IMPROVING THE USE OF QUALITY MANAGEMENT IN THE TECHNICAL REGULATION SYSTEM IN INDUSTRIAL ENTERPRISES
Abstract
This study analyzes the integration of technical regulation systems and quality management in industrial enterprises and outlines practical directions for their improvement. The effectiveness of implementing a quality management system based on ISO 9001:20 15, the alignment of standards with international requirements, and their annual dynamics were assessed through statistical and regulatory analysis. Findings demonstrate that Uzbekistan has established stable institutional and legal frameworks, with positive shifts directed toward international integration. A comparative analysis with international practices (KATS, TSE, Rosstandart) revealed the priority directions and development needs of the national system. As a result of the research, practical recommendations were developed to strengthen internal audit mechanisms, implement digital monitoring systems, enhance personnel capacity, and incentivize enterprises adopting quality systems. This work serves as an im portant scientific and practical foundation for modernizing technical policy and enhancing the international competitiveness of Uzbekistanʼs industry.
Keywords
technical regulation, quality management, ISO 9001:2015, national standards, international experience, internal audit, digital monitoring, industrial policy, conformity assessment, competitiveness
References
- Xalilov, S. (2021). Sifat menejmenti asoslari. Toshkent: TSUE elektron kutubxonasi.
- Juran, J. M. (2021). Juranʼs Quality Handbook (7th ed.). New York: McGraw - Hill Education.
- Ishikawa, K. (1988). Yaponiyada sifat nazorati usullari. Moskva: Ekonomika.
- Ishikawa, K. (n.d.). Umumiy sifat menejmenti (TQM) nazariyasi boʻyicha tahliliy qoʻllanma.
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti . 2021 -yil 2-iyun PF-6240 -son “Texnik jihatdan tartibga solish sohasida davlat boshqaruvini tubdan takomillashtirish toʻgʻrisida ”gi Farmoni https ://lex.uz/docs/-5443205
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021 -yil 2-iyun PQ-5133 -son “Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi huzuridagi Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi faoliyatini tashkil etish chora - tadbirlari toʻgʻrisida ”gi Qarori https ://lex.uz/docs/-5443069
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 -yil 12-dekabr PQ-4059 -son “Texnik jihatdan tartibga solish , standartlashtirish , sertifikatlashtirish va metrologiya tizimlarini yanada rivojlantirish chora -tadbirlari toʻgʻrisida ”gi Qaror https ://lex.uz/docs/-4102205
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024 -yil 28-fevral PQ-91-son “Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligining faoliyatini tashkil etish chora -tadbirlari toʻgʻrisida ”gi Qarori https ://lex.uz/uz/docs/-6821843
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti. Prezidentining 2024 -yil . 28 -fevral PQ - 91 “Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligining faoliyatini tashkil etish chora -tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori ilovasi: Texnik reglamentlarni yangilash dasturi. https://lex.uz/uz/docs/ -6821843
- Oʻzbekiston Respublikasining 2022 -yil 3 -noyabr. OʻRQ -800-son “Standartlashtirish toʻgʻrisida”gi Qonuni https://lex.uz/uz/docs/ -6270526
- Oʻzbekiston Respublikasining 2023 -yil 27 -fevral OʻRQ -819-son “Texnik jihatdan tartibga solish toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/ -6392312
- Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi hamda uning tizim tashkilotlari tomonidan amalga oshirilgan ishlari toʻgʻrisida MAʼLUMOT https://new.standart.uz/upload/file/analitika/analit_uzst_1kv_2024.pdf
- Erasmus+ (n.d.). Metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish kursi . https://erasmus -plus.ec.europa.eu
- Texnik nazorat inspeksiyasi. (2024). 1 -chorakdagi faoliyat statistik tahlili. https://new.standart.uz/upload/file/analitika/analit_uzst_1kv_2024.pdf
- QMMB. (2024). Mahsulot sifatini nazorat qilish va muvofiqlik baholash hisobotlari https:// new.standart.uz/upload/file/otchet/davlat_dasturi_izhrosi_1kv_2022.pdf
- Oʻzstandart. (2022). Xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik maʼlumotnomasi . https://standart.uz
- Texnik jihatdan tartibga solish agentligi. (2024). Standartlashtirish boʻyicha ishlar.
- Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti. (2021). Standartlashtirish va sertifikatlashtirish asoslari: Oʻquv -uslubiy majmua.
- Oʻzbekiston Respublikasi. (2022). Texnik jihatdan tartibga solish siyosati: Nazariy asoslari.
- Ekspert kengashi. (2023). Texnik reglamentlar ishlab chiqish va ekspertiza tartibi. (Ichki reglament) . https://standart.uz
- Texnik tartibga solish agentligi. (2024). Agentlik faoliyati toʻgʻrisida qaror. (Ichki hujjat) . https://standart.uz
- ISO. (2015). ISO/TS 9002:2015 – Guidelines for the application of ISO 9001:2015. Geneva: International Organization for Standardization. https://www.iso.org/standard/65552.html
- Texnik tartibga solish agentligi. (2023). Texnik reglamentlarni qayta koʻrib chiqish rejasi. (Ichki hujjat) . https://standart.uz
- Oʻzbekiston Respublikasi. (n.d.). Texnik jihatdan tartibga solish tizimini shakllantirish konsepsiyasi. https://www.standart.uz/upload/file/konceptsiya_truzl.pdf
- Texnik tartibga solish agentligi. (n.d.). Davlatlararo va xalqaro hamkorlik hujjatlari (idoralararo). . https://standart.uz
- Hukumatlararo kelishuvlar. (n.d.). Texnik hamkorlik hujjatlari. (Idoralararo memorandumlar toʻplami) . https://standart.uz
- Texnik tartibga solish agentligi. (n.d.). Normativ hujjatlar toʻplami. (Ichki fond) . https://standart.uz
- Texnik tartibga solish agentligi. (2022 –2026). Strategik rivojlanish dasturi. https://new.standart.uz/upload/file/analitika/analit_uzst_12_2024kl.pdf
- ISO. (2015). ISO 9001:2015 – Quality management systems – Requirements. Geneva: International Organization for Standardization. https://www.iso.org/standard/62085.html
- ISO. (2016). ISO 9002:2016 – Guidelines on ISO 9001 implementation. https://www.iso.org/standard/65552.html
- TSUE. (2021). Texnik jihatdan tartibga solish fanidan maʼruza matnlari. Toshkent: TSUE.
- Oʻzbekiston texnik siyosati markazi. (n.d.). Milliy sifat tizimi va yondashuvlar. (Tahliliy material)
- Texnik tartibga solish boʻyicha islohotlar tahlili. (n.d.). Standartlashtirishdagi oʻzgarishlar. (Monitoring hisobotlari) . https://standart.uz
- Oʻzbekiston texnik agentligi. (n.d.). Xalqaro standartlarga moslashuv hisobotlari. (Ichki tahlil)
- JST. (n.d.). Jahon savdo tashkiloti texnik reglament talablari sharhi. https://www.wto.org
- TSE, KATS, Rosstandart. (n.d.). Xalqaro texnik siyosat va sifat tizimi tajribalari. (Taqqoslovchi hisobot)
- Oʻzbekiston Respublikasi Sifat tizimini joriy qilgan korxonalar uchun soliq va bojxona imtiyozlari. . https://standart.uz