OʻZBEKISTON RESPUBLIKASIDA IQTISODIY OʻSISHGA TAʼSIR ETUVCHI OMILLARNING EKONOMETRIK TAHLILI VA 2026 -2030 YILLARGA MOʻLJALLANGAN PROGNOZ
Annotatsiya
Ushbu ilmiy maqolada Oʻzbekiston iqtisodiyotining 2010 -2024 yillardagi
statistik maʼlumotlari asosida yalpi ichki mahsulot (YaIM) oʻsishiga taʼsir etuvchi
asosiy omillar ekonometrik usullar yordamida tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida koʻp
omilli regressiya, korrelyatsiya va dispersiya tahlili, VIF testi, logarifmik
transformatsiya hamda lag-oʻzgaruvchilar asosidagi OLS modeli qoʻllanildi.
Modelning statistik ishonchliligi Durbin-Watson testi va multikollinearlik tekshiruvlari
orqali baholangan. Model natijalariga koʻra, determinatsiya koeffitsiyenti R² = 0,9970
va Fisher mezoni F = 756,3 ni tashkil etib, modelning yuqori aniqlikka ega ekanligini
koʻrsatgan. Model asosida 2026 -2030 yillar uchun YaIM prognozi ishlab chiqilgan
boʻlib, 2030 yilga kelib YaIM hajmining 4 900 trillion soʻmdan oshishi prognoz
qilingan.
Kalit so'zlar
iqtisodiy oʻsish, YaIM, investitsiyalar, ekonometrik model, OLS modeli, multikollinearlik, prognozlash, Oʻzbekiston.
Adabiyotlar ro'yxati
- 1. Bosworth, B., & Collins, S. M. (2003). The Empirics of Growth: An Update.
- Brookings Papers on Economic Activity, 2003(2), 113 -206.
- 2. Dewan, E., & Kraemer, K. L. (2000). Information Technology and
- Productivity: Evidence from Country-Level Data. Management Science, 46(4), 548 -562.
- 3. Easterly, W., & Levine, R. (2001). What Have We Learned from a Decade of
- Empirical Research on Growth? Itʼs Not Factor Accumulation: Stylized Facts and
- Growth Models. The World Bank Economic Review, 15(2), 177 -219.
- 4. Jalil, A., & Feridun, M. (2011). The Impact of Growth, Energy and Financial
- Development on the Environment in China: A Cointegration Analysis. Energy
- Economics, 33(2), 284 -291
- 5. Krugman, P. (1994). The Myth of Asiaʼs Miracle. Foreign Affairs, 73(6), 62 -
- 78.
- 6. Romer, P. M. (1990). Endogenous Technological Change. Journal of Political
- Economy, 98(5), S71 -S102.
- 7. Solow, R. M. (1956). A Contribution to the Theory of Economic Growth.
- Quarterly Journal of Economics, 70(1), 65 -94.
- 8. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi (2024). Oʻzbekiston Respublikasi
- makroiqtisodiy ko‘rsatkichlari. Toshkent.
- 9. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (2024). Yillik hisobot 2023.
- www.cbu.uz
- 10. Jahon banki (2024). World Development Indicators: Uzbekistan.
- data.worldbank.org
- 11. Mirzaev, B. (2023). Raqamli iqtisodiyotning YaIM dinamikasiga taʼsiri:
- Oʻzbekiston holati. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, 6, 44 -57.
- 12. Tashkentov, A., & Xolmatov, D. (2022). Oʻzbekistonda investitsiyalar va
- iqtisodiy oʻsish oʻrtasidagi bogʻliqlik: Ekonometrik tahlil. Moliya va iqtisodiyot, 3, 12-25.
- 13. Greene, W. H. (2012). Econometric Analysis (7th ed.). Pearson Education.
- 14. Wooldridge, J. M. (2020). Introductory Econometrics: A Modern Approach
- (7th ed.). Cengage Learning.
- 15. IMF (2024). Uzbekistan: 2024 Article IV Consultation. IMF Country Report
- No. 24/145.