luxembourg: European Commission, JRC, 2023. - 76 p.
- 7. ISTAT. Benessere Equo e Sostenibile (BES) 2023. - Roma: Istituto Nazionale
- di Statistica, 2023. - 240 p.
- 8. Porter M.E., Stern S., Green M. Social Progress Index 2024. - Washington:
- Social Progress Imperative, 2024. - 120 p.
- 9. Theil H. Economics and Information Theory. - Amsterdam: North-Holland,
- 1967. - 488 p.
- 10. Atkinson A.B. On the Measurement of Inequality // Journal of Economic
- Theory. - 1970. - Vol. 2, No. 3. - P. 244-263.