QISHLOQ XOʻJALIGIDA SERKULYAR IQTISODIYOT MODELINI QOʻLLASH IMKONIYATLARI
Affiliation
Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish universiteti “Sirkulyar iqtisodiyot” yoʻnalishi magistratura I-bosqich talabasi
Abstract
Maqolada qishloq xoʻjaligida sirkulyar iqtisodiyot modelini qoʻllashning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Sirkulyar iqtisodiyot tamoyillarining qishloq xoʻjaligida resurslardan oqilona foydalanish, chiqindilarni qayta ishlash, ekologik barqarorlikni taʼminlash hamda qoʻshimcha iqtisodiy qiymat yaratishdagi oʻrni yoritilgan. Xalqaro tajriba asosida Oʻzbekistonda sirkulyar iqtisodiyot modelini joriy etish imkoniyatlari, mavjud muammolar va ularni bartaraf etishning ustuvor yoʻnalishlari baholangan. Tadqiqot natijalariga koʻra, qishloq xoʻjaligida sirkulyar iqtisodiyot tamoyillarini keng joriy etish resurslardan foydalanish samaradorligini oshirish, ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish hamda ekologik xavfsizlikni mustahkamlashga xizmat qilishi asoslangan.References
- Velasco-Muñoz J.F., Mendoza J.M.F., Aznar-Sánchez J.A., Gallego-Schmid A. Circular economy implementation in the agricultural sector: Definition, strategies and indicators // Resources, Conservation and Recycling, 2021, Vol. 170, 105618. URL: https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2021.105618
- European Commission. A new Circular Economy Action Plan for a cleaner and more competitive Europe. COM(2020) 98 final. Brussels, 2020. URL: https://eur- lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:52020DC0098
- FAO. Promoting bioeconomy through agriculture practice in Eastern Europe and Central Asia. Budapest: Food and Agriculture Organization of the United Nations, 2025. URL: https://www.fao.org/platforms/green-agriculture/news/news-detail/new- fao-report-demonstrates-value-of-sustainable-bioeconomy-in-eastern-europe-and- central-asia/en
- OECD. Managing the transition to a circular economy in regions and cities // Managing Environmental and Energy Transitions for Regions and Cities. Paris: OECD Publishing, 2020. URL: https://doi.org/10.1787/f0c6621f-en
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-dekabrdagi PQ-436-son “2030-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori URL: https://lex.uz/uz/docs/-6303230
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 23-oktabrdagi PF-5853-son “Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligini rivojlantirishning 2020–2030-yillarga moʻljallangan strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoni URL: https://lex.uz/docs/-4567334
- Ellen MacArthur Foundation. The big food redesign: Regenerating nature with the circular economy. 2021. URL: https://www.ellenmacarthurfoundation.org/resources/food-redesign/overview
- Review of the Circular Economy Implementation in the Agriculture Sector: A Regional Development Approach // Circular Economy and Sustainability, 2024. URL: https://link.springer.com/article/10.1007/s43615-024-00463-6
- FAO. Food safety in a circular economy. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations. URL: https://www.fao.org/food-safety/scientific- advice/food-safety-in-a-circular-economy/en
- Boz Z., Martin-Ryals A. The Role of Digitalization in Facilitating Circular Economy // Journal of the ASABE, 2023, Vol. 66(2), pp. 479–496. URL: https://elibrary.asabe.org/abstract.asp?AID=53997
- Digitalization and Blockchain Integration in Agri-Food Supply Chains: Towards a Resilient, Circular, and Sustainable Future // Sustainability, 2025, Vol. 17(20), 9276. URL: https://www.mdpi.com/2071-1050/17/20/9276
- Saidani M., Yannou B., Leroy Y., Cluzel F., Kendall A. A taxonomy of circular economy indicators // Journal of Cleaner Production, 2019, Vol. 207, pp. 542– 559. URL: https://hal.science/hal-01954800
- UNEP. Food Waste Index Report 2024. Nairobi: United Nations Environment Programme, 2024. URL: https://www.unep.org/resources/publication/food-waste- index-report-2024
- Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. 2025-yilda Oʻzbekiston yalpi ichki mahsuloti hajmi 7,7 foizga oʻsdi. 2026. URL: https://stat.uz/uz/matbuot- markazi/qo-mita-yangiliklar/66554-2025-jilda-zbekiston-yalpi-ichki-ma-suloti- azhmi-7-7-foizga-sdi-2
- Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Press-reliz: Oʻzbekiston Respublikasida qishloq, oʻrmon va baliqchilik xoʻjaligi. 30.04.2026. URL: https://stat.uz/img/press-relizlar/ishlo-khzhaligi-press-reliz-uzb-lotin_p42086.pdf
- Suv resurslarini boshqarish va irrigatsiya sektorini rivojlantirish dasturi qabul qilindi. Gazeta.uz, 12.08.2025. URL: https://www.gazeta.uz/oz/2025/08/12/water/
- Bu yil 10 milliard kub metrga yaqin suv tejaldi. Yuz.uz, 23.12.2025. URL: https://yuz.uz/uz/news/bu-yil-10-milliard-kub-metrga-yaqin-suv-tejaldi
- FAO. FAO Statistical Yearbook 2024: World Food and Agriculture. Rome, 2024. URL: https://www.fao.org/newsroom/detail/fao-statistical-yearbook-2024- reveals-critical-insights-on-the-sustainability-of-agriculture-food-security-and-the- importance-of-agrifood-in-employment/en
- Circular Bioeconomy in Action: Transforming Food Wastes into Renewable Food Resources // Foods, 2024, Vol. 13(18), 3007. URL: https://www.mdpi.com/2304- 8158/13/18/3007
- Digitalization Drives the Green Transformation of Agriculture-Related Enterprises // Agriculture, 2024, Vol. 14(8), 1308. URL: https://www.mdpi.com/2077- 0472/14/8/1308
Downloads
Download data is not yet available.