Tel: +998977838464
Search

No. 3 (2026)
Marketing

Articles

HUDUDLARNI IQTISODIY RIVOJLANTIRISH HAMDA MAHALLIYBOSHQARUV BILAN QIYOSIY TAHLIL QILISHDA BIOSISTEMALIYONDASHUVDAN FOYDALANISH

Published 2026-04-01

Authors
Bekchanov Davron Masharipovich
pdf (Uzbek) Google Scholar Google Scholar

Abstract

Maqolada hujayraning ichki tuzilishi, harakati va evolyutsion rivojlanish
qonuniyatlari hududlarni iqtisodiy rivojlantirish hamda mahalliy boshqaruv
mexanizmlari bilan qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqotda hujayra ochiq,
differensiallashgan va muvofiqlashgan tizim sifatida talqin qilinib, uning tarkibiy
qismlari mahalliy boshqaruvning strategik, iqtisodiy, maʼmuriy va nazorat funksiyalari
bilan bogʻlab koʻrsatilgan. Maqolaning maqsadi biologik tizimlardagi harakat va
evolyutsiya tamoyillari orqali hududiy rivojlanishni boshqarishning yangi konseptual
modelini asoslashdan iborat. Adabiyotlar sharhi, qiyosiy-tahliliy va institutsional
yondashuvlar orqali hujayradagi yadro, membrana, mitoxondriya, sitoskelet va boshqa
elementlarning funksional analoglari mahalliy kengash, hokimlik, biznes, mahalla va
nazorat institutlari bilan taqqoslangan. Ilmiy yangilik sifatida mahalliy boshqaruvning
“hujayraviy modeli” taklif qilinib, u hududiy rivojlanish koʻrsatkichlarini
tizimlashtirish va mahalliy hokimiyat samaradorligini baholash uchun nazariy asos
sifatida ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari hududiy siyosat, institutsional islohotlar
va samaradorlik indikatorlarini takomillashtirishda qoʻllanilishi mumkin.

Keywords

hujayra, evolyutsiya, koʻphujayralilik, mahalliy boshqaruv, hududiy iqtisodiy rivojlanish, institutlar, koʻp darajali boshqaruv, biosistemali yondashuv.

References

  1. 1. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 2023-yil 30-aprel
  2. https://lex.uz/uz/docs/-6445145
  3. 2. Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 2-sentabr ., № 913-XII “Mahalliy
  4. davlat hokimiyati toʻgʻrisida”gi Qonuni https://lex.uz/ru/docs/-112170
  5. 3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 23-iyun PF-98-son
  6. “Oʻzbekiston Respublikasida mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari faoliyatini 2030-yilga qadar rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoni https://lex.uz/ru/docs/-7594283
  7. 4. Cooper G.M. The Cell: A Molecular Approach. 2nd ed. Sunderland (MA):
  8. Sinauer Associates, 2000.
  9. 5. Archibald J.M. Endosymbiosis and Eukaryotic Cell Evolution // Current
  10. Biology. 2015. Vol. 25, No. 19. P. R911-R921. DOI: 10.1016/j.cub.2015.07.055.
  11. 6. Mayor R., Etienne-Manneville S. The Front and Rear of Collective Cell
  12. Migration // Nature Reviews Molecular Cell Biology. 2016. Vol. 17, No. 2. P. 97-109.DOI: 10.1038/nrm.2015.14.
  13. 7. Brunet T., King N. The Origin of Animal Multicellularity and Cell
  14. Differentiation // Developmental Cell. 2017. Vol. 43, No. 2. P. 124-140. DOI:
  15. 10.1016/j.devcel.2017.09.016.
  16. 8. Niklas K.J., Newman S.A. The Many Roads to and from Multicellularity //
  17. Journal of Experimental Botany. 2020. Vol. 71, No. 11. P. 3247-3253.
  18. DOI:10.1093/jxb/erz547.
  19. 9. Bich L., Pradeu T., Moreau J.-F. Understanding Multicellularity: The
  20. Functional Organization of the Intercellular Space // Frontiers in Physiology. 2019. Vol. 10. Art. 1170. DOI: 10.3389/fphys.2019.01170.
  21. 10. Drack M., Pouvreau D. On the History of Ludwig von Bertalanffyʼs “General
  22. Systemology”, and on its Relationship to Cybernetics - Part III: Convergences and Divergences // International Journal of General Systems. 2015. Vol. 44,
  23. No. 5. P. 523-571. DOI: 10.1080/03081079.2014.1000642.

Downloads

Download data is not yet available.