Tel: +998977838464

No. 8 (2026)
Marketing

Scientific articles

DAVLAT XIZMATLARIGA MERITOKRATIK TAMOYILLARNI JORIY ETISHDA INSTITUTSIONAL YONDASHUVLAR

DOI 10.67668/mj/2026iss8/1948

Published 2026-09-17

Authors
Akramov Abbos Ashrapovich
pdf (Uzbek) Google Scholar Google Scholar

Abstract

Maqolada davlat fuqarolik xizmatiga meritokratik tamoyillarni joriy etishning institutsional yondashuvlari tizimlashtirildi va ularning oʻzaro bogʻliqligi nazariy jihatdan asoslandi. Tadqiqot tizimli hamda institutsional yondashuvlar asosida olib borildi. Qiyosiy tahlil, kontent-tahlil, umumlashtirish va tasniflash usullari orqali ilmiy adabiyotlar hamda milliy normativ hujjatlar oʻrganildi. Natijada huquqiy asos, ochiq tanlov, kompetensiya modeli, natijaviy baholash, kasbiy rivojlanish, hisobdorlik va odob-axloq hamda raqamli boshqaruvni qamrab olgan yetti yoʻnalish ajratildi. Ularning amaliy mexanizmlari va kutilayotgan samaralari oʻrtasidagi bogʻlanish koʻrsatildi. Lavozim profillarini ishlab chiqish, tanlovni elektron shaklda yuritish, baholashni xizmat sifati bilan bogʻlash va kasbiy ehtiyojlarga mos taʼlimni tashkil etish boʻyicha tavsiyalar shakllantirildi. Takliflar kadrlar boshqaruvining izchilligi va shaffofligini kuchaytirishga yoʻnaltirildi.

Keywords

meritokratiya, davlat fuqarolik xizmati, institutsional yondashuv, ochiq tanlov, kompetensiya modeli, natijaviy baholash, kasbiy rivojlanish, raqamli boshqaruv.

References

  1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son “2022 - 2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida”gi Farmoni. URL: https://lex.uz/docs/-5841063
  2. Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 8-avgustdagi OʻRQ-788-son “Davlat fuqarolik xizmati toʻgʻrisida”gi Qonuni. URL: https://lex.uz/docs/-6145972
  3. Young M. The Rise of the Meritocracy, 1870-2033: An Essay on Education and Equality. - London: Thames and Hudson, 1958. - 160 p.
  4. Evans P., Rauch J.E. Bureaucracy and Growth: A Cross-National Analysis of the Effects of “Weberian” State Structures on Economic Growth // American Sociological Review. - 1999. - Vol. 64, No. 5. - P. 748-765.
  5. Dahlström C., Lapuente V., Teorell J. The Merit of Meritocratization: Politics, Bureaucracy, and the Institutional Deterrents of Corruption // Political Research Quarterly. - 2012. - Vol. 65, No. 3. - P. 656-668.
  6. Dahlström C., Lapuente V. Organizing Leviathan: Politicians, Bureaucrats, and the Making of Good Government. - Cambridge: Cambridge University Press, 2017. URL: https://www.cambridge.org/core/books/organizing-leviathan/0A385FC7DA4A66FAB449A648D6FB8808
  7. Cornell A., Knutsen C.H., Teorell J. Bureaucracy and Growth // Comparative Political Studies. - 2020. - Vol. 53, No. 14. - P. 2246-2282. URL: https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0010414020912262
  8. Kolvani P., Nistotskaya M. On mechanisms of meritocratic recruitment: competence and impartiality // Journal of Institutional Economics. - 2025. - Vol. 21. URL: https://ideas.repec.org/a/cup/jinsec/v21y2025ip-_12.html
  9. OECD. Recommendation of the Council on Public Service Leadership and Capability. OECD/LEGAL/0445. - Paris: OECD Publishing, 2019. URL: https://legalinstruments.oecd.org/public/doc/641/641.en.pdf
  10. Чимбеева Т.Б., Кражан А.С., Шелест А.А. Принципы меритократии как механизмы антикоррупционной профилактики в органах государственной власти // Matters of Russian and International Law. - 2022. - Vol. 12, Is. 10A. - С. 341-348.
  11. Эрназаров Д. Меритократия назариясини Ўзбекистонда амалиётга тадбиқ қилинишининг бугунги ҳолати ва истиқболлари. URL: https://www.researchgate.net/publication/340091323_MERITOKRATIA_NAZARIASINI_UZBEKISTONDA_AMALIETGA_TADBIK_KILINISINING_BUGUNGI_OLATI_VA_ISTIKBOLLARI
  12. Davlat xizmatchilarning odob-axloq qoidalarining huquqiy asoslari (Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 14-oktabrdagi 595-son qarori sharhi). URL: https://uzmarkaz.uz/en/news/davlat-xizmatchilarning-odob-axloq-qoidalarining-huquqiy-asoslari
  13. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 16-fevral 2026-yil PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida” Farmoni https://lex.uz/ru/docs/-8050769
  14. Davlat fuqarolik xizmati toʻgʻrisidagi qonun qabul qilindi // Gazeta.uz. - 2022-yil 9-avgust. URL: https://www.gazeta.uz/oz/2022/08/09/public-service-law/
  15. Davlat fuqarolik xizmatini rivojlantirish sohasida qilinayotgan amaliy chora-tadbirlar hamda ushbu sohaga kiritilayotgan oʻzgartirishlar va ularning ahamiyati. URL: https://www.uzmarkaz.uz/news/davlat-fuqarolik-xizmatini-rivojlantirish-sohasida-qilinayotgan-amaliy-choratadbirlar-hamda-ushbu-sohaga-kiritilayotgan-ozgartirishlar-va-ularning-ahamiyati
  16. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son ““Raqamli Oʻzbekiston - 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. URL: https://lex.uz/doc-passport/-5030957
  17. Топилдиев С. Ўзбекистонда рақамли иқтисодиёт ва электрон ҳукуматни ривожлантириш механизмларини такомиллаштириш // Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil. - 2023. URL: https://www.researchgate.net/publication/376403171_UZBEKISTONDA_RAKAMLI_IKTISODIET_VA_ELEKTRON_HUKUMATNI_RIVOZLANTIRIS_MEHANIZMLARINI_TAKOMILLASTIRIS
  18. Raqamlashtirish - Yangi Oʻzbekiston taraqqiyotining muhim drayveri // UzA. URL: https://uza.uz/uz/posts/raqamlashtirish-yangi-ozbekiston-taraqqiyotining-muhim-drayveri_365849

Downloads

Download data is not yet available.