O‘ZBEKISTONNING XALQARO HAMJAMIYATDAGI O‘RNI VA AHAMIYATI

Tashkilot
Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti image/svg+xml
Marketing jurnali — 2026-yil sentabr, 9-son

Annotatsiya

Maqolada O‘zbekistonning xalqaro hamjamiyatdagi o‘rni va ahamiyati 20162026-yillardagi tashqi siyosat islohotlari kontekstida ilmiy tahlil qilingan. Tadqiqotda milliy rol konsepsiyasi, «o‘rta davlat» nazariyasi, «yumshoq kuch» va mintaqaviy xavfsizlik komplekslari nazariyasi asosida O‘zbekiston xalqaro rolining besh o‘lchovli modeli - siyosiy-diplomatik, iqtisodiy-integratsion, transport-tranzit, xavfsizlikbarqarorlik va madaniy-gumanitar o‘lchovlar taklif etilgan. Rasmiy statistika va xalqaro tashkilotlar ma’lumotlari asosida tashqi savdo aylanmasi 2016-yildagi 25,8 mlrd AQSH dollaridan 2025-yilda 81,2 mlrd dollarga, eksport bozorlari soni 79 tadan 132 taga, diplomatik munosabatlar o‘rnatilgan davlatlar soni 165 taga yetgani ko‘rsatilgan. Muallif tomonidan hisoblangan xalqaro ochiqlik dinamikasi indeksi 2016-2025 yillarda tashqi aloqalar ko‘lami o‘rtacha 1,86 barobar kengayganini ko‘rsatdi. BMT Bosh Assambleyasida O‘zbekiston tashabbusi bilan qabul qilingan rezolyutsiyalar, Samarqandda o‘tkazilgan ShHT sammiti, «Markaziy Osiyo - Yevropa Ittifoqi» sammiti va YUNESKO Bosh konferensiyasi mamlakatning «tashabbuskor ko‘prik-davlat» sifatidagi rolini tasdiqlashi asoslangan. Savdo balansini yanada yaxshilash, eksport tarkibini yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulotlar hisobiga diversifikatsiya qilish va JSTga a’zolik jarayonini yakunlash keyingi o‘sish zaxiralari sifatida aniqlanib, xalqaro mavqeni mustahkamlash bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.

Kalit so'zlar

O‘zbekiston tashqi siyosati, xalqaro hamjamiyat, ko‘p vektorli diplomatiya, Markaziy Osiyo, BMT, JST, iqtisodiy diplomatiya, transport yo‘laklari, «yumshoq kuch», o‘rta davlat


Foydalanilgan adabiyotlar

  1. UNCTAD. World Investment Report 2026: International Investment in a Turbulent Era. - Geneva: United Nations, 2026
  2. United Nations. Security Council Resolution 737 (1992) on the admission of the Republic of Uzbekistan to membership in the United Nations. - New York, 1992
  3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son «2022-2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida»gi Farmoni. URL: https://lex.uz
  4. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. - T.: O‘zbekiston, 2021. - 464 b
  5. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi (2023-yil 30-aprelda referendumda qabul qilingan). URL: https://lex.uz
  6. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. 2025-yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi. URL: https://stat.uz
  7. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston Respublikasining yalpi ichki mahsuloti: press-reliz. - 26.01.2026. URL: https://stat.uz
  8. O‘zbekiston yalpi ichki mahsuloti 2025 yilda 7,7 foizga o‘sdi // Fergana. - 2026. URL: https://en.fergana.agency/news/145081/
  9. O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi va Prezident matbuot xizmati materiallari: xorijiy elchilarning ishonch yorliqlarini qabul qilish marosimi (2025 yil noyabr); Tashqi ishlar vazirligi va diplomatik vakolatxonalar faoliyatiga bag‘ishlangan Manba: tadqiqot natijalari asosida muallif ishlanmasi. kengaytirilgan yig‘ilish (2026 yil yanvar). URL: https://president.uz; https://dunyo.info
  10. Nye J.S. Soft Power: The Means to Success in World Politics. - New York: PublicAffairs, 2004
  11. Buzan B., Wæver O. Regions and Powers: The Structure of International Security. - Cambridge: Cambridge University Press, 2003
  12. Cooley A. Great Games, Local Rules: The New Great Power Contest in Central Asia. - Oxford: Oxford University Press, 2012
  13. Starr S.F., Cornell S.E. (eds.). Uzbekistan’s New Face. - Lanham: Rowman & Littlefield, 2018
  14. WTO. Accession status: Uzbekistan. URL: https://www.wto.org/english/thewto_e/acc_e/a1_ouzbekistan_e.htm
  15. WTO. Uzbekistan reaffirms 2026 WTO accession goal, thanks members for continuing engagement. - 27 July 2026. URL: https://www.wto.org/english/news_e/news26_e/acc_27jul26_470_e.htm
  16. Uzbekistan reaffirms commitment to finalize WTO accession in 2026 // Gazeta.uz. - 03.08.2026. URL: https://www.gazeta.uz/en/2026/08/03/wto-uzb/
  17. Active Diplomacy of Uzbekistan: 2025 - From Dynamic Dialogue to Tangible Results // O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi. - 2026. URL: https://belgium.mfa.uz/news/33566
  18. UN General Assembly adopts Uzbekistan-initiated resolution on parliaments and social development // UzDaily. - 03.08.2026. URL: https://www.uzdaily.uz/en/un-general-assembly-adopts-uzbekistan-initiated-resolution-on-parliaments-and-social-development/
  19. Uzbekistan’s foreign trade turnover triples over decade to $81.2B (O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi infografikasi asosida) // Trend. - 30.08.2026. URL: https://www.trend.az/casia/uzbekistan/4218889.html
  20. Uzbekistan’s Foreign Trade Turnover Reaches US$81.2 Billion in 2025, Up 20.7% // UzDaily. - 22.01.2026. URL: https://www.uzdaily.uz/en/uzbekistans-foreign-trade-turnover-reaches-us812-billion-in-2025-up-207/
  21. Uzbekistan establishes diplomatic relations with Uganda // Kun.uz. - 20.01.2024. URL: https://kun.uz/en/news/2024/01/20/uzbekistan-establishes-diplomatic-relations-with-uganda
  22. Uzbekistan and Somalia establish diplomatic relations // Kun.uz. - 06.02.2025. URL: https://kun.uz/en/news/2025/02/06/uzbekistan-and-somalia-establish-diplomatic-relations
  23. Uzbekistan’s Foreign Trade Surges in Early 2025, Exports Drive Growth // Caspian Post. - 28.03.2025. URL: https://caspianpost.com
  24. UN General Assembly. Resolution A/RES/75/278 «Declaring the Aral Sea region a zone of ecological innovations and technologies». - 18 May 2021; Resolution A/RES/73/128 «Enlightenment and religious tolerance». - 12 December 2018
  25. Opinion: Over the Past Eight Years, New Uzbekistan Has Absorbed Over $113 Billion in Foreign Investments // The Times of Central Asia. - 15.08.2025. URL: https://timesca.com

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.