YASHIL IQTISODIYOT TAMOYILLARI ASOSIDA MINTAQALARNING BARQAROR RIVOJLANISH STRATEGIYALARINI SHAKLLANTIRISH MEXANIZMLARI

Tashkilot
University of Business and Science image/svg+xml
III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi, Buxoro, 24-25-sentabr 2026

Annotatsiya

Maqolada yashil iqtisodiyot tamoyillari asosida mintaqalarning barqaror rivojlanish strategiyalarini shakllantirish mexanizmlari nazariy va amaliy jihatdan oʻrganildi. Tadqiqot jarayonida tizimli yondashuv, kontent-tahlil va indeks usullari qoʻllanildi. Muallif UNEP va OECD konsepsiyalarini, iqtisodiy oʻsishni resurs sarfi va ekologik bosimdan ajratish nazariyasini hamda strategik hududiy rejalashtirish yondashuvlarini umumlashtirib, yashil strategiyani oʻzini-oʻzi tuzatuvchi boshqaruv sikli sifatida talqin etdi. Oʻzbekistonning yashil iqtisodiyotga oʻtish boʻyicha 2019-2030-yillarga moʻljallangan strategiyasi, 2022-yilgi chora-tadbirlar va “Oʻzbekiston - 2030” strategiyasidagi maqsadli koʻrsatkichlar qiyosiy tahlil qilindi. IRENA maʼlumotlari asosida qayta tiklanuvchi energiya quvvatlari dinamikasi va strategik maqsadga erishish darajasi hisoblandi. Hisob-kitoblarga koʻra, 2025-yilda strategik maqsadga erishish darajasi 35,1 foizni tashkil etdi, gidroenergetikadan tashqari manbalar ulushi esa 75,7 foizga yetdi. Natijada tamoyillar, salohiyat tahlili, maqsadli indikatorlar, yashil investitsiyalar, amalga oshirish va monitoringni birlashtirgan mexanizm modeli ishlab chiqildi hamda mintaqaviy yashil strategiyalarni takomillashtirish boʻyicha takliflar asoslab berildi.

Kalit so'zlar

yashil iqtisodiyot, yashil oʻsish, barqaror rivojlanish, mintaqaviy strategiya, dekapling, qayta tiklanuvchi energiya, yashil investitsiyalar, monitoring indikatorlari


Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Albrechts, L. (2004). Strategic (spatial) planning reexamined. Environment and Planning B: Planning and Design, 31(5), 743-758. https://doi.org/10.1068/b3065
  2. Barbier, E. B. (2012). The green economy post Rio+20. Science, 338(6109), 887-888. https://doi.org/10.1126/science.1227360
  3. Bina, O. (2013). The green economy and sustainable development: An uneasy balance? Environment and Planning C: Government and Policy, 31(6), 1023-1047. https://doi.org/10.1068/c1310j
  4. Capasso, M., Hansen, T., Heiberg, J., Klitkou, A., & Steen, M. (2019). Green growth - A synthesis of scientific findings. Technological Forecasting and Social Change, 146, 390-402. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2019.06.013
  5. Haberl, H., Wiedenhofer, D., Virág, D., Kalt, G., Plank, B., Brockway, P., Fishman, T., Hausknost, D., Krausmann, F., Leon-Gruchalski, B., Mayer, A., Pichler, M., Schaffartzik, A., Sousa, T., Streeck, J., & Creutzig, F. (2020). A systematic review of the evidence on decoupling of GDP, resource use and GHG emissions, part II: Synthesizing the insights. Environmental Research Letters, 15(6), 065003. https://doi.org/10.1088/1748-9326/ab842a
  6. Hickel, J., & Kallis, G. (2020). Is green growth possible? New Political Economy, 25(4), 469-486. https://doi.org/10.1080/13563467.2019.1598964
  7. IEA. (2022). Solar energy policy in Uzbekistan: A roadmap. International Energy Agency. https://www.iea.org/reports/solar-energy-policy-in-uzbekistan-a-roadmap
  8. IRENA. (2026). Renewable capacity statistics 2026. International Renewable Energy Agency. https://www.irena.org/-/media/Files/IRENA/Agency/Publication/2026/Mar/IRENA_DAT_RE_capacity_statistics_2026.pdf
  9. Loiseau, E., Saikku, L., Antikainen, R., Droste, N., Hansjürgens, B., Pitkänen, K., Leskinen, P., Kuikman, P., & Thomsen, M. (2016). Green economy and related concepts: An overview. Journal of Cleaner Production, 139, 361-371. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.08.024
  10. Merino-Saum, A., Clement, J., Wyss, R., & Baldi, M. G. (2020). Unpacking the Green Economy concept: A quantitative analysis of 140 definitions. Journal of Cleaner Production, 242, 118339. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.118339
  11. OECD. (2011a). Towards green growth. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264111318-en
  12. OECD. (2011b). Towards green growth: Monitoring progress: OECD indicators. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264111356-en
  13. OECD. (2013). Green growth in cities. OECD Green Growth Studies. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264195325-en
  14. Porter, M. E., & van der Linde, C. (1995). Toward a new conception of the environment-competitiveness relationship. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 97-118. https://doi.org/10.1257/jep.9.4.97
  15. Tapio, P. (2005). Towards a theory of decoupling: Degrees of decoupling in the EU and the case of road traffic in Finland between 1970 and 2001. Transport Policy, 12(2), 137-151. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2005.01.001
  16. UNEP. (2011a). Decoupling natural resource use and environmental impacts from economic growth. A report of the Working Group on Decoupling to the International Resource Panel. United Nations Environment Programme. https://wedocs.unep.org/handle/20.500.11822/9816
  17. UNEP. (2011b). Towards a green economy: Pathways to sustainable development and poverty eradication. United Nations Environment Programme. https://sdgs.un.org/publications/unep-2011-towards-green-economy-pathways-sustainable-development-and-poverty
  18. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 16-fevral 2026-yil PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida” Farmoni https://lex.uz/ru/docs/-8050769
  19. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-dekabr PQ-436-son “2030-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/6303230
  20. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktyabr PQ-4477-son “2019-2030-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/4539502

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.