Tel: +998977838464

2026
III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi: maxsus son

IV-SEKSIYA - IQLIMGA MOSLASHUV VA EKOLOGIK MUVOZANATNI SAQLASHGA XIZMAT QILUVCHI INNOVATSION YECHIMLARNI TARGʻIB QILISH

KAM SUVLI VA SUVSIZ BOʻYASH TEXNOLOGIYALARINI OʻZBEKISTON PAXTA TOLALI GAZLAMALARIGA MOSLASHTIRISH: ILMIY-TEXNOLOGIK ASOSLAR VA AMALIY ISTIQBOLLAR

DOI 10.67668/mj/2026issmaxsus/2057 Betlar 214-224

Nashr qilingan 2026-09-25

Mualliflar
Barnoyev Barno Erkinovich
Tashkilot
Buxoro shahridagi Prezident maktabi ilmiy xodim
III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi, Buxoro, 24-25-sentabr 2026
PDF Google Scholar Google Scholar

Annotatsiya

Maqolada kam suvli va suvsiz ishlov berish texnologiyalarini Oʻzbekiston paxta tolali gazlamalariga moslashtirish imkoniyatlari oʻrganildi. Xalqaro ilmiy adabiyotlar va texnologiya ishlab chiqaruvchilari maʼlumotlari asosida qiyosiy tahlil amalga oshirildi. Tolani oldindan modifikatsiyalash, koʻpikli boʻyash, ozonli oqartirish va superkritik karbonat angidrid muhitida boʻyash usullari suv tejamkorligi, investitsiya ehtiyoji va mavjud uskunalarga mosligi boʻyicha taqqoslandi. Paxta xususiyatlari, boʻyoq singishi va mahsulot sifatini hisobga oluvchi bosqichli moslashtirish yondashuvi taklif etildi. Oldindan modifikatsiyalash yaqin istiqboldagi, superkritik texnologiya esa qoʻshimcha tadqiqot talab qiluvchi yoʻnalish sifatida ajratildi. Laboratoriya tekshiruvlari, sifat nazorati va tajriba ishlab chiqarishini tashkil etish vazifalari belgilandi. Mahalliy sharoitdagi resurs tejamkorligi va iqtisodiy natijalarni tekshirish zarurati qayd etildi.

Kalit so'zlar

paxta gazlamalari, kam suvli boʻyash, suvsiz boʻyash, tolani modifikatsiyalash, koʻpikli boʻyash, ozonli oqartirish, superkritik karbonat angidrid, resurs tejamkorligi

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Abou Elmaaty, T., & Abd El-Aziz, E. (2018). Supercritical carbon dioxide as a green media in textile dyeing: A review. Textile Research Journal, 88(10), 1184- 1212. https://doi.org/10.1177/0040517517697639
  2. Acharya, S., Abidi, N., Rajbhandari, R., & Meulewaeter, F. (2014). Chemical cationization of cotton fabric for improved dye uptake. Cellulose, 21(6), 4693-4706. https://doi.org/10.1007/s10570-014-0457-2
  3. Arooj, F., Ahmad, N., Shaikh, I. A., & Chaudhry, M. N. (2014). Application of ozone in cotton bleaching with multiple reuse of a water bath. Textile Research Journal, 84(5), 527-538. https://doi.org/10.1177/0040517513499429
  4. Chakraborty, R., & Ahmad, F. (2022). Economical use of water in cotton knit dyeing industries of Bangladesh. Journal of Cleaner Production, 340, Article 130825. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.130825
  5. Fibre2Fashion. (n.d.). Thereʼs a desperate need for our technology in India: Interview with Michael Harari, CEO, ColorZen. Fibre2Fashion. https://www.fibre2fashion.com/interviews/face2face/colorzen-ceo/michael-harari/11881-1
  6. Hasanbeigi, A., & Price, L. (2015). A technical review of emerging technologies for energy and water efficiency and pollution reduction in the textile industry. Journal of Cleaner Production, 95, 30-44. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2015.02.079
  7. Holkar, C. R., Jadhav, A. J., Pinjari, D. V., Mahamuni, N. M., & Pandit, A. B. (2016). A critical review on textile wastewater treatments: Possible approaches. Journal of Environmental Management, 182, 351-366. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2016.07.090
  8. Hoque, E., Acharya, S., Shamshina, J., & Abidi, N. (2023). Review of foam applications on cotton textiles. Textile Research Journal, 93(1-2), 486-501. https://doi.org/10.1177/00405175221107400
  9. Kant, R. (2012). Textile dyeing industry an environmental hazard. Natural Science, 4(1), 22-26. https://doi.org/10.4236/ns.2012.41004
  10. Reda, E. M., Ebrahim, S. A., & Mosaad, M. M. (2025). An overview of dyeing without water techniques. Journal of Textile Coloration and Polymer Science, 22(1), 89-95. https://jtcps.journals.ekb.eg/article_343076.html
  11. Siddique, A., Khawar, M. T., Xu, Z., Kit, C. C., Mazari, A., Naeem, S., Naeem, J., & Saleemi, S. (2025). Foam dyeing: A review of its potential to reshape sustainable textile processing. Textile Research Journal. https://doi.org/10.1177/00405175251324669
  12. Textile World. (2012). ColorZen offers water-, energy-, chemicaland time- saving cotton dyeing technology. Textile World. https://www.textileworld.com/?p=12323
  13. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 10-iyul PF-6024-son “Oʻzbekiston Respublikasi suv xoʻjaligini rivojlantirishning 2020-2030-yillarga moʻljallangan konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/4892946
  14. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 16-sentabr PQ-4453-son “Yengil sanoatni yanada rivojlantirish va tayyor mahsulotlar ishlab chiqarishni ragʻbatlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/4516522
  15. Kun.uz. (2020). Ekologlar qayoqqa qarayapti? Oltinkoʻl tumanidagi daryoda bir kun qizil, bir kun koʻk suv oqmoqda. https://kun.uz/news/2020/03/21/ekologlar-qayoqqa-qarayapti-oltinkol-tumanidagi-daryoda-bir-kun-qizil-bir-kun-kok-suv-oqmoqda
  16. Kun.uz. (2022). Oʻzbekistondagi suv taqchilligi: ehtimoliy qurgʻoqchilik va keskinlashayotgan ekologik muammolar. https://kun.uz/uz/news/2022/08/09/ozbekistondagi-suv-taqchilligi-ehtimoliy-qurgoqchilik-va-keskinlashayotgan-ekologik-muammolar
  17. Kun.uz. (2025). “Koʻpik” oqizilishi birinchisi emas: “Nil-Granit” avvaldan Janubiy Fargʻona kanalini ifloslantirib kelgani maʼlum boʻldi. https://kun.uz/news/2025/08/15/kopik-oqizilishi-birinchisi-emas-nil-granit-avvaldan-janubiy-fargona-kanalini-ifloslantirib-kelgani-malum-boldi
  18. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti. (2025). Toʻqimachilik klasterining yangi korxonasi ishga tushdi. https://president.uz/oz/lists/view/8056

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.