FRANCHAYZING VA KLASTER YONDASHUVI SHAROITIDA UMUMIY OVQATLANISH KORXONALARINI RIVOJLANTIRISHNING TASHKILIY -IQTISODIY MEXANIZMI
Annotatsiya
Mazkur tadqiqot umumiy ovqatlanish (UO) tarmogʻida franshizing va klaster yondashuvini integratsiyalash orqali samaradorlikni oshirishga qaratilgan tashkiliy - iqtisodiy mexanizmni ishlab chiqishga bagʻishlangan. Ushbu yondashuvda tarmoq subyektlari oʻrtasid agi vertikal (franshiza zanjiri) va gorizontal (klaster sinergiyasi) integratsiya iqtisodiy barqarorlik, innovatsion faollik hamda hududiy oʻsishning muvofiqlashtirilgan tizimi sifatida qaraladi. Mexanizmning konseptual bazasi quyidagi nazariy paradigmalar ga tayangan: resursga asoslangan qarash (Resource -Based View, RBV), bilim transferi va replikatsiya strategiyalari, aglomeratsiya hamda klaster iqtisodiyotlari, koʻp birlikli franshizing (Multi -Unit Franchising) evolyutsion modeli. Mazkur nazariy yondashuv lar asosida franshizing va klaster modelining oʻzaro uygʻunlashuvi tarmoqning innovatsion oʻsishini tezlashtiruvchi mexanizm sifatida izohlanadi.
Kalit so'zlar
franshizing, klaster yondashuvi, aglomeratsiya, tashkiliy -iqtisodiy mexanizm, RBV, koʻp birlikli franshizing, bilim transferi
Adabiyotlar ro'yxati
- Madanoglu, M. Franchising and firm financial performance among U.S. restaurant firms. Journal of Business Research, 2011.
- The Impact of Franchising on Outperformance in the Restaurant Industry: A Long -Term Perspective, working paper (1980 –2010 windows).
- Dant, R. P., et al. Structural and strategic dynamics in franchising. Journal of Business Research, 2003.
- Lafontaine, F., et al. Determinants of Multi -Unit Franchising. Managerial and Decision Economics, 2012.
- Trade -off Between Franchise Expansion and Organizational Stability, SSRN working paper (Taiwan case).
- Sadovnikova, A., et al. Franchising structure changes and shareholder value. 2023 (open -access).
- Jung, S. S. Understanding geographic clustering by restaurant segment. Tourism Management, 2019.
- Leonardi, M., Moretti, E. The Agglomeration of Urban Amenities: Evidence from Milan Restaurants. AER: Insights, 2023.
- Wang, Y., et al. The Agglomeration of Food Services and Their Colocation with Complementary Services. ISPRS IJGI, 2025.
- Tian, C., et al. Spatio -temporal agglomeration of catering clusters in Shanghai. Transportation Research Part A, 2023.
- Effect of Agglomeration in the Restaurant Industry. AMCIS 2018 Proceedings. Cluster Approach in the Tourism Business (review). ResearchGate preprint.
- Lee, A. H. J., et al. Creative food clusters and rural development through place branding. Journal of Rural Studies, 2015.
- Nijmeijer, K. J., et al. Making Franchising Work: A Framework Based on a Systematic Review. International Journal of Management Reviews, 2014.
- Iddy, J. J. Franchising, Knowledge Transfer Practices, and Institutions (PhD thesis; RBV/KBV overview). 2021.