Tel: +998977838464

Son 9 (2026)
Marketing

Ilmiy maqolalar

MEVA-SABZAVOT MAHSULOTLARI KLASTERLARINI BOSHQARISHDA INNOVATSION OMILLARI VA XUSUSIYATLARI

DOI 10.67668/mj/2026iss9/2097 Betlar 616-628

Nashr qilingan 2026-09-07

Mualliflar
Gʻafurov Rustam Abdirasulovich
Tashkilot
Qashqadaryo viloyati Kitob tuman hokimi
Marketing jurnali — 2026-yil sentabr, 9-son
PDF Google Scholar Google Scholar

Annotatsiya

Ushbu maqolada meva-sabzavot mahsulotlari klasterlarini shakllantirish va ular faoliyatini samarali boshqarishda innovatsion omillarning oʻrni hamda oʻziga xos xususiyatlari tadqiq etilgan. Globallashuv va raqobat muhitining kuchayishi sharoitida meva-sabzavotchilik tarmogʻida ishlab chiqarish, qayta ishlash, saqlash, logistika va sotish jarayonlarini yagona integratsiyalashgan tizim asosida tashkil etishning obyektiv zarurati asoslangan. Klaster subyektlari oʻrtasidagi vertikal va gorizontal integratsion aloqalarni rivojlantirish, innovatsion texnologiyalarni joriy etish, resurslardan samarali foydalanish va qoʻshilgan qiymat zanjirini takomillashtirishning tashkiliy-iqtisodiy jihatlari ochib berilgan. Shuningdek, klasterlarni boshqarishning direktiv, hamkorlik, integratsion va xususiy modellari tizimlashtirilib, ularning tashabbuskor subyektlari hamda boshqaruv usullari qiyosiy tavsiflangan. Klasterlarni rivojlantirishning hududiy iqtisodiy salohiyatini baholashda iqtisodiy oʻsish dinamikasi, investitsiya muhiti, tashqi iqtisodiy integratsiya, kichik va oʻrta biznes rivojlanishi, infratuzilma va innovatsion salohiyat kabi koʻrsatkichlardan foydalanish zarurati asoslangan. Tadqiqot natijalari meva-sabzavot klasterlarida innovatsion boshqaruv mexanizmlarini takomillashtirish, raqobatbardoshlik va eksport salohiyatini oshirishga xizmat qiladi.

Kalit so'zlar

meva-sabzavotchilik, klaster, agroklaster, klaster boshqaruvi, innovatsiya, qoʻshilgan qiymat zanjiri, raqobatbardoshlik, eksport salohiyati

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Abduazizov, D., & Zulponov, Sh. (2024). From field to market: Improving trade and producing chains in Uzbekistan’s agro-clusters. American Journal of Interdisciplinary Research and Development, 29, 53-58
  2. Delgado, M., Porter, M. E., & Stern, S. (2014). Clusters, convergence, and economic performance. Research Policy, 43(10), 1785-1799. https://doi.org/10.1016/j.respol.2014.05.007
  3. Enright, M. J. (2003). Regional clusters: What we know and what we should know. In J. Bröcker, D. Dohse, & R. Soltwedel (Eds.), Innovation clusters and interregional competition (pp. 99-129). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-540-24760-9_6
  4. Hafizov, B. Z. (2021). Cluster theory and development of agroclusters in the Republic of Uzbekistan. Galaxy International Interdisciplinary Research Journal, 9(6)
  5. Islamov, I., & Norboeva, M. (2026). Development of agricultural clusters in the suburbs of large and largest cities in Uzbekistan. Asian Journal of Multidisciplinary Research, 2(9), 347-354. https://doi.org/10.5281/zenodo.19557950
  6. Joʻrayev, F. D. (2025). Models for increasing the competitiveness of the agricultural network in the agrocluster system and strategies for their application. Marketing Journal, (2)
  7. Porter, M. E. (1990). The competitive advantage of nations. Free Press
  8. Porter, M. E. (1998). Clusters and the new economics of competition. Harvard Business Review, 76(6), 77-90
  9. Porter, M. E. (2000). Location, competition, and economic development: Local clusters in a global economy. Economic Development Quarterly, 14(1), 15-34. https://doi.org/10.1177/089124240001400105
  10. Rasulov, T. S., Makhmasobirova, N. U., & Adizov, A. J. (2020). Agricultural clusters: Theory, world practice and development opportunities in Uzbekistan. Solid State Technology, 63(6), 15530-15552
  11. Saidov, M., Abduvasikov, A., Mamadiyorov, D., & Saidova, D. (2021). Introduction of theoretical and methodological basis of agroclusters to the economy of Uzbekistan. E3S Web of Conferences, 258, 06069. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202125806069
  12. Sherkulov, Sh. E. (2025). The impact of agricultural clusters on food security and macroeconomic stability. Green Economy and Development. https://doi.org/10.5281/zenodo.17913957
  13. Tapia, L., Aramendiz, H., Pacheco, J., & Montalvo, A. (2015). Clusters agrícolas: Un estado del arte para los estudios de competitividad en el campo. Revista de Ciencias Agrícolas, 32(2), 113-124. https://doi.org/10.22267/rcia.153202.19
  14. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 23-oktyabr PF-5853-son “Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligini rivojlantirishning 2020-2030-yillarga moʻljallangan strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-4567334
  15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 11-dekabr PQ-4549-son “Meva-sabzavotchilik va uzumchilik tarmogʻini yanada rivojlantirish, sohada qoʻshilgan qiymat zanjirini yaratishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/-4641164
  16. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 15-dekabr PQ-52-son “Meva-sabzavotchilik sohasini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash, tarmoqda klaster va kooperatsiya tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/-5774700

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.