HUDUDLARDA XOTIN-QIZLAR TADBIRKORLIGINI RIVOJLANTIRISH ASOSIDA BARQAROR ISH BILAN BANDLIKNI TAʼMINLASH IMKONIYATLARI

III Bioiqtisodiyot xalqaro forumi, Buxoro, 24-25-sentabr 2026

Abstract

Mazkur maqolada hududlarda xotin-qizlar tadbirkorligini rivojlantirish orqali barqaror ish bilan bandlikni taʼminlash imkoniyatlari oʻrganildi. Tadqiqot inson kapitali, institutsional iqtisodiyot va hududiy rivojlanish nazariyalariga tayandi. Statistika agentligining 2017-2024-yillar maʼlumotlari asosida dinamik, tarkibiy va hududiy qiyosiy tahlil oʻtkazildi. Korxonalarda ayol rahbarlar soni 42,4 ming kishidan 65,0 ming kishiga, yaʼni 1,5 barobar oshgani, oʻsish surʼati Surxondaryo, Samarqand va Navoiy viloyatlarida yuqori, Andijon va Sirdaryo viloyatlarida past boʻlgani aniqlandi. Yollanib ishlovchilar orasida ayollar ulushi 38,5 foizdan 41,6 foizga koʻtarildi. Hududiy ixtisoslashuvga moslashtirilgan differensial qoʻllab-quvvatlash, dasturlarni natijaga yoʻnaltirilgan baholash, moliyalashtirishni maslahat va mentorlik xizmatlari bilan birlashtirish hamda hududiy hamkorlik modelini shakllantirish taklif etildi. Barqaror bandlikni tadbirkorlik subyektlarining iqtisodiy yashovchanligi va saqlab qolingan ish oʻrinlari orqali oʻlchash asoslandi.

Keywords

xotin-qizlar tadbirkorligi, barqaror ish bilan bandlik, hududiy rivojlanish, kichik biznes, xususiy tadbirkorlik, institutsional muhit, moliyaviy resurslar, mehnat bozori


References

  1. Ahl, H. (2006). Why research on women entrepreneurs needs new directions. Entrepreneurship Theory and Practice, 30(5), 595-621. https://doi.org/10.1111/j.1540-6520.2006.00138.x
  2. Aidis, R., Welter, F., Smallbone, D., & Isakova, N. (2007). Female entrepreneurship in transition economies: The case of Lithuania and Ukraine. Feminist Economics, 13(2), 157-183. https://doi.org/10.1080/13545700601184831
  3. Brush, C. G., de Bruin, A., & Welter, F. (2009). A gender-aware framework for women’s entrepreneurship. International Journal of Gender and Entrepreneurship, 1(1), 8-24. https://doi.org/10.1108/17566260910942318
  4. Estrin, S., & Mickiewicz, T. (2011). Institutions and female entrepreneurship. Small Business Economics, 37(4), 397-415. https://doi.org/10.1007/s11187-011-9373-0
  5. Halabisky, D. (2018). Policy brief on women’s entrepreneurship. OECD SME and Entrepreneurship Papers. Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/dd2d79e7-en
  6. International Labour Organization. (n.d.). The Women’s Entrepreneurship Development programme. https://www.ilo.org/about-ilo/organizational-structure-international-labour-office/ilo-department-sustainable-enterprises-productivity-and-just-transition/womens-entrepreneurship-development-programme
  7. International Labour Organization. (2021). Women and the world of work in Uzbekistan: Towards gender equality and decent work for all. Moscow: ILO. https://www.ilo.org/moscow/information-resources/publications/WCMS_776476/lang--en/index.htm
  8. International Labour Organization. (2023). Charting ILO efforts in women’s entrepreneurship development with a look to the future. Geneva: ILO. https://www.ilo.org/resource/report/charting-ilo-efforts-womens-entrepreneurship-development-look-future
  9. Jennings, J. E., & Brush, C. G. (2013). Research on women entrepreneurs: Challenges to (and from) the broader entrepreneurship literature? Academy of Management Annals, 7(1), 663-715. https://doi.org/10.5465/19416520.2013.782190
  10. Minniti, M. (2010). Female entrepreneurship and economic activity. The European Journal of Development Research, 22(3), 294-312. https://doi.org/10.1057/ejdr.2010.18
  11. North, D. C. (1990). Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511808678
  12. OECD. (2021). Entrepreneurship policies through a gender lens. OECD Studies on SMEs and Entrepreneurship. Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/71c8f9c9-en
  13. OECD. (2025). Bridging the finance gap for women entrepreneurs. OECD Studies on SMEs and Entrepreneurship. Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/75b52972-en
  14. United Nations Development Programme. (2025). Women’s entrepreneurship in Uzbekistan: Assessment and recommendations. Tashkent: UNDP. https://www.undp.org/uzbekistan/publications/womens-entrepreneurship-uzbekistan-assessment-and-recommendations
  15. Welter, F. (2011). Contextualizing entrepreneurship: Conceptual challenges and ways forward. Entrepreneurship Theory and Practice, 35(1), 165-184. https://doi.org/10.1111/j.1540-6520.2010.00427.x
  16. World Bank. (n.d.). Women, Business and the Law data. https://wbl.worldbank.org/en/wbl-data
  17. World Bank. (2024). Women, Business and the Law 2024. Washington, DC: World Bank. https://doi.org/10.1596/978-1-4648-2063-2
  18. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 2-sentabr OʻRQ-562-son “Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/4494849
  19. Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 20-oktabr OʻRQ-642-son “Aholi bandligi toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/5055690
  20. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 21-dekabr PQ-401-son “Oilalarni mustahkamlash va xotin-qizlarning faolligini oshirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/6704819
  21. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 14-mart PQ-103-son “Oila va xotin-qizlarni qoʻllab-quvvatlash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/7433397
  22. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy Statistika qo‘mitasi. (2025). Korxonalarda ayol rahbarlar soni. SIAT ochiq maʼlumotlar portali. https://siat.stat.uz/data/3818/?lang=uz
  23. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy Statistika qo‘mitasi. (2025). Korxona va tashkilotlarda yollanib ishlovchi ayollarning ulushi. SIAT ochiq maʼlumotlar portali. https://siat.stat.uz/data/4178/?lang=uz

Downloads

Download data is not yet available.