Tel: +998977838464


Maxsus son

Scientific articles

PAXTA-TOʻQIMACHILIK KLASTERLARINING OPTIMAL ISHLAB CHIQARISH PARAMETRLARINI IQTISODIY-MATEMATIK MODELLASHTIRISH

DOI 10.67668/mj/2025issspecial/1959

Published 2025-10-16

Authors
Yusupova Feruza Yoʻldoshevna
pdf (Uzbek) Google Scholar Google Scholar

Abstract

Tezisda paxta-to‘qimachilik klasterlarining optimal ishlab chiqarish parametrlarini aniqlashga qaratilgan iqtisodiy-matematik modelning tuzilmasi ishlab chiqildi. Tahlil va chiziqli dasturlash asosida mahsulot hajmi, resurs sarfi hamda qayta ishlash quvvatlari o‘rtasidagi bog‘liqliklar ifodalandi. Maqsad funksiyasi, xomashyo balansi, texnologik quvvat, mehnat va moliya cheklovlari shakllantirildi. Kirish parametrlari, optimallashtirish va natijalarni birlashtiruvchi uch blokli model taklif etildi. Dual baholarning investitsiya ustuvorliklarini belgilashdagi imkoniyatlari yoritildi. Klasterlar qamrovi va eksport tarkibi tavsiflanib, modelni qo‘llash uchun axborot manbalari hamda parametrlarni yangilash yo‘nalishlari belgilandi.

Keywords

paxta-to‘qimachilik klasteri, ishlab chiqarish parametrlari, chiziqli dasturlash, resurslar taqsimoti, qo‘shilgan qiymat, dual baholar, qayta ishlash chuqurligi.

References

  1. Porter M.E. Clusters and the New Economics of Competition // Harvard Business Review. - 1998. - Vol. 76, No. 6. - P. 77-90. https://store.hbr.org/product/clusters-and-the-new-economics-of-competition/98609
  2. Delgado M., Porter M.E., Stern S. Clusters, convergence, and economic performance // Research Policy. - 2014. - Vol. 43, Iss. 10. - P. 1785-1799. https://www.nber.org/papers/w18250
  3. Nasirkhodjaeva D. Forming a Cluster Strategy for Textile Industry Development in Uzbekistan // Perspectives of Innovations, Economics & Business. - 2010. - Vol. 4, Iss. 1. - P. 54-56. https://ageconsearch.umn.edu/record/94646/files/14_V4_UZBEKISTAN_PIEB_Dilafruz%20Nasirkhodjaeva_d.pdf
  4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 16-noyabrdagi PF-14-son “Paxta-toʻqimachilik klasterlari faoliyatini tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-5731033
  5. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 4-dekabrdagi 733-son “Paxta-toʻqimachilik klasterlari faoliyatini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi Qarori https://lex.uz/docs/-5760091
  6. World Bank. Cotton-Textile Clusters in Uzbekistan: Status and Outlook. Policy Dialogue on Agriculture Modernization in Uzbekistan. - Washington, D.C., 2020. https://documents1.worldbank.org/curated/en/305731601271791257/pdf/Policy-Dialogue-on-Agriculture-Modernization-in-Uzbekistan-Cotton-Textile-Clusters-in-Uzbekistan-Status-and-Outlook.pdf
  7. Babadjanov J., Petrick M. Uzbekistanʼs cotton clusters in the context of the industrial policy debate // Eurasian Geography and Economics. - 2023. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/15387216.2023.2267093
  8. Charnes A., Cooper W.W., Rhodes E. Measuring the efficiency of decision making units // European Journal of Operational Research. - 1978. - Vol. 2, Iss. 6. - P. 429-444. https://doi.org/10.1016/0377-2217(78)90138-8
  9. Rustamova M.M. Paxta-toʻqimachilik klasterlari iqtisodiy faoliyatini ekonometrik modellashtirish: iqtisodiyot fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi. - Toshkent: TDIU, 2025. https://ebook.tsue.uz/public/ebooks/paxta-%E2%80%93-to%E2%80%98qimachilik-klasterlari-iqtisodiy-faoliyatini-ekonometrik-modellashtirish/download/4d5463794d7a673d
  10. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 18-noyabr 914-son “Respublika hududlarida paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishlari va klasterlarini tashkil etish hamda ekin maydonlarini kengaytirish toʻgʻrisida”gi Qarori https://lex.uz/en/acts/-4599864
  11. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Oʻzbekiston 55 ta davlatga toʻqimachilik mahsulotlarini eksport qilgan. https://stat.uz/en/press-center/news-of-committee/55663-o-zbekiston-55-ta-davlatga-to-qimachilik-mahsulotlarini-eksport-qilgan-4
  12. The Observatory of Economic Complexity. Textiles in Uzbekistan Trade. https://oec.world/en/profile/bilateral-product/textiles/reporter/uzb
  13. «Oʻztoʻqimachiliksanoat» uyushmasi rasmiy sayti. https://uzts.uz/en/main-page/
  14. Investment Mechanisms for the Development of Cotton-Textile Clusters in the Republic of Uzbekistan // Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti ilmiy jurnali. https://journal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/860
  15. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 2-yanvardagi 2-son “Respublika hududlarida paxta-toʻqimachilik ishlab chiqarishlari va klasterlari tashkilotchilariga berilgan maydonlarda urugʻlik paxta xom ashyosini yetishtirishni moliyalashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi Qarori https://lex.uz/uz/docs/-4136431

Downloads

Download data is not yet available.