MINTAQALARNING EKOLOGIK-IQTISODIY IXTISOSLASHUVI SAMARADORLIGINI BAHOLASH USLUBIYOTINI TAKOMILLASHTIRISH

Abstract

Maqolada mintaqalarning ekologik-iqtisodiy ixtisoslashuvi samaradorligini baholashning nazariy-uslubiy asoslari tadqiq etildi. Hududlarning tabiiy-resurs salohiyati, ishlab chiqarish tarkibi, iqtisodiy natijadorligi va ekologik yuklamasi oʻrtasidagi funksional bogʻliqliklar asoslandi. Ekologik-iqtisodiy samaradorlikni baholashda resurslar unumdorligi, yaratilgan qoʻshilgan qiymat va ekologik xarajatlarni integratsiyalashga asoslangan kompleks indikatorlar tizimi taklif etildi. Hududiy ixtisoslashuvning ekologik cheklovlarini hisobga oluvchi integral baholash yondashuvi ishlab chiqilib, mintaqalarning qiyosiy ustunliklarini aniqlash hamda iqtisodiy oʻsish va ekologik barqarorlik oʻrtasidagi muvozanatni taʼminlashning ustuvor yoʻnalishlari asoslandi.

Keywords

mintaqaviy iqtisodiyot, ekologik-iqtisodiy ixtisoslashuv, iqtisodiy samaradorlik, ekologik barqarorlik, tabiiy-resurs salohiyati, ekologik yuklama, resurslar unumdorligi, qoʻshilgan qiymat, integral baholash, hududiy ixtisoslashuv


References

  1. United Nations Environment Programme, International Resource Panel. Global Resources Outlook 2024: Bend the Trend - Pathways to a Liveable Planet as Resource Use Spikes. Nairobi: United Nations Environment Programme, 2024
  2. Organisation for Economic Co-operation and Development. Environment at a Glance Indicators. Paris: OECD Publishing, 2025. DOI: 10.1787/ac4b8b89-en
  3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 30-yanvardagi PF-16-son “Oʻzbekiston - 2030” strategiyasini “Atrof-muhitni asrash va yashil iqtisodiyot” yilida amalga oshirishga oid davlat dasturi toʻgʻrisida”gi Farmoni https://lex.uz/uz/docs/-7369703
  4. Organisation for Economic Co-operation and Development. Green Growth Indicators. OECD Data Explorer. Paris: OECD, 2025. Maʼlumotlar toʻplamining 2025-yil noyabrdagi nashri
  5. United Nations Environment Programme, International Resource Panel. Global Resources Outlook 2024: Bend the Trend - Pathways to a Liveable Planet as Resource Use Spikes. Nairobi: UNEP, 2024. Key Messages boʻlimi
  6. Pearce, D. W., Markandya, A., Barbier, E. B. Blueprint for a Green Economy. London: Earthscan Publications, 1989
  7. Daly, H. E., Cobb, J. B. Jr. For the Common Good: Redirecting the Economy Toward Community, the Environment, and a Sustainable Future. Boston: Beacon Press, 1989. 482 p
  8. Färe, R., Grosskopf, S., Lovell, C. A. K., Pasurka, C. Multilateral Productivity Comparisons When Some Outputs Are Undesirable: A Nonparametric Approach. The Review of Economics and Statistics. Cambridge, MA: MIT Press, 1989. Vol. 71, No. 1. P. 90-98
  9. Färe, R., Grosskopf, S., Tyteca, D. An Activity Analysis Model of the Environmental Performance of Firms-Application to Fossil-Fuel-Fired Electric Utilities. Ecological Economics. Amsterdam: Elsevier, 1996. Vol. 18, No. 2. P. 161-175
  10. Chung, Y. H., Färe, R., Grosskopf, S. Productivity and Undesirable Outputs: A Directional Distance Function Approach. Journal of Environmental Management. London: Academic Press, 1997. Vol. 51, No. 3. P. 229-240
  11. Kuosmanen, T., Kortelainen, M. Measuring Eco-Efficiency of Production with Data Envelopment Analysis. Journal of Industrial Ecology. Cambridge, MA: MIT Press, 2005. Vol. 9, No. 4. P. 59-72
  12. Zhou, P., Ang, B. W., Poh, K. L. A Survey of Data Envelopment Analysis in Energy and Environmental Studies. European Journal of Operational Research. Amsterdam: Elsevier, 2008. Vol. 189, No. 1. P. 1-18
  13. Picazo-Tadeo, A. J., Beltrán-Esteve, M., Gómez-Limón, J. A. Assessing Eco-Efficiency with Directional Distance Functions. European Journal of Operational Research. Amsterdam: Elsevier, 2012. Vol. 220, No. 3. P. 798-809

Downloads

Download data is not yet available.