Tel: +998977838464

Son 9 (2026)
Marketing

Ilmiy maqolalar

AGLOMERATSIYALARDA RAQAMLI INFRATUZILMA VA INSON KAPITALINING HUDUDIY IQTISODIY SAMARADORLIKNI SHAKLLANTIRISHDAGI ROLI

DOI 10.67668/mj/2026iss9/2133 Betlar 837-848

Nashr qilingan 2026-09-07

Mualliflar
Olimjonov Islomjon Odiljon oʻgʻli
Tashkilot
University of Business and Science image/svg+xml , Urganch davlat universiteti image/svg+xml
Marketing jurnali — 2026-yil sentabr, 9-son
PDF Google Scholar Google Scholar

Annotatsiya

Mazkur maqolada aglomeratsiyalarda raqamli infratuzilma va inson kapitalining hududiy iqtisodiy samaradorlikni shakllantirishdagi roli panel maʼlumotlar asosida empirik jihatdan tadqiq etiladi. Raqamli infratuzilmaning internet qamrovi, raqamli xizmatlar va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari orqali iqtisodiy faollikka taʼsiri, inson kapitalining esa mehnat unumdorligi va innovatsion salohiyatni oshirishdagi oʻrni baholanadi. Tadqiqotda hududlar va vaqt kesimidagi maʼlumotlar asosida ekonometrik modellar qoʻllanib, aglomeratsion samaradorlikni oshirishning asosiy omillari aniqlanadi hamda ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqiladi. Empirik tahlil Namangan viloyati va uning 12 ta shahar va tumani boʻyicha 2017-2025-yillardagi rasmiy statistik maʼlumotlar asosida olib borildi. Natijalar 2017-2024-yillarda viloyatda sanoat ishlab chiqarishi qariyb 6,9 baravar oshganini, iqtisodiy faollik esa Namangan shahri, Toʻraqoʻrgʻon va Chust tumanlarida jamlanayotganini koʻrsatdi. Hududlarni kompleks baholash asosida “yadro - ikkilamchi markazlar - periferik hududlar” modeli taklif etildi.

Kalit so'zlar

aglomeratsiya, raqamli infratuzilma, inson kapitali, hududiy iqtisodiy samaradorlik, panel maʼlumotlar, mehnat unumdorligi, raqamlashtirish, hududiy rivojlanish

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Abel, J. R., Dey, I., & Gabe, T. M. (2012). Productivity and the density of human capital. Journal of Regional Science, 52(4), 562-586. https://doi.org/10.1111/j.1467-9787.2011.00742.x
  2. Bronzini, R., & Piselli, P. (2009). Determinants of long-run regional productivity with geographical spillovers: The role of R&D, human capital and public infrastructure. Regional Science and Urban Economics, 39(2), 187-199. https://doi.org/10.1016/j.regsciurbeco.2008.07.002
  3. Brülhart, M., & Mathys, N. A. (2008). Sectoral agglomeration economies in a panel of European regions. Regional Science and Urban Economics, 38(4), 348-362. https://doi.org/10.1016/j.regsciurbeco.2008.03.003
  4. Duranton, G., & Puga, D. (2004). Micro-foundations of urban agglomeration economies. In J. V. Henderson & J.-F. Thisse (Eds.), Handbook of Regional and Urban Economics (Vol. 4, pp. 2063-2117). Elsevier. https://doi.org/10.1016/S1574-0080(04)80005-1
  5. Glaeser, E. L., & Maré, D. C. (2001). Cities and skills. Journal of Labor Economics, 19(2), 316-342. https://doi.org/10.1086/319563
  6. Jacobs, J. (1969). The Economy of Cities. New York: Random House
  7. Marshall, A. (1890). Principles of Economics. London: Macmillan and Co
  8. Moretti, E. (2004). Human capital externalities in cities. In J. V. Henderson & J.-F. Thisse (Eds.), Handbook of Regional and Urban Economics (Vol. 4, pp. 2243- 2291). Elsevier. https://doi.org/10.1016/S1574-0080(04)80008-7
  9. OECD. (n.d.). Going Digital Toolkit: Productivity. Paris: OECD. https://goingdigital.oecd.org/theme/3
  10. OECD. (2025a). Geographic inequalities in access to opportunities. In To Have and Have Not: How to Bridge the Gap in Opportunities. Paris: OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/to-have-and-have-not-how-to-bridge-the-gap-in-opportunities_dec143ad-en/full-report/geographic-inequalities-in-access-to-opportunities_9cf8fd00.html
  11. OECD. (2025b). Key Issues Paper: 2025 OECD Ministerial Meeting on Regional Development Policy. Paris: OECD. https://www.oecd.org/en/events/2025/05/ministerial-meeting-on-regional-development-policy.html
  12. Puga, D. (2010). The magnitude and causes of agglomeration economies. Journal of Regional Science, 50(1), 203-219. https://doi.org/10.1111/j.1467-9787.2009.00657.x
  13. Tang, X. (2023). Does the new digital infrastructure improve total factor productivity? Bulletin of Economic Research, 75(4), 895-916. https://doi.org/10.1111/boer.12388
  14. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 24-iyul PF-141-son “Raqamli texnologiyalar sohasida strategik rejalashtirish hamda ushbu sohada davlat nazorati yanada takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-8350205
  15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 16-sentyabr PQ-286-son “Respublikaning hudud, soha va tarmoqlarida raqamli texnologiyalar joriy etilishini yanada jadallashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/7730357
  16. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. SIAT: hududiy statistik maʼlumotlar tizimi. https://siat.stat.uz
  17. Namangan viloyati statistika boshqarmasi. Rasmiy statistika: sanoat, investitsiyalar va demografiya koʻrsatkichlari. https://namstat.uz/uz/

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.