Tel: +998977838464

Son 10 (2026)
Marketing

Ilmiy maqolalar

OʻZBEKISTONDA AHOLI KREDITLARI FOIZ STAVKALARI TAHLILI

DOI 10.67668/mj/2026iss10/2192 Betlar 97-107

Nashr qilingan 2026-10-15

Mualliflar
Bobojonova Sevara Baxrombek qizi
Tashkilot
Tashkent xalqaro universiteti
Marketing — 10-son, oktabr 2026
PDF Google Scholar Google Scholar

Annotatsiya

Maqolada Oʻzbekistonda jismoniy shaxslarning milliy valyutadagi tijorat kreditlari stavkalarining asosiy stavka, muddatli depozit stavkasi va yillik inflyatsiya bilan bogʻliqligi oʻrganildi. Maʼlumotlar imtiyozli kreditlar, mikroqarzlar va kredit kartalarini qamramaydi. Markaziy bankning 2020-yil yanvaridan 2026-yil avgustigacha boʻlgan 80 oylik kuzatuvi asosida bir oylik lagli dinamik regressiya baholandi. Standart xatolar Newey-West usulida hisoblandi. Boshqa omillar oʻzgarmaganda asosiy stavkaning bir foiz bandiga oʻzgarishiga mos ikki oylik jami javob 0,786 foiz bandini tashkil etdi. Depozit stavkasi bilan musbat bogʻliqlik 2020-yil chiqarilganda statistik ahamiyatini yoʻqotdi. Inflyatsiya bilan alohida qisqa muddatli bogʻliqlik tasdiqlanmadi. Asosiy stavka boʻyicha natija ayrim qaror davrlariga sezgir boʻldi. Kredit narxini belgilashda resurslar qiymati, mahsulot tarkibi va xatar xarajatlarini alohida hisobga olish tavsiya etildi. Baholar sababiy taʼsir yoki uzoq muddatli koeffitsiyent sifatida talqin qilinmaydi.

Kalit so'zlar

kredit foiz stavkasi, asosiy stavka, depozit, inflyatsiya, foiz transmissiyasi, dinamik regressiya, kredit narxi

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Al Rasasi, M., & Cabezon, E. (2022). Uzbekistan’s transition to inflation targeting (IMF Working Paper No. 22/229). International Monetary Fund. https://www.imf.org/-/media/files/publications/wp/2022/english/wpiea2022229-print-pdf.pdf
  2. Beyer, R., Chen, R., Li, C., Misch, F., Ozturk, E. O., & Ratnovski, L. (2024). Monetary policy pass-through to interest rates: Stylized facts from 30 European countries (IMF Working Paper No. 24/9). International Monetary Fund. https://doi.org/10.5089/9798400263613.001
  3. International Monetary Fund. (2025). Republic of Uzbekistan: Financial Sector Assessment Program - Financial system stability assessment (IMF Country Report No. 25/145). https://doi.org/10.5089/9798229015103.002
  4. MacKinnon, J. G. (2010). Critical values for cointegration tests (Queen’s Economics Department Working Paper No. 1227). Queen’s University. https://www.econ.queensu.ca/research/working-papers/1227
  5. Mayordomo, S., & Roibás, I. (2023). The pass-through of market interest rates to bank interest rates (Documentos Ocasionales No. 2312). Banco de España. https://doi.org/10.53479/34572
  6. Newey, W. K., & West, K. D. (1986). A simple, positive semi-definite, heteroskedasticity and autocorrelation consistent covariance matrix (NBER Technical Working Paper No. 55). National Bureau of Economic Research. https://doi.org/10.3386/t0055
  7. Santi, M., & Schiaffi, S. (2025). The bank-based transmission of the 2024-25 monetary policy easing in the euro area (Questioni di Economia e Finanza No. 964). Banca d’Italia. https://doi.org/10.32057/0.QEF.2025.964
  8. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. Asosiy stavka va asosiy stavka dinamikasi. 2026. Maʼlumotlar toʻplami. https://cbu.uz/uz/monetary-policy/refinancing-rate/
  9. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. Pul-kredit siyosati sharhi, 2025-yil I chorak. 2025. https://cbu.uz/upload/medialibrary/d3e/rexh1clyf67zfiogbaeoksc524qrhb0p/Pul_kredit-siyosati-sharhi-_-I-chorak.pdf
  10. Central Bank of the Republic of Uzbekistan. Monetary Policy Report, II quarter 2024. 2024. Box 4: Estimation of transmission of policy rate decisions to interest rates on deposits and loans. P. 41-42. https://cbu.uz/upload/iblock/f87/b4mffx9422a9ztxji8by2b2jhd58flt6/Monetary-Policy-Report-_-Q2_-2024.pdf
  11. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. Milliy valyutadagi bank depozitlari va kreditlari boʻyicha foiz stavkalar. 2026. Maʼlumotlar toʻplami, 24.09.2026-da yangilangan. https://cbu.uz/uz/statistics/rates/
  12. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. Milliy valyutadagi bank kreditlari boʻyicha foiz stavkalari. 2026. Maʼlumotlar toʻplami, 2024-2025-yillar qayta koʻrib chiqilgan. https://cbu.uz/uz/statistics/dks/4590756/
  13. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. Yillik va oylik inflyatsiya koʻrsatkichlari. 2026. Maʼlumotlar toʻplami. https://cbu.uz/uz/monetary-policy/annual-inflation/indicators/
  14. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. Yillik hisobot 2024. 2025. https://cbu.uz/upload/medialibrary/57b/0k19fv1aey7lot5eyib3eae4rx8lc1jh/Markaziy-bank-yillik-hisoboti-2024_.pdf

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.