TURIZMNI INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA RIVOJLANTIRISHNING XORIJIY MAMLAKATLAR TAJRIBASI
Annotatsiya
Maqolada turizmni innovatsion yondashuv asosida rivojlantirishning xorijiy tajribasi mamlakatlararo qiyosiy tahlil asosida oʻrganildi. Ispaniya, Janubiy Koreya, Singapur, Yaponiya, Turkiya, Birlashgan Arab Amirliklari va Estoniyaning innovatsion turizm modellarini institutlar, boshqaruv shakllari va qoʻllanilgan vositalar boʻyicha qiyosladi hamda Jahon iqtisodiy forumining 2024-yilgi Sayohat va turizmni rivojlantirish indeksi maʼlumotlariga tayangan holda normallashgan tafovut koʻrsatkichi hisoblandi. Tanlangan mamlakatlar ballari 4,07 dan 5,18 gacha boʻlgan oraliqda joylashgani, Oʻzbekiston 3,68 ball bilan 78-oʻrinni egallab, 2019-yilga nisbatan 16 pogʻona koʻtarilgani aniqlandi. Normallashgan tafovut Qozogʻiston bilan 9,6 foizni, Ispaniya bilan 29,0 foizni tashkil etdi. Yaponiya va Singapurda ball biroz pasaygan boʻlsa, BAA, Turkiya va Qozogʻistonda 3,1-4,4 foizga oshdi. Muvaffaqiyatli tajribalarning umumiy omillari sifatida maxsus boshqaruv institutlari, ochiq maʼlumotlar ekotizimi, hududiy hamkorlik tuzilmalari va natijalar monitoringi ajratildi. Natijalar asosida Oʻzbekiston uchun aqlli destinatsiyalar standarti va turistik maʼlumotlar platformasini shakllantirish boʻyicha takliflar asoslandi.Kalit so'zlar
innovatsion turizm, aqlli turizm, aqlli destinatsiya, xorijiy tajriba, raqobatbardoshlik, benchmarking, destinatsiyani boshqarish tashkiloti, TTDI
Foydalanilgan adabiyotlar
- Asia Economy. (2020, June 23). Incheon, Sokcho, and Suwon selected as pilot cities for smart tourism project. https://www.asiae.co.kr/en/article/2020062311062730633
- Boes, K., Buhalis, D., & Inversini, A. (2016). Smart tourism destinations: Ecosystems for tourism destination competitiveness. International Journal of Tourism Cities, 2(2), 108-124. https://doi.org/10.1108/IJTC-12-2015-0032
- Buhalis, D., & Amaranggana, A. (2014). Smart tourism destinations. In Z. Xiang & I. Tussyadiah (Eds.), Information and Communication Technologies in Tourism 2014 (pp. 553-564). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-03973-2_40
- Dubai Media Office. (2022, November 11). Mohammed bin Rashid launches National Tourism Strategy 2031. https://mediaoffice.ae/en/news/2022/November/11-11/Mohammed-bin-Rashid-launches--National-Tourism-Strategy-2031
- Dwyer, L., & Kim, C. (2003). Destination competitiveness: Determinants and indicators. Current Issues in Tourism, 6(5), 369-414. https://doi.org/10.1080/13683500308667962
- European Commission. (2025). European Capital and Green Pioneer of Smart Tourism. https://smart-tourism-capital.ec.europa.eu/index_en
- Gretzel, U., Sigala, M., Xiang, Z., & Koo, C. (2015). Smart tourism: Foundations and developments. Electronic Markets, 25(3), 179-188. https://doi.org/10.1007/s12525-015-0196-8
- Gretzel, U., Werthner, H., Koo, C., & Lamsfus, C. (2015). Conceptual foundations for understanding smart tourism ecosystems. Computers in Human Behavior, 50, 558-563. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.03.043
- Hjalager, A.-M. (2010). A review of innovation research in tourism. Tourism Management, 31(1), 1-12. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2009.08.012
- Ivars-Baidal, J. A., Celdrán-Bernabeu, M. A., Mazón, J.-N., & Perles-Ivars, Á. F. (2019). Smart destinations and the evolution of ICTs: A new scenario for destination management? Current Issues in Tourism, 22(13), 1581-1600. https://doi.org/10.1080/13683500.2017.1388771
- JTB Tourism Research & Consulting Co. (n.d.). How do Japanese DMOs generate revenue? Toward autonomous and sustainable operations. https://www.tourism.jp/en/insights/japanese-dmo-operation/
- Lee, P., Hunter, W. C., & Chung, N. (2020). Smart tourism city: Developments and transformations. Sustainability, 12(10), 3958. https://doi.org/10.3390/su12103958
- OECD. (2024). OECD Tourism Trends and Policies 2024. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/80885d8b-en
- Republic of Estonia e-Residency. (n.d.). Digital nomad visa. https://e-resident.gov.ee/start-a-company/digital-nomad-visa/
- SEGITTUR. (2025). Red de Destinos Turísticos Inteligentes. Sociedad Mercantil Estatal para la Gestión de la Innovación y las Tecnologías Turísticas. https://www.destinosinteligentes.es/
- Singapore Tourism Board. (n.d.). About the Tourism Information & Services Hub (TIH). https://tih.stb.gov.sg/content/tih/en/about-tih/about-us.html
- Türkiye Tourism Promotion and Development Agency. (n.d.). About us. https://tga.gov.tr/en/about-us
- UN Tourism. (2025). World Tourism Barometer, January 2025: International tourism recovers pre-pandemic levels in 2024. https://en.unwto-ap.org/news/worldtourismbarometer_jan2025/
- World Economic Forum. (2024). Travel & Tourism Development Index 2024. World Economic Forum. https://www.weforum.org/publications/travel-tourism-development-index-2024/
- Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 18-iyuldagi OʻRQ-549-son “Turizm toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/4428101
Yuklab olishlar
Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.