RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA QISHLOQ XOʻJALIGI CHIQINDILARIDAN BIOPOLIMERLAR ISHLAB CHIQARISHNING INNOVATSION TEXNOLOGIYALARI VA EKOTIZIMI
Annotatsiya
Maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida qishloq xoʻjaligi chiqindilaridan biopolimerlar ishlab chiqarish texnologiyalari va hamkorlik ekotizimini shakllantirish imkoniyatlari oʻrganildi. Taqqoslama tahlil asosida paxta poyasi, bugʻdoy somoni, makkajoʻxori poyasi hamda meva va sabzavot qoldiqlarining xomashyo xususiyatlari koʻrib chiqildi. Gidroliz, fermentatsiya va past haroratli piroliz yoʻnalishlari mahsulot chiqishi, qayta ishlash xarajatlari va ekologik koʻrsatkichlar boʻyicha solishtirildi. Paxta poyasidan foydalanish hamda texnologik jarayonlarni birlashtirish istiqbollari muhokama qilindi. Agrochiqindilarni hisobga olish, logistika va bozor ishtirokchilari hamkorligini raqamli platformalar orqali tashkil etish taklif qilindi. Tajriba loyihalari, ilmiy hamkorlik va moliyaviy qoʻllab-quvvatlashga doir tavsiyalar ishlab chiqildi. Takliflar mahalliy xomashyodan qoʻshilgan qiymatli mahsulotlar olish va resurslardan samarali foydalanishga yoʻnaltirildi.Kalit so'zlar
agrochiqindilar, biopolimerlar, paxta poyasi, gidroliz, fermentatsiya, piroliz, raqamli platformalar, sirkulyar iqtisodiyot
Foydalanilgan adabiyotlar
- Behle, E., & Raguin, A. (2021). Stochastic model of lignocellulosic material saccharification. PLOS Computational Biology, 17(9), e1009262. https://doi.org/10.1371/journal.pcbi.1009262
- FAO. (2020). Circular economy in agriculture: Global guidelines. Food and Agriculture Organization of the United Nations
- Hawkes, P. (2018). Biomass and sustainable energy in agriculture. Springer
- Ketels, C. (2018). Cluster policy and competitiveness. OECD Publishing
- Maraveas, C. (2020). Production of sustainable and biodegradable polymers from agricultural waste. Polymers, 12(5), 1127. https://doi.org/10.3390/polym12051127
- Mena-Chacon, L. M., Quispe-Sanchez, L., Chicana, F., Oblitas, R., Huaman- Pilco, A. F., Mori, S., Oliva, M., & Yoplac, I. (2025). Biopolymers extracted from agro-industrial wastes of lucuma, avocado and rice for production of biodegradable trays. Journal of Agriculture and Food Research, 23, 102231. https://doi.org/10.1016/j.jafr.2025.102231
- Mutuma, B. K., Sylla, N. F., Bubu, A., Ndiaye, N. M., Santoro, C., Brilloni, A., Poli, F., Manyala, N., & Soavi, F. (2021). Valorization of biodigestor plant waste in electrodes for supercapacitors and microbial fuel cells. Electrochimica Acta, 391, 138960. https://doi.org/10.1016/j.electacta.2021.138960
- Porter, M. (2019). Clusters and regional economic development. Harvard Business Review Press
- Sadh, P. K., Duhan, S., & Duhan, J. S. (2018). Agro-industrial wastes and their utilization using solid state fermentation: A review. Bioresources and Bioprocessing, 5, 1. https://doi.org/10.1186/s40643-017-0187-z
- Smith, R., & Lopez, J. (2019). Agro-waste to bioenergy: Global practices. Routledge
- Techawinyutham, L., Techawinyutham, W., Rangappa, S. M., & Siengchin, S. (2024). Lignocellulose based biofiller reinforced biopolymer composites from fruit peel wastes as natural pigment. International Journal of Biological Macromolecules, 257, 128767. https://doi.org/10.1016/j.ijbiomac.2023.128767
- Torres, M. (2020). Organic waste management and circular economy. Elsevier
- World Bank. (2021). Agricultural waste management and renewable energy in developing countries. World Bank
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 30-oktyabr PF-5863-son “2030-yilgacha boʻlgan davrda Oʻzbekiston Respublikasining Atrof muhitni muhofaza qilish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/4574008
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktyabr PQ-4477-son “2019-2030-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/4539502
- Kasimova, R., & Sobirova, M. (2025). Biotechnology for the production of pectin from food waste. Journal of Contemporary World Studies, 3(3). https://doi.org/10.5281/zenodo.15043355
- Qarshiboyev, Z. Z., & Sobirova, M. B. (2023). Qishloq xoʻjaligida qoʻllanilgan istiqbolli nanobiotexnologiya. Educational Research in Universal Sciences, 2(16), 739-741
- Turobova, H., & Eshbekov, M. (2023). Pioneer: Journal of Advanced Research and Scientific Progress
- Turobova, H. R., & Eshbekov, M. U. (2025a). Qishloq xoʻjaligi chiqindilarini ekologik toza oʻgʻitga aylantirish va qishloq xoʻjaligi mahsulotlari tannarxiga taʼsiri. Agrobiznes, fan va texnologiyalar ilmiy-amaliy elektron jurnali, 246-250
- Turobova, H. R., & Eshbekov, M. U. (2025b). Qishloq xoʻjaligi chiqindilarini monetizatsiya qilish va sirkulyar iqtisodiyot sharoitida marketing strategiyalari. Journal of Universal Science Research, 3(4). https://doi.org/10.5281/zenodo.15336453
Yuklab olishlar
Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.