Tel: +998977838464

Son 8 (2026)
Marketing

Ilmiy maqolalar

TURISTIK REKREATSIYALAR RAQOBATBARDOSHLIGINI INTEGRAL MODEL KOʻRSATKICHLARI ASOSIDA BOSHQARISHNING USLUBIY ASOSLARI

DOI 10.67668/mj/2026iss8/2091 Betlar 435-441

Nashr qilingan 2026-08-30

Mualliflar
Hasanov Samad Axatillaevich
Tashkilot
Shahrisabz tuman hokimi Qashqadaryo viloyati
PDF Google Scholar Google Scholar

Annotatsiya

Maqolada turistik rekreatsiya raqobatbardoshligini hududiy turistik mahsulotning jozibadorligi, xizmatlar sifati, infratuzilma, boshqaruv salohiyati va barqarorlik koʻrsatkichlari orqali baholash usuli ishlab chiqilgan. Tashqi va ichki muhit omillari guruhlangan, koʻrsatkichlarni normallashtirish hamda vaznlash asosida integral indeksni hisoblash tartibi bayon etilgan. Indeksni davriy monitoring, qiyosiy tahlil va boshqaruv choralarini tanlashda qoʻllash algoritmi taklif qilingan. Modelning vaznlari va chegaralari muayyan rekreatsiya boʻyicha empirik maʼlumotlar asosida aniqlashtirilishi lozim. Tadqiqotda tizimli tahlil, koʻrsatkichlarni min-max usulida normallashtirish va vaznli agregatlash usullaridan foydalanilgan. Boshqaruv choralarining ustuvorligini aniqlash uchun olti mezonli alohida ekspert baholash tartibi taklif etilgan va u integral indeks vaznlaridan farqlangan. Natijalar hududiy turizm boshqaruvi organlari va rekreatsiya boshqaruvchilari uchun monitoring hamda qaror qabul qilish vositasi sifatida qoʻllanishi mumkin. Taklif etilgan yondashuv indeks qiymatlarini turli hududlar va davrlar kesimida qiyoslash hamda zaif yoʻnalishlarni aniqlash imkonini beradi.

Kalit so'zlar

turistik rekreatsiya, raqobatbardoshlik, integral indeks, hududiy turistik mahsulot, monitoring, boshqaruv qarorlari

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Crouch, G. I. (2011). Destination competitiveness: An analysis of determinant attributes. Journal of Travel Research, 50(1), 27-45. https://doi.org/10.1177/0047287510362776
  2. Dwyer, L., & Kim, C. (2003). Destination competitiveness: Determinants and indicators. Current Issues in Tourism, 6(5), 369-414. https://doi.org/10.1080/13683500308667962
  3. Enright, M. J., & Newton, J. (2004). Tourism destination competitiveness: A quantitative approach. Tourism Management, 25(6), 777-788. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2004.06.008
  4. Framke, W. (2002). The destination as a concept: A discussion of the business- related perspective versus the socio-cultural approach in tourism theory. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 2(2), 92-108. https://doi.org/10.1080/15022250216287
  5. Kim, O. K. (1999). Marketing turisticheskix gostinichnix uslug (Diss. kand. ekon. nauk). Tashkent, 162 p
  6. Lew, A. A. (1987). A framework of tourist attraction research. Annals of Tourism Research, 14(4), 553-575. https://doi.org/10.1016/0160-7383(87)90071-5
  7. Mazanec, J. A., Wöber, K., & Zins, A. H. (2007). Tourism destination competitiveness: From definition to explanation? Journal of Travel Research, 46(1), 86-95. https://doi.org/10.1177/0047287507302389
  8. OECD, European Union, & Joint Research Centre. (2008). Handbook on constructing composite indicators: Methodology and user guide. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264043466-en
  9. Ritchie, J. R. B., & Crouch, G. I. (2003). The competitive destination: A sustainable tourism perspective. CABI Publishing. https://doi.org/10.1079/9780851996646.0000
  10. Saarinen, J. (2004). Destinations in change: The transformation process of tourist destinations. Tourist Studies, 4(2), 161-179. https://doi.org/10.1177/1468797604054381
  11. Saraniemi, S., & Kylänen, M. (2011). Problematizing the concept of tourism destination: An analysis of different theoretical approaches. Journal of Travel Research, 50(2), 133-143. https://doi.org/10.1177/0047287510362775
  12. World Economic Forum. (2024). Travel & Tourism Development Index 2024. https://www.weforum.org/publications/travel-tourism-development-index-2024/
  13. Исмаев Д. К. Маркетинг и управление качеством гостиничных услуг. М., 2000. 96 с
  14. Тураев Б. Х. Туристический потенциал Республики Узбекистан и эффективность его использования // Iqtisodiyot va taʼlim. 2008. № 4. С. 37-42
  15. Чудновский А. Д., Королев Н. В., Гаврилова Е. А. и др. Менеджмент туризма. М.: Федеральное агентство по туризму, 2014
  16. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 18-iyuldagi OʻRQ-549-son “Turizm toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/4428097
  17. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 5-yanvardagi PF-5611-son “Oʻzbekiston Respublikasida turizmni jadal rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora- tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/4143188
  18. Irmatov M. M., Haydarov M. T. Iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishni prognozlashtirish. T.: TDIU, 2005. 248 b

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.