INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR TRANSFERIDA TEXNOLOGIK YANGILANISH TEZLIGINING ISHLAB CHIQARISH NATIJADORLIGIGA TAʼSIRINI BAHOLASH
Annotatsiya
Tezisda innovatsion texnologiyalar transferi jarayonida texnologik yangilanish tezligining ishlab chiqarish natijadorligiga taʼsirini baholash masalasi yoritildi. Muallif texnologiyalar diffuziyasi va unumdorlik nazariyalarini umumlashtirib, yangilanish tezligini asosiy fondlarning faol qismida yangi texnologiyalar ulushining yillik oʻsishi sifatida taʼrifladi. Yangilanish tezligini jami omil unumdorligining oʻzgarishi bilan kechikishli taʼsir orqali bogʻlaydigan baholash modeli taklif etildi. Model yangilanishning qisqa muddatli moslashuv xarajatlari va uzoq muddatli unumdorlik samarasini ajratib koʻrsatish imkonini berishi asoslandi. Muallif korxonaning oʻzlashtirish imkoniyatlariga mos maqbul yangilanish tezligini aniqlash tamoyilini belgilab berdi. Model koeffitsiyentlarining kutiladigan ishoralari va ularning iqtisodiy talqini nazariy jihatdan asoslandi. Natijalar sanoat korxonalarining texnologik yangilanish dasturlarini kadrlar tayyorlash rejalari bilan uygʻunlashtirishda va transfer loyihalari samarasini koʻp yillik davr boʻyicha baholashda qoʻllanishi mumkinligi koʻrsatildi.
Kalit so'zlar
texnologik yangilanish tezligi, texnologiya transferi, jami omil unumdorligi, diffuziya, kechikishli taʼsir, sanoat korxonasi.
Foydalanilgan adabiyotlar
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 6-iyuldagi PF-165-son “2022-2026-yillarda Oʻzbekiston Respublikasining innovatsion rivojlanish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-6102462
- Solow, R. M. (1957). Technical change and the aggregate production function. The Review of Economics and Statistics, 39(3), 312-320. https://doi.org/10.2307/1926047
- Griliches, Z. (1957). Hybrid corn: An exploration in the economics of technological change. Econometrica, 25(4), 501-522. https://doi.org/10.2307/1905380
- Mansfield, E. (1961). Technical change and the rate of imitation. Econometrica, 29(4), 741-766. https://doi.org/10.2307/1911817
- Comin, D., & Hobijn, B. (2010). An exploration of technology diffusion. American Economic Review, 100(5), 2031-2059. https://doi.org/10.1257/aer.100.5.2031
- Syverson, C. (2011). What determines productivity? Journal of Economic Literature, 49(2), 326-365. https://doi.org/10.1257/jel.49.2.326
- Brynjolfsson, E., Rock, D., & Syverson, C. (2021). The productivity J-curve: How intangibles complement general purpose technologies. American Economic Journal: Macroeconomics, 13(1), 333-372. https://doi.org/10.1257/mac.20180386
- Bloom, N., Sadun, R., & Van Reenen, J. (2012). Americans do IT better: US multinationals and the productivity miracle. American Economic Review, 102(1), 167-201. https://doi.org/10.1257/aer.102.1.167
- WIPO. (2025). Global Innovation Index 2025: Innovation at a crossroads. GII 2025 results. World Intellectual Property Organization. https://www.wipo.int/web-publications/global-innovation-index-2025/en/gii-2025-results.html
- Farrell, M. J. (1957). The measurement of productive efficiency. Journal of the Royal Statistical Society. Series A (General), 120(3), 253-290. https://doi.org/10.2307/2343100