AHOLI DAROMADLARINING TARKIBI, DINAMIKASI VA HUDUDLAR BOʻYICHA DIFFERENSIATSIYASINI STATISTIK BAHOLASH
Abstract
Tezisda aholi daromadlarining iqtisodiy-statistik mazmuni, tarkibiy tuzilishi va hududiy taqsimlanishi yaxlit uslubiy doirada oʻrganildi. Xalqaro statistik standartlarga tayangan holda daromad kategoriyasining oʻlchov chegaralari aniqlashtirildi hamda uy xoʻjaligi darajasidagi kuzatuv koʻrsatkichlari bilan milliy hisoblar tizimi koʻrsatkichlari oʻrtasidagi muvofiqlik asoslandi. Oʻzbekiston Respublikasi rasmiy statistikasi maʼlumotlari asosida daromad manbalarining ulushi, nominal va real oʻsish surʼatlari, hududlararo tafovut darajasi baholandi. Tarkibiy siljish, dinamik indeks va tengsizlik oʻlchovlarini birlashtirgan uch bosqichli tahlil konturi taklif etildi. Baholash mehnat daromadlari bilan transfert daromadlari oʻrtasidagi nisbatning oʻzgarish yoʻnalishini aniqladi va hududiy tabaqalanishning qisqarish tendensiyasini qayd etdi. Xulosada statistik kuzatuv tizimini takomillashtirishga qaratilgan amaliy takliflar shakllantirildi.
Keywords
aholi daromadlari, daromad tarkibi, real daromad, hududiy differensiatsiya, transfertlar, Jini koeffitsiyenti, statistik baholash.
References
- United Nations Economic Commission for Europe. Canberra Group Handbook on Household Income Statistics. Second Edition. - Geneva: United Nations, 2011. - 194 p. URL: https://unece.org/statistics/publications/canberra-group-handbook-household-income-statistics-2nd-edition
- European Commission, IMF, OECD, United Nations, World Bank. System of National Accounts 2008. - New York, 2009. - 662 p. URL: https://unstats.un.org/unsd/nationalaccount/docs/SNA2008.pdf
- OECD. OECD Framework for Statistics on the Distribution of Household Income, Consumption and Wealth. - Paris: OECD Publishing, 2013. - 264 p. DOI: https://doi.org/10.1787/9789264194830-en
- Kuznets S. Economic Growth and Income Inequality // The American Economic Review. - 1955. - Vol. 45, No. 1. - P. 1-28. URL: https://www.jstor.org/stable/1811581
- Atkinson A.B. On the Measurement of Inequality // Journal of Economic Theory. - 1970. - Vol. 2, No. 3. - P. 244-263. DOI: https://doi.org/10.1016/0022-0531(70)90039-6
- Shorrocks A.F. Inequality Decomposition by Factor Components // Econometrica. - 1982. - Vol. 50, No. 1. - P. 193-211. DOI: https://doi.org/10.2307/1912537
- Bourguignon F. Decomposable Income Inequality Measures // Econometrica. - 1979. - Vol. 47, No. 4. - P. 901-920. DOI: https://doi.org/10.2307/1914138
- Deaton A. The Analysis of Household Surveys: A Microeconometric Approach to Development Policy. - Washington: World Bank, 1997. - 479 p. DOI: https://doi.org/10.1596/0-8018-5254-4
- Piketty T., Saez E. Income Inequality in the United States, 1913-1998 // The Quarterly Journal of Economics. - 2003. - Vol. 118, No. 1. - P. 1-41. DOI: https://doi.org/10.1162/00335530360535135
- Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Aholi turmush darajasi: rasmiy statistika. URL: https://stat.uz/uz/rasmiy-statistika/living-standards-2
- Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Oʻzbekiston Respublikasi aholisining umumiy daromadlari (yanvar-dekabr). URL: https://stat.uz/img/yanvar-dekabr-uzb_p97071.pdf
- Oʻzbekiston aholisining real daromadlari 2024-yilda 9,2% oshdi // Gazeta.uz, 2024-yil
- 2024-yilda aholi daromadlarining oshishi tezlashdi. Asosiy manbalar // Kun.uz
- Oʻzbekistonda boy va kambagʻal aholi daromadlari oʻrtasidagi tafovut qisqardi // Spot.uz, 2024-yil
- Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Toshkent viloyati aholi umumiy daromadlari tarkibi. URL: https://stat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/11853-toshkent-viloyati-aholi-umumiy-daromadlari-tarkibi