СТРУКТУРНАЯ ТРАНСФОРМАЦИЯ ХЛОПКОВО-ТЕКСТИЛЬНЫХ КЛАСТЕРОВ УЗБЕКИСТАНА: ПРОИЗВОДСТВО, ПЕРЕРАБОТКА И ЭКСПОРТ ПРОДУКЦИИ

Tashkilot
Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti image/svg+xml

Annotatsiya

Maqolada Oʻzbekiston paxta-toʻqimachilik sanoatida ishlab chiqarish dinamikasi va tarkibiy oʻzgarish yoʻnalishlari tadqiq etilgan. Toʻqimachilik mahsulotlari va kiyim-kechak ishlab chiqarish hajmlari, paxta hosildorligi, shuningdek, eksportning geografik va tovar tarkibidagi oʻzgarishlar tahlil qilindi. Ishlab chiqarishning qiymat hajmi oʻsishi va hosildorlikning oshishi tashqi bozorlarga salmoqli yetkazib berishlar bilan birga kechayotgani, bunda eksport bir nechta mamlakat va tovar guruhlarida jamlangani aniqlandi. Tayyor mahsulotlar bilan bir qatorda paxta ipi yirik eksport pozitsiyasi boʻlib qolayotgani koʻrsatildi. Vertikal integratsiya, fermerlar bilan hamkorlik, agrotexnologiyalarni joriy etish, raqamlashtirish va assortimentni diversifikatsiya qilish paxta-toʻqimachilik klasterlarini rivojlantirish yoʻnalishlari sifatida koʻrib chiqildi. Klasterlar faoliyati natijalarini nafaqat ishlab chiqarish hajmlari, balki xomashyoni qayta ishlash chuqurligi va ishlab chiqarilayotgan mahsulot tarkibi boʻyicha ham baholash zarur degan xulosaga kelindi.

Kalit so'zlar

paxta-toʻqimachilik klasterlari, vertikal integratsiya, kiyim-kechak ishlab chiqarish, paxta hosildorligi, toʻqimachilik mahsulotlari eksporti, qayta ishlash chuqurligi


Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Babadjanov, J., & Petrick, M. (2025). Uzbekistan's cotton clusters in the context of the industrial policy debate. Eurasian Geography and Economics, 66(3), 354-383. https://doi.org/10.1080/15387216.2023.2267093
  2. Gereffi, G. (1999). International trade and industrial upgrading in the apparel commodity chain. Journal of International Economics, 48(1), 37-70. https://doi.org/10.1016/S0022-1996(98)00075-0
  3. Gereffi, G., Humphrey, J., & Sturgeon, T. (2005). The governance of global value chains. Review of International Political Economy, 12(1), 78-104. https://doi.org/10.1080/09692290500049805
  4. Humphrey, J., & Schmitz, H. (2002). How does insertion in global value chains affect upgrading in industrial clusters? Regional Studies, 36(9), 1017-1027. https://doi.org/10.1080/0034340022000022198
  5. Porter, M. E. (2000). Location, competition, and economic development: Local clusters in a global economy. Economic Development Quarterly, 14(1), 15-34. https://doi.org/10.1177/089124240001400105
  6. Williamson, O. E. (1985). The economic institutions of capitalism: Firms, markets, relational contracting. New York: Free Press
  7. World Bank. (2020). Uzbekistan agri-food job diagnostic. Washington, DC: World Bank Group
  8. Всемирный банк. Хлопково-текстильные кластеры в Узбекистане: оценка и прогноз. Вашингтон: Группа Всемирного банка, 2020
  9. Национальный комитет Республики Узбекистан по статистике. Внешнеторговый оборот Республики Узбекистан за январь-декабрь 2025 года. Статистический выпуск
  10. Национальный комитет Республики Узбекистан по статистике. Какой регион лидирует по производству одежды? Статистическое сообщение о результатах 2025 года
  11. Национальный комитет Республики Узбекистан по статистике. Объём импорта товаров по двузначным кодам ТН ВЭД (годовой). База данных SIAT, показатель 1.08.03.0044
  12. Национальный комитет Республики Узбекистан по статистике. Объём инвестиций в основной капитал по видам экономической деятельности в обрабатывающей промышленности. База данных SIAT
  13. Национальный комитет Республики Узбекистан по статистике. Объём производства промышленной продукции по видам экономической деятельности (годовой). База данных SIAT
  14. Национальный комитет Республики Узбекистан по статистике. Объём экспорта товаров по двузначным кодам ТН ВЭД (годовой). База данных SIAT
  15. Постановление Президента Республики Узбекистан от 16 сентября 2019 г. № ПП-4453 «О мерах по дальнейшему развитию легкой промышленности и стимулированию производства готовой продукции». https://lex.uz/docs/4516522
  16. Указ Президента Республики Узбекистан от 10 января 2023 г. № УП-2 «О мерах по поддержке деятельности хлопково-текстильных кластеров, коренному реформированию текстильной и швейно-трикотажной промышленности, а также дальнейшему повышению экспортного потенциала сферы». https://lex.uz/docs/6351347

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.