Tel: +998977838464

Son 10 (2026)
Marketing

Ilmiy maqolalar

KICHIK BIZNES SUBYEKTLARIDA SUNʼIY INTELLEKTDAN FOYDALANISHNING AHOLI TADBIRKORLIK DAROMADLARINI OSHIRISHGA TAʼSIRI

DOI 10.67668/mj/2026iss10/2199

Nashr qilingan 2026-10-15

Mualliflar
Sodiqova Dilnoza Jumanazarovna
Marketing — 10-son, oktabr 2026
pdf Google Scholar Google Scholar

Annotatsiya

Maqolada kichik biznesda sunʼiy intellektdan foydalanish aholining tadbirkorlik daromadlariga qanday yetib borishi oʻrganildi. Korxona foydasining oʻzgarishi aylanma oʻsishi, yangi bozorlar va xarajatlarni tejash tarkibiy qismlariga ajratildi, natija esa tadbirkorlik daromadining aholi daromadidagi ulushi orqali uy xoʻjaliklari darajasiga oʻtkazildi. Statistika agentligi maʼlumotlariga koʻra, 2025-yilda oʻz-oʻzini band qilishdan olingan daromadlar aholi umumiy daromadining 34,0 foizini tashkil etdi, bu ulush Jizzax viloyatida 51,6 foizga yetdi, Toshkent shahrida 10,7 foiz boʻldi. Shartli ssenariylarda sunʼiy intellekt kichik korxona foydasini 6,7-29,0 foizga oshirishi, bunda past rentabellik sharoitida xarajatlarni tejash hissasi aylanma oʻsishidan yuqori boʻlishi koʻrsatildi. Bir xil texnologik taʼsir Jizzax viloyatida aholi daromadini Toshkent shahridagiga nisbatan 4,8 baravar koʻp oshirishi aniqlandi. Sunʼiy intellekt vositalarini tadbirkorlik daromadi ulushi yuqori viloyatlarda ustuvor joriy etish va qamrov darajasini statistik kuzatish taklif etildi.

Kalit so'zlar

sunʼiy intellekt, kichik biznes, tadbirkorlik daromadi, uy xoʻjaliklari daromadi, oʻz-oʻzini band qilish, elektron tijorat, rentabellik, hududlar

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Atkin, D., Khandelwal, A. K., & Osman, A. (2017). Exporting and firm performance: Evidence from a randomized experiment. The Quarterly Journal of Economics, 132(2), 551-615. https://doi.org/10.1093/qje/qjx002
  2. Brynjolfsson, E., Hui, X., & Liu, M. (2019). Does machine translation affect international trade? Evidence from a large digital platform. Management Science, 65(12), 5449-5460. https://doi.org/10.1287/mnsc.2019.3388
  3. Couture, V., Faber, B., Gu, Y., & Liu, L. (2021). Connecting the countryside via e-commerce: Evidence from China. American Economic Review: Insights, 3(1), 35-50. https://doi.org/10.1257/aeri.20190382
  4. de Mel, S., McKenzie, D., & Woodruff, C. (2008). Returns to capital in microenterprises: Evidence from a field experiment. The Quarterly Journal of Economics, 123(4), 1329-1372. https://doi.org/10.1162/qjec.2008.123.4.1329
  5. Jensen, R. (2007). The digital provide: Information (technology), market performance, and welfare in the South Indian fisheries sector. The Quarterly Journal of Economics, 122(3), 879-924. https://doi.org/10.1162/qjec.122.3.879
  6. Lendle, A., Olarreaga, M., Schropp, S., & Vézina, P.-L. (2016). There goes gravity: eBay and the death of distance. The Economic Journal, 126(591), 406-441. https://doi.org/10.1111/ecoj.12286
  7. OECD. (2019). Strengthening SMEs and entrepreneurship for productivity and inclusive growth: OECD 2018 Ministerial Conference on SMEs. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/c19b6f97-en
  8. Otis, N., Clarke, R., Delecourt, S., Holtz, D., & Koning, R. (2024). The uneven impact of generative AI on entrepreneurial performance [Working paper]. SSRN. https://doi.org/10.2139/ssrn.4671369
  9. World Bank. (2016). World development report 2016: Digital dividends. World Bank. https://doi.org/10.1596/978-1-4648-0671-1
  10. Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 29-sentyabr OʻRQ-792-son “Elektron tijorat toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/6213382
  11. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktyabr PQ-358-son “Sunʼiy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/-7158604
  12. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy Statistika qo‘mitasi. (2026). Oʻzbekiston Respublikasi aholisining umumiy daromadlari (2025-yil yanvar-dekabr, dastlabki maʼlumot). https://stat.uz/img/news/aoli-umumij-daromadlari_lotin--24_01_2025_p94578.pdf
  13. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy Statistika qo‘mitasi. (2026). Oʻzbekiston Respublikasi aholisining umumiy daromadlari (2026-yil yanvar-iyun, dastlabki maʼlumot). https://stat.uz/img/press-relizlar/aoli-umumij-daromadlari_lotin_p56340.pdf
  14. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy Statistika qo‘mitasi. (2026). Aholi umumiy daromadlari hajmi (2.03.01.0001-koʻrsatkich) [SIAT maʼlumotlari]. https://api.siat.stat.uz/media/uploads/sdmx/sdmx_data_321.pdf
  15. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy Statistika qo‘mitasi. (2026). Aholi umumiy daromadlar tarkibida birlamchi daromadlarning ulushi (2.03.01.0018-koʻrsatkich) [SIAT maʼlumotlari]. https://api.siat.stat.uz/media/uploads/sdmx/sdmx_data_352.pdf

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.