BARQAROR TURIZMNI RIVOJLANTIRISHDA SIRKULYAR IQTISODIYOT VA RAQAMLI MARKETING TEXNOLOGIYALARINI INTEGRATSIYALASH
Tashkilot
Renessans taʼlim universiteti Biznes va boshqaruv departamenti
Annotatsiya
Maqolada barqaror turizmni rivojlantirishda sirkulyar iqtisodiyot tamoyillari va raqamli marketing texnologiyalarini yagona boshqaruv tizimiga integratsiyalashning nazariy-uslubiy asoslari oʻrganildi. Aylanma iqtisodiyot, aqlli turizm va elektron ogʻzaki tavsiya nazariyalarini umumlashtirib, mehmonxonalardagi energiya, suv, oziq-ovqat va chiqindilar konturlari faqat raqamli kommunikatsiya orqali turist uchun koʻrinadigan qiymatga aylanishini asoslandi. Integratsiya darajasini baholash uchun sirkulyar-raqamli integral indeks va bir tashrifga toʻgʻri keladigan turizm eksporti koʻrsatkichi taklif qilindi. Rasmiy statistika asosida Oʻzbekistonga xorijiy turistlar tashrifi dinamikasi, 2025-yildagi tuzilmasi, sayohat xizmatlari eksporti va “Oʻzbekiston - 2030” strategiyasi maqsadlariga erishish darajasi baholandi. Natijada sirkulyar konturlar, raqamli marketing vositalari va institutsional qoʻllab-quvvatlashni uch bosqichli qiymat zanjiri shaklida birlashtirgan konseptual model ishlab chiqildi hamda ekosertifikatlash, destinatsiya platformasi va mahalliy taʼminot zanjirlarini rivojlantirish boʻyicha amaliy takliflar asoslab berildi. Natijalar turizmning resurs samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.Kalit so'zlar
barqaror turizm, sirkulyar iqtisodiyot, raqamli marketing, aqlli turizm, mehmonxona xoʻjaligi, elektron ogʻzaki tavsiya, ekosertifikatlash, turizm eksporti
Foydalanilgan adabiyotlar
- Buhalis, D., & Law, R. (2008). Progress in information technology and tourism management: 20 years on and 10 years after the Internet - The state of eTourism research. Tourism Management, 29(4), 609-623. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2008.01.005
- Font, X., & McCabe, S. (2017). Sustainability and marketing in tourism: Its contexts, paradoxes, approaches, challenges and potential. Journal of Sustainable Tourism, 25(7), 869-883. https://doi.org/10.1080/09669582.2017.1301721
- Geissdoerfer, M., Savaget, P., Bocken, N. M. P., & Hultink, E. J. (2017). The Circular Economy - A new sustainability paradigm? Journal of Cleaner Production, 143, 757-768. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.12.048
- Gretzel, U., Sigala, M., Xiang, Z., & Koo, C. (2015). Smart tourism: Foundations and developments. Electronic Markets, 25(3), 179-188. https://doi.org/10.1007/s12525-015-0196-8
- Han, H., Hsu, L.-T., & Sheu, C. (2010). Application of the Theory of Planned Behavior to green hotel choice: Testing the effect of environmental friendly activities. Tourism Management, 31(3), 325-334. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2009.03.013
- Kirchherr, J., Reike, D., & Hekkert, M. (2017). Conceptualizing the circular economy: An analysis of 114 definitions. Resources, Conservation and Recycling, 127, 221-232. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.09.005
- Litvin, S. W., Goldsmith, R. E., & Pan, B. (2008). Electronic word-of-mouth in hospitality and tourism management. Tourism Management, 29(3), 458-468. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2007.05.011
- National Statistics Committee of the Republic of Uzbekistan. (2024, October 30). How many foreign tourists visited Uzbekistan? https://stat.uz/en/press-center/news-of-committee/57860-o-zbekistonga-qancha-xorijlik-sayyohlar-tashrif-buyurgan-3
- Pan, S.-Y., Gao, M., Kim, H., Shah, K. J., Pei, S.-L., & Chiang, P.-C. (2018). Advances and challenges in sustainable tourism toward a green economy. Science of The Total Environment, 635, 452-469. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2018.04.134
- Rodríguez, C., Florido, C., & Jacob, M. (2020). Circular economy contributions to the tourism sector: A critical literature review. Sustainability, 12(11), 4338. https://doi.org/10.3390/su12114338
- Sørensen, F., Bærenholdt, J. O., & Greve, K. A. G. M. (2020). Circular economy tourist practices. Current Issues in Tourism, 23(22), 2762-2765. https://doi.org/10.1080/13683500.2019.1706456
- Xiang, Z., & Gretzel, U. (2010). Role of social media in online travel information search. Tourism Management, 31(2), 179-188. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2009.02.016
- Gazeta.uz. (2026, 27 января). Чем торговал Узбекистан в 2025 году. https://www.gazeta.uz/ru/2026/01/27/trade-2025-uzb/
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 16-fevral 2026-yil PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni https://lex.uz/ru/docs/-8050769
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 15-may PF-87-son “2025- 2026-yillarda sayyohlar oqimini keskin koʻpaytirish va turistik xizmatlar koʻlamini jadal kengaytirish orqali turizmning iqtisodiyotdagi oʻrni va ahamiyatini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-7531559
- Yangi Oʻzbekiston. (2026, 12-avgust). 7,7 million sayyoh va 3,9 milliard dollar eksport: Oʻzbekistonda turizm jadal rivojlanishda davom etmoqda. https://yuz.uz/uz/news/77-million-sayyoh-va-39-milliard-dollar-eksport-ozbekistonda-turizm-jadal-rivojlanishda-davom-etmoqda
- Zamon.uz. (2026, 28-sentabr). Oʻzbekiston turizmi 2030-yilgacha: 20 million sayyoh va 8 milliard dollar eksport maqsad qilindi. https://zamon.uz/uz/2026/09/28/ozbekiston-turizmi-2030-yilgacha-20-million-sayyoh-va-8-milliard-dollar-eksport-maqsad-qilindi
- Oʻzbekiston milliy axborot agentligi (OʻzA). (2024, 22-fevral). 2030-yilgacha turizmni rivojlantirish uchun munosib sharoitlar yaratiladi. https://uza.uz/oz/posts/2030-yilgacha-turizmni-rivojlantirish-uchun-munosib-sharoitlar-yaratiladi_570366
- Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. (2026, 16-yanvar). 2025-yilda Oʻzbekistonga 11,7 million nafar turist kelgan. https://stat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/66309-2025-jilda-zbekistonga-11-7-million-nafar-turist-kelgan-2
Yuklab olishlar
Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.