RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA QISHLOQ XOʻJALIGI CHIQINDILARIDAN BIOPOLIMERLAR ISHLAB CHIQARISHNING INNOVATSION TEXNOLOGIYALARI VA EKOTIZIMI

Tashkilot
Buxoro davlat universiteti image/svg+xml
III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi, Buxoro, 24-25-sentabr 2026

Annotatsiya

Maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida qishloq xoʻjaligi chiqindilaridan biopolimerlar ishlab chiqarish texnologiyalari va hamkorlik ekotizimini shakllantirish imkoniyatlari oʻrganildi. Taqqoslama tahlil asosida paxta poyasi, bugʻdoy somoni, makkajoʻxori poyasi hamda meva va sabzavot qoldiqlarining xomashyo xususiyatlari koʻrib chiqildi. Gidroliz, fermentatsiya va past haroratli piroliz yoʻnalishlari mahsulot chiqishi, qayta ishlash xarajatlari va ekologik koʻrsatkichlar boʻyicha solishtirildi. Paxta poyasidan foydalanish hamda texnologik jarayonlarni birlashtirish istiqbollari muhokama qilindi. Agrochiqindilarni hisobga olish, logistika va bozor ishtirokchilari hamkorligini raqamli platformalar orqali tashkil etish taklif qilindi. Tajriba loyihalari, ilmiy hamkorlik va moliyaviy qoʻllab-quvvatlashga doir tavsiyalar ishlab chiqildi. Takliflar mahalliy xomashyodan qoʻshilgan qiymatli mahsulotlar olish va resurslardan samarali foydalanishga yoʻnaltirildi.

Kalit so'zlar

agrochiqindilar, biopolimerlar, paxta poyasi, gidroliz, fermentatsiya, piroliz, raqamli platformalar, sirkulyar iqtisodiyot


Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Behle, E., & Raguin, A. (2021). Stochastic model of lignocellulosic material saccharification. PLOS Computational Biology, 17(9), e1009262. https://doi.org/10.1371/journal.pcbi.1009262
  2. FAO. (2020). Circular economy in agriculture: Global guidelines. Food and Agriculture Organization of the United Nations
  3. Hawkes, P. (2018). Biomass and sustainable energy in agriculture. Springer
  4. Ketels, C. (2018). Cluster policy and competitiveness. OECD Publishing
  5. Maraveas, C. (2020). Production of sustainable and biodegradable polymers from agricultural waste. Polymers, 12(5), 1127. https://doi.org/10.3390/polym12051127
  6. Mena-Chacon, L. M., Quispe-Sanchez, L., Chicana, F., Oblitas, R., Huaman- Pilco, A. F., Mori, S., Oliva, M., & Yoplac, I. (2025). Biopolymers extracted from agro-industrial wastes of lucuma, avocado and rice for production of biodegradable trays. Journal of Agriculture and Food Research, 23, 102231. https://doi.org/10.1016/j.jafr.2025.102231
  7. Mutuma, B. K., Sylla, N. F., Bubu, A., Ndiaye, N. M., Santoro, C., Brilloni, A., Poli, F., Manyala, N., & Soavi, F. (2021). Valorization of biodigestor plant waste in electrodes for supercapacitors and microbial fuel cells. Electrochimica Acta, 391, 138960. https://doi.org/10.1016/j.electacta.2021.138960
  8. Porter, M. (2019). Clusters and regional economic development. Harvard Business Review Press
  9. Sadh, P. K., Duhan, S., & Duhan, J. S. (2018). Agro-industrial wastes and their utilization using solid state fermentation: A review. Bioresources and Bioprocessing, 5, 1. https://doi.org/10.1186/s40643-017-0187-z
  10. Smith, R., & Lopez, J. (2019). Agro-waste to bioenergy: Global practices. Routledge
  11. Techawinyutham, L., Techawinyutham, W., Rangappa, S. M., & Siengchin, S. (2024). Lignocellulose based biofiller reinforced biopolymer composites from fruit peel wastes as natural pigment. International Journal of Biological Macromolecules, 257, 128767. https://doi.org/10.1016/j.ijbiomac.2023.128767
  12. Torres, M. (2020). Organic waste management and circular economy. Elsevier
  13. World Bank. (2021). Agricultural waste management and renewable energy in developing countries. World Bank
  14. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 30-oktyabr PF-5863-son “2030-yilgacha boʻlgan davrda Oʻzbekiston Respublikasining Atrof muhitni muhofaza qilish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/4574008
  15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktyabr PQ-4477-son “2019-2030-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/4539502
  16. Kasimova, R., & Sobirova, M. (2025). Biotechnology for the production of pectin from food waste. Journal of Contemporary World Studies, 3(3). https://doi.org/10.5281/zenodo.15043355
  17. Qarshiboyev, Z. Z., & Sobirova, M. B. (2023). Qishloq xoʻjaligida qoʻllanilgan istiqbolli nanobiotexnologiya. Educational Research in Universal Sciences, 2(16), 739-741
  18. Turobova, H., & Eshbekov, M. (2023). Pioneer: Journal of Advanced Research and Scientific Progress
  19. Turobova, H. R., & Eshbekov, M. U. (2025a). Qishloq xoʻjaligi chiqindilarini ekologik toza oʻgʻitga aylantirish va qishloq xoʻjaligi mahsulotlari tannarxiga taʼsiri. Agrobiznes, fan va texnologiyalar ilmiy-amaliy elektron jurnali, 246-250
  20. Turobova, H. R., & Eshbekov, M. U. (2025b). Qishloq xoʻjaligi chiqindilarini monetizatsiya qilish va sirkulyar iqtisodiyot sharoitida marketing strategiyalari. Journal of Universal Science Research, 3(4). https://doi.org/10.5281/zenodo.15336453

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.