MINTAQANING INVESTITSION JOZIBADORLIGI: IQTISODIY MAZMUNI, MOHIYATI VA ILMIY YONDASHUVLAR
Abstract
Maqolada mintaqaning investitsion jozibadorligi iqtisodiy kategoriya sifatida tadqiq etildi, uning mazmuni va tarkibiy elementlari nazariy jihatdan asoslandi. Investitsion salohiyat, investitsion muhit, investitsion jozibadorlik va investitsion faollik o‘rtasidagi iyerarxik bog‘liqlik aniqlandi. Mavjud ilmiy yondashuvlar qiyosiy tahlil qilinib, lokatsion-eklektik, yangi iqtisodiy geografiya, institutsional-regulyativ, biznes-muhit, integral-indeks va rejim-hududiy yo‘nalishlar bo‘yicha tizimlashtirildi. Xalqaro baholash usullarining mintaqaviy investitsion jozibadorlikni o‘lchashdagi imkoniyatlari baholandi. O‘zbekiston hududlarining investitsiya ko‘rsatkichlari asosida nazariy yondashuvlarning amaliy jihatlari ochib berildi. Tadqiqot natijasida mintaqaviy investitsion jozibadorlikni kompleks baholash, hududiy investitsiya takliflarini ixtisoslashtirish va investitsiya muhitining institutsional barqarorligini mustahkamlash bo‘yicha ilmiy takliflar ishlab chiqildi.
Keywords
Array
References
- Dunning, J. H. Toward an Eclectic Theory of International Production: Some Empirical Tests // Journal of International Business Studies. - 1980. - Vol. 11, No. 1. - P. 9-31. https://doi.org/10.1057/palgrave.jibs.8490593
- Krugman, P. Increasing Returns and Economic Geography // Journal of Political Economy. - 1991. - Vol. 99, No. 3. - P. 483-499. https://ideas.repec.org/a/ucp/jpolec/v99y1991i3p483-99.html
- Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 25-dekabrdagi OʻRQ-598-son "Investitsiyalar va investitsiya faoliyati toʻgʻrisida"gi Qonuni https://lex.uz/docs/-4664142
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF-158-son "Oʻzbekiston - 2030" strategiyasi toʻgʻrisidagi Farmoni https://lex.uz/docs/-6600413
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi PF-21-son "Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida"gi Farmoni https://lex.uz/docs/-8050769
- UNCTAD. World Investment Report 2025: International Investment in the Digital Economy. - Geneva: United Nations, 2025. https://unctad.org/publication/world-investment-report-2025
- UNCTAD. Global Foreign Direct Investment Falls for the Second Consecutive Year, Posing Acute Challenges to Developing Countries. Press release, 19 June 2025. https://unctad.org/news/global-foreign-direct-investment-falls-second-consecutive-year-posing-acute-challenges
- UNCTAD. Developing Asia Leads Investment Among Developing Regions as Patterns Shift Within the Region. – Geneva, 2026. https://unctad.org/news/developing-asia-leads-investment-among-developing-regions-patterns-shift-within-region
- World Bank Group. Business Ready 2024. – Washington, DC: World Bank, 2024. https://www.worldbank.org/en/businessready/publications-2024
- World Bank. Business Ready Methodology Handbook. First Edition, October 2024. - Washington, DC, 2024. https://thedocs.worldbank.org/en/doc/357a611e3406288528cb1e05b3c7dfda-0540012023/original/B-READY-Methodology-Handbook.pdf
- OECD. FDI Regulatory Restrictiveness Index. - Paris: OECD. https://www.oecd.org/en/topics/sub-issues/sustainable-investment/fdi-regulatory-restrictiveness-index.html
- OECD. OECD FDI Regulatory Restrictiveness Index: Methodological Framework. - Paris: OECD Publishing, 2024. https://doi.org/10.1787/6491e99d-en
- OECD. OECD FDI Regulatory Restrictiveness Index 2024: Key Findings and Trends // OECD Business and Finance Policy Papers, No. 93. - Paris: OECD Publishing, 2025. https://doi.org/10.1787/88e61362-en
- Dijkstra, L., Papadimitriou, E., Cabeza Martinez, B., De Dominicis, L., Kovacic, M. EU Regional Competitiveness Index 2.0 - 2022 edition // European Commission, Working Papers. - Brussels, 2023. https://ec.europa.eu/regional_policy/information-sources/publications/working-papers/2023/eu-regional-competitiveness-index-2-0-2022-edition_en
- European Commission. EU Regional Competitiveness. - Brussels: DG REGIO. https://ec.europa.eu/regional_policy/information-sources/maps/regional-competitiveness_en
- World Bank Group. Special Economic Zones: An Operational Review of Their Impacts. - Washington, DC: World Bank, 2017. https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/29054
- Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Oʻzbekiston Respublikasida asosiy kapitalga investitsiyalar: 2023-yil yanvar-dekabr. - Toshkent, 2024. https://stat.uz/img/press-relizlar/investitsiya_uzb_23_01.pdf
- Invest Uzbekistan. Oʻzbekiston Respublikasining rasmiy investitsiya portali. https://invest.gov.uz/uz/
- UNCTAD. Global Investment Trends Monitor, No. 48, January 2025. - Geneva, 2025. https://unctad.org/system/files/official-document/diaeiainf2025d1_en.pdf
- OECD. FDI Restrictiveness (indicator). - Paris: OECD Data. https://www.oecd.org/en/data/indicators/fdi-restrictiveness.html