SOLIQ TIZIMIDA SOLIQ XAVFINI ANIQLASH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH
Annotatsiya
Mazkur tadqiqotda raqamli iqtisodiyot sharoitida soliq xavfini aniqlash
metodologiyasini takomillashtirish masalalari tahlil qilindi. Tadqiqot davomida soliq
xavfini boshqarishning nazariy asoslari, xalqaro tajriba hamda milliy amaliyot
oʻrganildi. Soliq toʻlovchilar faoliyatini segmentlash, komplayens risklarini baholash,
maʼlumotlarni integratsiyalash va tarmoqli tahlil usullaridan foydalanishning
ahamiyati asoslab berildi. Muallif tomonidan soliq xavfini kompleks baholashga
xizmat qiluvchi integral indeks modeli taklif etildi. Tadqiqot natijalari xavfni erta
aniqlash, soliq maʼmuriyatchiligi samaradorligini oshirish va fiskal barqarorlikni
mustahkamlash imkoniyatlarini koʻrsatdi. Takomillashtirilgan metodologiya soliq
organlariga resurslarni samarali taqsimlash, ixtiyoriy komplayens darajasini oshirish
va raqamli maʼlumotlardan foydalanish samaradorligini kuchaytirishga xizmat qilishi
aniqlandi.
Kalit so'zlar
soliq xavfi, soliq maʼmuriyatchiligi, komplayens, risk-menejment, integral indeks, raqamli iqtisodiyot, fiskal barqarorlik, segmentlash.
Adabiyotlar ro'yxati
- 1. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, 2021-yil 7-yanvar 1-son “Soliq
- xavfini boshqarish, soliq xavfi mavjud soliq toʻlovchilarni (soliq agentlarini) aniqlash va soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish toʻgʻrisida”gi Qarori
- https://lex.uz/docs/-5206072
- 2. Aslett J., González G., Hamilton S., Pecho M. Tax Administration: Essential
- Analytics for Compliance Risk Management. - Washington, DC: International
- Monetary Fund, 2024. - Technical Notes and Manuals 2024/01
- 3. Keen M., Slemrod J. Optimal Tax Administration. IMF Working Paper, 2017.
- 4. Allingham M., Sandmo A. Income Tax Evasion: A Theoretical Analysis //
- Journal of Public Economics. - 1972.
- 5. Tanzi V. Taxation and the Underground Economy. IMF Staff Papers, 1983.
- 6. Joʻrayev A. Soliqlar va soliqqa tortish. Toshkent: Oʻzbekiston, 2020.
- 7. Berdiyev B. Soliq maʼmuriyatchiligi asoslari. Toshkent, 2019.
- 8. Gʻadayev Sh. Soliq tizimi va uni takomillashtirish yoʻllari. Toshkent, 2021.
- 9. ECD. Compliance Risk Management: Managing and Improving Tax
- Compliance. OECD Publishing, Paris, 2004.
- 10. IMF. Revenue Administration: Compliance Risk Management Toolkit.
- International Monetary Fund, Washington D.C., 2010.
- 11. Keen M., Slemrod J. Optimal Tax Administration // Journal of Public
- Economics. - 2017. - Vol. 152. - P. 133-142.
- 12. Elbayeva M.R. “Soliq tizimida soliq risklarini boshqarishni takomillashtirish”
- Iqtisodiyot fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) dissertasiyasi. Toshkent 2023 yil.
- 13. James S., Nobes C. The Economics of Taxation. - Oxford: Oxford University
- Press, 2018
- 14. Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 24-dekabr OʻRQ-1014-son Qonuni
- “Soliq va budjet siyosatining 2025-yilga moʻljallangan asosiy yoʻnalishlari qabul
- qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida”gi https://lex.uz/uz/docs/7279959
- 15. OECD rasmiy sayti: www.oecd.org