Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer

MOLIYAVIY SAVODXONLIK DARAJASINING KIBERFIRIBGARLIKDAN HIMOYALANISHGA TA’SIRI O‘ZBEKISTON MISOLIDA PEST TAHLILI

Abstract

Mazkur maqolada Oʻzbekistonda moliyaviy savodxonlik darajasining kiberfiribgarlikdan himoyalanishga taʼsiri PEST tahlili asosida oʻrganildi. Tadqiqotda
plastik karta va mobil toʻlovlardan foydalanish jarayonida yuzaga keladigan siyosiy,
iqtisodiy, ijtimoiy va texnologik omillar tahlil qilindi. Natijalar anʼanaviy moliyaviy
bilimlar bilan bir qatorda raqamli xavfsizlik koʻnikmalari ham fuqarolarning firibgarlik
xavfini kamaytirishda muhim ahamiyatga ega boʻlganini koʻrsatdi. Shuningdek,
banklar, davlat institutlari va foydalanuvchilar oʻrtasidagi hamkorlik moliyaviy
himoya madaniyatini mustahkamlashga xizmat qilgani asoslandi. 

Keywords

moliyaviy savodxonlik, kiber-firibgarlik, PEST tahlili, raqamli xavfsizlik, plastik karta, mobil toʻlovlar.


References

  1. 1. Basar, D., Keskin, H., Esen, E., Merter, A. K., & Balcioglu, Y. S. (2025).
  2. Digital financial literacy and savings behavior: A comprehensive cross-country
  3. analysis of FinTech adoption patterns and economic outcomes across 12 nations. Borsa Istanbul Review, 25(1), 59-72. https://doi.org/10.1016/j.bir.2025.09.004
  4. 2. Bobojanov, M. (2024). Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki banklar va
  5. toʻlov tizimlarida firibgarlikning oldini olishni qanday tartibga soladi. CERT-CBU
  6. Kiberxavfsizlik markazi maʼruzasi. Toshkent.
  7. 3. Chowdhury, T. A., Chowdhury, M. A. H., Rahman, M. T., Ahmed, I., Ahmed,
  8. N., Tuhin, M. A. I., & Kafy, A. A. (2026). Modeling financial literacy through
  9. explainable machine learning and behavioral segmentation in emerging economies.Computers in Human Behavior Reports, 21, 100926.
  10. https://doi.org/10.1016/j.chbr.2025.100926
  11. 4. European Central Bank & European Banking Authority. (2024). 2024 Report
  12. on payment fraud. Frankfurt: ECB/EBA. https://www.ecb.europa.eu
  13. 5. Ferilli, G. B., Palmieri, E., Miani, S., & Stefanelli, V. (2024). The role of digital
  14. financial literacy in banking strategies and financial inclusion. Research in
  15. International Business and Finance, 69, 102218.
  16. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2024.102218
  17. 6. Fetaji, B., Fetaji, M., Hasan, A., Rexhepi, S., & Armenski, G. (2025). FRAUDX: An integrated AI, blockchain, and cybersecurity framework with early warning
  18. systems for mitigating online financial fraud. IEEE Access, 13, 48068-48083.
  19. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2025.3547285
  20. 7. Isaia, E., Oggero, N., & Sandretto, D. (2024). Is financial literacy a protection
  21. tool from online fraud in the digital era? Journal of Behavioral and Experimental
  22. Finance, 44, 100977. https://doi.org/10.1016/j.jbef.2024.100977
  23. 8. Kaspersky. (2025). Stealer malware leaked over 2 million bank cards.
  24. https://www.kaspersky.com/about/press-releases
  25. 9. Kieffer, C. N., & Mottola, G. R. (2017). Understanding and combating
  26. investment fraud. In O. S. Mitchell, P. B. Hammond & S. P. Utkus (Eds.), Financial
  27. decision making and retirement security in an aging world. Oxford University Press.
  28. 10. Li, J., Wei, X., & Zhao, H. (2024). Digital literacy and fraud vulnerability:
  29. Evidence from rural China. China Economic Review, 85, 102156.

Downloads

Download data is not yet available.