HUDUDLARDA KORXONALAR RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISH UCHUN XAVFSIZLIK MEXANIZMINI SHAKLLANTIRISHNING TAHLILIY ASOSLARI
Annotatsiya
Mazkur maqolada hududlarda korxonalar raqobatbardoshligini oshirish uchun xavfsizlik mexanizmini shakllantirishning tahliliy asoslari ilmiy jihatdan baholandi. Tadqiqotda institutsional-huquqiy, hududiy-infratuzilmaviy va korporativ-boshqaruv konturlari boʻyicha koʻrsatkichlar tizimlashtirildi hamda qiyosiy tahlil qilindi. Jahon banki korxonalar soʻrovi, milliy statistika va xalqaro raqobatbardoshlik manbalari asosida ustunliklar va oʻsish zaxiralari aniqlandi. Natijalar ruxsat berish jarayonlari va infratuzilma koʻrsatkichlarida ijobiy holat shakllanganini, korporativ boshqaruv va innovatsion faollikda esa rivojlanish imkoniyatlari mavjudligini koʻrsatdi. Taklif etilgan besh bosqichli algoritm monitoringni tizimlashtirish, boshqaruv qarorlarini asoslash va hududiy sanoat siyosatini korxona darajasidagi amaliyot bilan uygʻunlashtirishga xizmat qilgan ilmiy asos yaratdi. Yondashuv hududlar boʻyicha xavfsizlik omillarini muntazam solishtirish, zaif nuqtalarni aniqlash va maqsadli choralarni belgilash imkoniyatlarini kengaytirdi hamda resurslardan foydalanish samaradorligini oshirishga koʻmaklashdi.
Kalit so'zlar
Array
References
- ISO 31000:2018. Risk management - Guidelines. International Organization for Standardization, Geneva, 2018. URL: https://www.iso.org/standard/65694.html
- COSOʻs Enterprise Risk Management Framework – Int egrating with Strategy and Performance. Enterprise Risk Management Initiative, NC State University. URL: https://erm.ncsu.edu/resource-center/cosos-erm-framework/
- World Bank Group. Business Ready Methodology Handbook, First Edition. Washington, D.C., 2024. URL: https://thedocs.worldbank.org/en/doc/357a611e3406288528cb1e05b3c7dfda-0540012023/original/B-READY-Methodology-Handbook.pdf
- World Bank Group. Business Ready (B-READY) 2024. Washington, D.C., 2024. URL: https://www.worldbank.org/en/businessready/publications-2024
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. URL: https://lex.uz/uz/docs/-8050769
- Porter M.E. The Competitive Advantage of Nations // Harvard Business Review, 1990, March-April. URL: https://hbr.org/1990/03/the-competitive-advantage-of-nations
- Teece D.J., Pisano G., Shuen A. Dynamic Capabilities and Strategic Management // Strategic Management Journal, 1997, Vol. 18, No. 7, pp. 509-533. URL: https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-0266(199708)18:7<509::AID-SMJ882>3.0.CO;2-Z
- European Commission. EU Regional Competitiveness Index 2.0 - 2022 edition (Working Paper). Brussels, 2023. URL: https://ec.europa.eu/regional_policy/information-sources/publications/working-papers/2023/eu-regional-competitiveness-index-2-0-2022-edition_en
- IMD World Competitiveness Center. IMD World Competitiveness Booklet 2025. Lausanne, 2025. URL: https://www.imd.org/wp-content/uploads/2025/06/Booklet-WCR-2025-v3.pdf
- UNIDO. Competitive Industrial Performance (CIP) Index. UNIDO Statistics Portal, Vienna. URL: https://stat.unido.org/analytical-tools/cip
- WIPO. Global Innovation Index 2025 at a Glance. Geneva, 2025. URL: https://www.wipo.int/web-publications/global-innovation-index-2025/en/gii-2025-at-a-glance.html
- World Bank. Boosting private sector development in Uzbekistan. Europe and Central Asia Blog, 2024. URL: https://blogs.worldbank.org/en/europeandcentralasia/boosting-private-sector-development-uzbekistan
- World Bank. Enterprise Surveys: Uzbekistan 2024 Country Profile. Washington, D.C., 2025. URL: https://www.enterprisesurveys.org/content/dam/enterprisesurveys/documents/country/Uzbekistan-2024.pdf
- World Bank. Uzbekistan - World Bank Enterprise Survey 2024. Microdata Library. URL: https://microdata.worldbank.org/index.php/catalog/6711
- Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Oʻzbekiston Respublikasida sanoat ishlab chiqarishi URL: https://stat.uz/img/news/21112025/sanoat/press-reliz-sanoat-lotin_p95230.pdf
- Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Yalpi ichki mahsulot URL: https://stat.uz/img/press-relizlar/analitika-vvp_zb-lotin_p95454.pdf
- UNIDO. International Yearbook of Industrial Statistics, Edition 2025. Vienna, 2025. URL: https://www.unido.org/sites/default/files/unido-publications/2025-11/UNIDO%20Industrial%20StatisticsYearbook%202025.pdf
- WIPO. Global Innovation Index 2025: Uzbekistan Ranking. Geneva, 2025. URL: https://www.wipo.int/edocs/gii-ranking/2025/uz.pdf
- World Economic Forum. Global Risks Report 2026: Key Findings. Geneva, 2026. URL: https://www.weforum.org/publications/global-risks-report-2026/in-full/global-risks-report-2026-key-findings/
- Toshkent shahar statistika boshqarmasi. Sanoat ishlab chiqarishi boʻyicha matbuot relizi (19.11.2025). URL: https://toshstat.uz/2025/Sanoat/1111.pdf
- Toshkent viloyati statistika boshqarmasi. Sanoat ishlab chiqarishining asosiy tarmoqlari. URL: https://www.toshvilstat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/18563-sanoat-ishlab-chiqarishining-asosiy-tarmoqlari-7